Masnachu Teg

Cyngor i siopau meddyginiaeth perlysieuol

Mae nifer o gynnyrch perlysieuol (fel cynnyrch perlysieuol Tsieineaidd) ar y ffin rhwng moddion a chategorïau cynnyrch eraill megis bwyd neu gosmetigau. Gan fod gofynion cyfreithiol gwahanol yn berthnasol i foddion, bwyd neu gosmetigau, mae'n bwysig eich bod yn glir am ba categori mae'ch cynnyrch yn cwympo ynddo. Gorfodir y gofynion cyfreithiol sy'n rheoli'r nwyddau hyn yn bennaf gan safonau masnach, a gan yr Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd (MHRA).

Mae gofynion penodol ar gyfer meddyginiaethau perlysieuol, a ddosbarthir fel 'moddion' y mae rhaid iddynt fod yn ddiogel. Efallai hefyd eich bod yn gwerthu eitemau bwyd, cynnyrch cosmetig, neu gynnyrch anifeiliaid sydd i gyd â gofynion cyfreithiol penodol.

Mae gofynion pellach mewn cysylltiad â honiadau a wneir am y cynnyrch, marciau maint, prisio, a hawliau defnyddwyr.

Yn y canllaw
Moddion
Cynnyrch anifeiliaid
Bwyd
Cynnyrch cosmetig
Honiadau
Diogelwch cynnyrch
Pwysau a mesurau
Prisiau
Masnachu'n deg gyda'