Masnachu Teg

Gwybodaeth i werthwyr tai - disgrifiadau eiddo

Y Rheoliadau Gwarchod Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008 yw'r Rheoliadau sy'n rheoli disgrifiadau a ddefnyddir gan asiantau tai ac maent yn creu tramgwyddau troseddol i fasnachwyr sy'n eu torri. Mae'r Rheoliadau'n gwahardd gweithredu a hepgoriadau camarweiniol sy'n achosi, neu'n debyg o achosi, i'r defnyddiwr cyffredin wneud penderfyniad gweithrediadol na fuasai wedi'i wneud fel arall.

Dylid cymryd gofal wrth ddefnyddio disgrifiadau cyffredinol ynghylch lleoliad, amgylchedd, ffotograffau, mesuriadau, parcio a phrisio. Ni fydd ymwadiadau cyffredinol mewn print mân, yn dweud wrth brynwyr am beidio â dibynnu ar fanylion, yn effeithiol wrth geisio atal troseddau. Hefyd mae hyn yn gymwys i wybodaeth a ddarperir ar eich gwefan.

Yn y canllaw
Y ddeddfwriaeth
Arferion cymeradwy
Disgrifiadau cyffredinol
Lleoliad
Amgylchedd
Ffotograffau
Mesuriadau
'Cyfarwyddiadau newydd'
Prisio
Deiliadaethau
Estyniadau, addasiadau atig a thai allan
Mannau cymunol a mannau parcio
Ail-wirio
Ymwadiadau
Cosbau
Materion eraill a allai effeithio arnoch
Darllen pellach
Y ddeddfwriaeth

Mae'r Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr hefyd yn gwahardd hepgor gwybodaeth bwysig i ddefnyddwyr os gallai'r hepgoriad hwnnw beri i'r defnyddiwr wneud penderfyniad gweithrediadol na fuasai wedi'i wneud fel arall. Diffinnir gwybodaeth bwysig fel 'gwybodaeth y mae ei hangen ar y defnyddiwr arferol, yn ôl y cyd-destun, i wneud penderfyniad gweithrediadol deallus'.

Nid yw 'penderfyniad gweithrediadol' yn golygu penderfyniad defnyddiwr i brynu eiddo yn unig, ond gall hefyd gynnwys pethau megis penderfynu mynd i weld eiddo yn y lle cyntaf.

Cwmpasir pethau rydych yn eu dweud ar lafar am yr eiddo, yn ogystal â'r gair printiedig, ffotograffau, cynlluniau, modelau, gwefannau ac ati.

Nid yw'r Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr yn eich atal rhag gweithredu er lles gwerthwyr trwy gyflwyno'r eiddo yn ei olau gorau, cyhyd â nad yw'r hyn rydych yn ei ddweud, neu ei wneud, yn camarwain y prynwr neu'r gwerthwr.

Mae'r Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr yn cwmpasu disgrifiadau a ddefnyddir i werthu eiddo i ddefnyddwyr yn unig. Fodd bynnag, mae darpariaethau tebyg yn bodoli yn achos gwerthu eiddo masnachol trwy Reoliadau Diogelu Busnesau rhag Masnachu Annheg 2008 (gweler ein taflen 'Canllaw i Reoliadau Diogelu Busnesau rhag Marchnata Annheg').

Arferion cymeradwy
Gofynnwch i werthwyr lofnodi dogfen i gadarnhau bod manylion yn gywir cyn ichi farchnata eiddo. Rhowch gyfle iddynt ddiwygio unrhywbeth sy'n anghywir. Ni fydd hyn yn eich diogelu os printiwch gamddisgrifiad y gallech fod wedi'i wirio eich hunan, ond bydd yn lleihau'r risg.

Ystyriwch yr holl ymadroddion disgrifiadol rydych yn eu defnyddio a gofyn ichi'ch hunan beth fyddant yn ei olygu i brynwr arferol.

Sicrhewch fod rhywun yn prawf-ddarllen manylion gan lofnodi i ddweud eu bod wedi'i wneud.

Pan gewch ymholiadau am eiddo, sicrhewch fod y person a baratödd y manylion yn ateb y cwestiynau, a chadw cofnod o'r hyn a ddywedir ar ffeil. Ni chewch eich dal yn gyfrifol am yr hyn mae gwerthwyr yn dweud wrth brynwyr amdano yn eich absenoldeb oni bai eich bod yn gwybod beth roeddent yn mynd i'w ddweud, ond cofiwch y gallai prynwyr anghofio pwy ddywedodd beth wrthynt

Gwiriwch bopeth o fewn eich gallu. Gofynnwch am weld derbynebion a gwarantau ar gyfer gwaith a wnaed. Ffoniwch i wirio bandiau treth cyngor. Gofynnwch am dystiolaeth o werthiannau a throsiant os ydych am ddisgrifio llwyddiant eiddo busnes.

Sefydlwch broses i scrhau yr hyfforddir eich staff yn ddigonol a bod eu gwaith yn cael ei wirio'n rheolaidd. Dylech ystyried dwbl-wirio ar hap o fanylion eiddo yn ôl yr eiddo ei hunan yn ystod y broses archwilio hon. Yna gellir delio ag unrhyw ddiffygion trwy gyhoeddi manylion cywiredig ac ail-hyfforddi lle bo angen. Dylech gadw cofnodion o hyfforddiant a gwiriadau a wneir.

Disgrifiadau cyffredinol
Ni waherddir termau fel 'cyflwr ardderchog' neu 'wedi'i addurno'n ddiweddar' gan y Rheoliadau, ond cymerir bod y termau hyn yn cyfeirio at yr holl eiddo oni bai y datgenir fel arall. Os oes unrhyw nodweddion arbennig o ddeniadol, mae'n amlwg y bydd eich cleient yn disgwyl ichi eu defnyddio fel pwyntiau gwerthu ond ni ddylid eu pwysleisio tra'n cau allan nodweddion gwael os mai disgrifiad camarweiniol yw'r canlyniad.

Lleoliad
Peidiwch ag ymestyn ardaloedd poblogaidd a dymunol yn rhy bell - defnyddiwch y cyfeiriad post cywir. Os yw ty mewn un sir yn ddaearyddol, ond mae ei gyfeiriad post mewn sir arall, dylech gynnwys y ddau yr un mor amlwg.

Dylid defnyddio sylwadau ynghylch agosrwydd tai i wasanaethau lleol â gofal. Dylid osgoi termau fel 'agos' neu 'fynediad rhwydd', fel y dylid ei wneud gydag amcangyfrifon o amseroedd teithio. Mae datganiad ar y pellter gwirioneddol yn gywirach - er enghraifft, tair milltir i gyffordd 34 yr M4.

Amgylchedd
Os oes gan dy feysydd agored ar dair ochr a lladd-dy neu glwb nos ar y bedwaredd, yr opsiwn mwyaf diogel yw i beidio chyfeirio at â golygfeydd. Pe byddech yn dweud ei fod wedi'i amgylchynu gan olygfeydd ar draws meysydd agored, byddech yn camarwain oni bai eich bod yn cyfeirio at yr olygfa ar y bedwaredd ochr yn yr un modd. Pe bai'r bedwaredd ochr mor bwysig i'r defnyddiwr cyffredin, gallai peidio crybwyll hynny fod yn hepgoriad camarweiniol. Os defnyddiwch ffotograff o gefn neu ochr yr eiddo ar ei hunan, dylech wneud y ffaith honno'n glir.

Ffotograffau
Gall ffotograff fod yn gamarweiniol. Peidiwch ag addasu ffotograffau neu ddefnyddio lensiau eithafol. Os tynnwch ffotograff o'r olygfa o ffenestr ystafell wely, heb allu cynnwys y tip sbwriel, peidiwch â dweud 'golygfeydd panoramig' neu ' ardal wledig heb ei ddifetha'.

Mesuriadau
Dylech geisio sicrhau bod mesuriadau mor gywir ag y gallwch. Ni waherddir mesurau sonig (fel tapiau mesur) yn benodol, ond, fel gydag unrhyw offer mesur, dylent gael eu calibro bob 12 mis yn ôl pellter hysbys. Ymddengys fod mesurau laser yn rhwyddach i'w defnyddio ac un llai tebygol o roi darlleniadau camarweiniol, ond dylid eu gwirio o hyd ar sylfaen reolaidd yn ôl pellter hysbys.

Byddwch yn ofalus gyda gerddi, a all olygu mesuriadau hyd neu ardal mawr.

'Cyfarwyddiadau newydd'
Gallech hysbysebu eiddo fel 'cyfarwyddyd newydd' i'ch asiantaeth am gyfnod byr yn unig (byddem yn awgrymu fis) ar ôl i'r gwerthwr ofyn ichi weithredu fel asiant iddo. Mae hyn yn gymwys hyd yn oed os yw'r eiddo wedi'i hysbysebu o'r blaen gydag asiantaeth arall.

Prisio
Mae'r Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008 yn cwmpasu prisio pob eiddo ac mae'n rhaid ichi fod yn ofalus i beidio â chamarwain defnyddwyr ynghylch pris blaenorol eiddo os ydych yn honni gostyngiad yn y pris. Mae'r Canllaw i Arferion Prisio a gyhoeddir gan yr Adran Busnes, Arloesi a Sgiliau (BIS) yn rhoi cyfarwyddyd ar y ffordd y gellir hysbysebu gostyngiadau mewn pris.

Hefyd dylech fod yn ymwybodol bod y Rheoliadau'n gwahardd masnachwr rhag trosglwyddo gwybodaeth sydd o'i hanfod yn anghywir ynghylch amodau'r farchnad â'r bwriad o gael y defnyddiwr i wneud pryniad ar amodau sy'n llai na'r rhai arferol (er enghraifft, asiant yn dweud wrth ddefnyddiwr ei fod wedi gwerthu nifer o dai yn yr un ardal, yn union fel yr un mae'r defnyddiwr yn mynd i'w weld, am bris penodol, er mwyn cael y defnyddiwr i brynu am bris uwch, os nad yw'r wybodaeth hon yn wir).

Wrth gwrs, gallwch newid y pris ar unrhyw adeg heb honni 'gostyngiad' (ond sicrhewch y newidir pob copi a dull hysbysebu eiddo ar yr un pryd).

Deiliadaethau
Dylech allu darparu digon o dystiolaeth i ddangos eich bod wedi ceisio cael gwybodaeth ynghylch hyd unrhyw brydles neu rydd-ddaliad ar yr eiddo. Fel arall, dywedwch na wiriwyd yr agwedd hon.

Estyniadau, addasiadau atig a thai allan
Mae estyniadau, addasiadau atig a thai allan wedi creu problemau lle mae asiant tai wedi disgrifio ystafell fel ystafell wely, ond nid yw wedi bod yn destun caniatâd cynllunio neu adeiladu ac, oherwydd hynny, nid yw'n addas i'w defnyddio felly. Os na all gwerthwr gyflenwi manylion, yna dylid mynd at y swyddfa gynllunio i gael cadarnhad Os na allwch sefydlu bod yr ystafell wedi'i ganiatáu'n gywir, yna mae angen cymryd gofal mawr - naill ai drwy ddisgrifio'r ystafell fel man atig bordiog (neu ddisgrifiad priodol arall), neu ddatgan yn glir na chafwyd caniatâd cynllunio am yr ystafell.

Mannau cymunol a mannau parcio
Mae problemau wedi codi pan yw gwerthwr wedi tybio eu bod yn berchen ar, neu fod ganddynt hawl dros, fan parcio neilltuol pan ydynt yn parcio yno trwy arfer neu drefniant preifat yn unig. Os nad yw man parcio, a ddefnyddir gan werthwr, yn amlwg o fewn ffiniau eiddo, dylid gwneud gwiriadau pellach neu ddylid cymryd gofal mawr wrth ddisgrifio'r nodwedd hon.

Ail-wirio
Os oes gennych eiddo sydd wedi bod dan eich cyfarwyddiadau am gyfnod hir o amser, mae'n ddoeth i wirio a yw'r manylion yn gywir o hyd. Os cyhoeddir manylion sy'n cynnwys gwybodaeth nad yw'n gywir bellach, gellid cyflawni trosedd.

Os bwriedir adeiladu ffordd newydd, neu os yw gweithredwr trenau lleol yn tynnu gwasanaeth trên roeddech wedi cyfeirio ato, dylech addasu'ch manylion a hysbysebion. Dylech ystyried system o ail-ddilysu manylion gyda gwerthwyr a chynnwys cymal yn eu contract sy'n galw am hysbysiad o unrhyw newidiadau pwysig maent yn eu gwneud i'r eiddo ar ôl ei farchnata.

Hefyd awgrymir y dylai manylion gynnwys y dyddiad maent wedi'u gwneud neu adolygu er mwyn osgoi dryswch.

Ymwadiadau
Nid yw Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008 yn dweud y gellir defnyddio ymwadiadau, ac nid ydynt yn gwahardd eu defnyddio.

Ni fydd ymwadiadau cyffredinol mewn print mân, yn dweud wrth brynwyr am beidio â dibynnu ar fanylion, yn effeithiol wrth geisio atal troseddau. Yn neilltuol, mae'n annhebygol y byddant yn effeithiol mewn cysylltiad ag unrhyw hepgoriad camarweiniol dan Reoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008.

Datganodd cyfraith achos dan y Ddeddf Disgrifiadau Masnachol 2008 (y rhan fwyaf wedi'i ddiddymu erbyn hyn) fod rhaid i unrhyw ymwadiad a weithredir fod mor amlwg, manwl a chymhellol â'r datganiad mae'n perthyn iddo, fod mor effeithiol o ran ennill sylw unrhywun a allai brynu'r eiddo, a bod yn gyfartal â'r disgrifiad i'r graddau y bydd prynwyr posibl yn ei ddeall, ond efallai na fydd hyn yn ddigonol dan y Rheoliadau, felly fe'ch cynghorir i fod yn gywir â'r holl wybodaeth rydych yn ei chyflenwi.

Fodd bynnag, mae rhai achosion lle gallai disgrifiad cymhwyso penodol fod yn dderbyniol. Er enghraifft, os yw'r gwerthwr yn honni, heb dystiolaeth ddogfennol, y triniwyd yr eiddo yn erbyn pydredd sych, gallwch sôn am hyn dim ond os dwyedwch fel rhan o'r disgrifiad hwnnw nad ydych wedi gweld unrhyw ddogfennau i ddilysu hyn. Gellid gweithredu amod tebyg i drefn weithiol offer cartref, gwres canolog, neu honiadau ynghylch hanes eiddo. Y ffaith hanfodol wrth asesu a yw disgrifiad amodol yn ddilys yw'r rhwyddineb y gallech fod wedi ei wirio ganddo.

Cosbau
Os gwrandewir ar achos yn Llys yr Ynadon, y ddirwy fwyaf yw £5,000 y trosedd. Gallai un set o fanylion eiddo gynnwys nifer o droseddau. Os gwrandewir ar yr achos yn Llys y Goron, nid oes terfyn ar y ddirwy a gellir pennu dedfryd o hyd at ddwy flynedd yn y carchar.

Ar ben hynny, gall y Swyddfa Masnachu Teg (OFT) ddefnyddio ei phwerau dan y Ddeddf Asiantau Tai 1979 i gyhoeddi hysbysiad rhybudd neu wahardd. Gall y fath hysbysiadau wahardd troseddwr rhag gwneud ychydig, neu'r cyfan, o fathau o waith asiantaeth tai. Hefyd gall gwasanaethau safonau masnach ddwyn achos dan y Ddeddf Fenter 2002 os yw asiant tai'n camarwain defnyddwyr neu'n gweithredu mewn modd annheg yn gyffredinol.

Yn ogystal â cynnal hapwiriadau, hefyd gall gwasanaethau safonau masnach ddelio â chwynion. Dylech fod yn barod i gydweithredu â swyddogion a dangos unrhyw ddogfennaeth iddynt mae angen iddynt ei gweld. Mae'r holl swyddogion yn cario rhywbeth i ddangos pwy ydynt, a byddant yn hapus i'w ddangos.

Materion eraill a allai effeithio arnoch
Mae'r Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008 yn gymwys mewn cysylltiad â holl elfennau gwaith yr asiant tai, felly byddant yn cwmpasu nid yn unig disgrifiadau rydych yn eu defnyddio gyda thai, ond hefyd unrhyw ddisgrifiad a wnewch ynghylch y gwasanaeth rydych yn ei ddarparu, yn ogystal â'r gwasanaeth ei hunan. Er enghraifft, os ydych yn arddangos bwrdd 'Ar Werth' y tu allan i eiddo nad oes gennych awdurdod i'w farchnata, neu'n arddangos bwrdd 'Gwerthwyd' y tu allan i eiddo nad ydych wedi'i werthu, mae'n debygol eich bod yn torri ar y Rheoliadau a gallech wynebu achos sifil a/neu droseddol.

Mae Rheoliadau Canslo Contractau a wneir yng Nghartref neu Weithle Defnyddiwr ac ati 2008 yn gymwys i gontract (nad yw'n gontract eithriedig) rhwng defnyddiwr a masnachwr ar gyfer cyflenwi nwyddau neu wasanaethau i'r defnyddiwr gan fasnachwr ac a wneir yn unrhywun o'r dilynol:

  • yn ystod ymweliad gan y masnachwr â chartref neu weithle defnyddiwr, neu â chartref unigolyn arall
  • yn ystod taith a drefnir gan y masnachwr i ffwrdd o safle ei fusnes
  • ar ôl cynnig a wneir gan y defnyddiwr yn ystod y fath ymweliad neu daith

Lle mae'r Rheoliadau'n gymwys, mae gan y defnyddiwr hawl i ganslo'r contract o fewn cyfnod sefydlog, ac mae'r Rheoliadau'n gosod gofynion llym ynghylch y ffordd y mae'n rhaid cyfathrebu'r hawl ganslo hon i'r defnyddiwr. Os ymarferir yr hawl ganslo hon yna yn y mwyafrif o achosion ymdrinir â'r contract fel na chytunwyd arno erioed ac mae'n rhaid dychwelyd unrhyw arian a dalwyd. Gweler ein taflen 'Canllaw i gontractau a gwblheir yng nghartrefi neu weithleoedd defnyddwyr' i gael rhagor o wybodaeth.

Mae Rheoliadau Perfformiad Ynni Adeiladau (Cymru a Lloegr) 2012 yn gwneud y gwerthwr yn gyfrifol am roi Tystysgrif Perfformiad Ynni i ddarpar brynwr. Os yw'n eiddo a renter, yna bydd y landlord yn gyfrifol am roi'r dystysgrif i ddarpar denant. Bydd rhai i asiant landlord neu werthwr sicrhau fod Tystysgrif Perfformiad Ynni wedi'i gomisiynu i'r eiddo cyn ei farchnata a gwneud bob ymdrech posibl i sicrhau fod tystysgrif o'r fath wedi'i sicrhau o fewn y saith diwrnod cyntaf ar ôl marchnata'r eiddo yn y lle cyntaf. Gweler ein taflen 'Tystysgrifau Perfformiad Ynni' hefyd.

Mae'r Ddeddf Defnyddwyr, Asiantau Tai ac Unioni 2007 yn gosod gofyniad ar asiantau tai i ymaelodi â chynllun unioni cymeradwy.

Dan Reoliadau Cynllunio Gwlad a Thref (Rheoli Hysbysebion) 1992, caniateir arddangos byrddau 'Ar Werth' 'I'w Osod' neu 'Gwerthwyd' dros dro trwy 'ganiatâd cynllunio tybiedig', cyhyd ag y diwallir meini prawf penodol ynghylch maint mwyaf ac ati. Ar ôl cwblhau gwerthiant, neu ar ôl i safle gael ei osod, gellir arddangos arwydd fel 'Gwerthwyd' neu 'Wedi'i Osod' am fwyafswm o 14 diwrnod yn unig. Gweler hefyd Hysbysebion ac arwyddion allanol: canllaw i hysbysebwyr a gyhoeddir gan yr Adran dros Gymunedau a Llywodraeth Leol.

Gorfodir y rhan fwyaf o Ddeddf Asiantau Tai 1979 gan yr OFT trwy system o drwyddedu negyddol. Mae hyn yn golygu nad oes angen trwydded arnoch i weithredu fel asiant tai, ond os ydych yn torri ar y ddeddfwriaeth gallech gael eich gwahardd. Mae'n cwmpasu amryw arferion annymunol, fel methu â datgan budd personol, methu â throsglwyddo cynigion, gwahaniaethu yn erbyn prynwyr nad ydynt yn cymryd gwasanaethau eraill, collfarn am droseddau eraill sy'n ymwneud â thwyll neu anonestrwydd ac ati. Mae'r rhan a orfodir gan wasanaethau safonau masnach yn perthyn i gynnal ac archwilio cyfrifon cleientiaid.

Os ydych yn cynnig credyd, neu'n cyflwyno pobl i ffynonellau credyd, rydych yn frocer credyd ac rydych angen trwydded. Gweler hefyd ein taflen 'Broceriaeth credyd' i gael rhagor o wybodaeth am hyn.

Mae angen i unrhywun sy'n gosod llety annedd a dodrefn fel gweithgaredd busnes, gan gynnwys asiantau gosod, asiantau tai a landlordiaid preifat fod yn ymwybodol o'r gofynion ynghylch diogelwch - gweler ein taflen 'Diogelwch nwyddau mewn llety wedi'i osod - landlordiaid ac asiantaethau gosod'.

Er eich bod yn annhebygol o gwblhau gwerthiant heb gyswllt wyneb yn wyneb, os byddwch yn defnyddio gwefan i hysbysebu eiddo, bydd Rheoliadau Masnach Electronig (Cyfarwydded y CE) 2002 yn weithredol. Gallwch ddarllen rhagor am ofynion y Rheoliadau hyn yn ein taflen 'Gwerthu o bellter (dros y rhyngrwyd, y ffôn, trwy post ac ati)'.

Darllen pellach
Mae'r Swyddfa Masnachu Teg wedi cynhyrchu cyfarwyddyd ar gyfer busnesau gwerthu eiddo.

Noder
Bwriedir y daflen hon fel canllaw yn unig, ac nid yw'n ddehongliad awdurdodol o'r gyfraith. Y mae'n bosib bod unrhyw ddeddfwriaeth y cyfeirir ati wedi cael ei diwygio o ffurf ei deddfiad gwreiddiol, er ei bod yn parhau'n gyfredol. Cysylltwch â ni am ragor o wybodaeth.

Deddfwriaeth berthnasol
Deddf Credyd Defnyddwyr 1974
Deddf Asiatau Tai 1979
Rheoliadau Cynllunio Gwlad a Thref (Rheoli Hysbysebion) 1992
Deddf Fenter 2002
Deddf Tai 2004
Deddf Defnyddwyr, Asiantau Tai ac Unioni 2007
Rheoliadau Canslo Contractau a wneir yng Nghartref neu Weithle Defnyddiwr ac ati Rheoliadau 2008
Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008
Ggorchymyn Pecyn Gwybodaeth Cartref (Atal Dros Dro) 2010
Rheoliadau Perfformiad Ynni Adeiladau (Cymru a Lloegr) 2012

Adolygiad/diweddariad diwethaf: Hydref 2013

© 2014 itsa Ltd on behalf of the Trading Standards Institute.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion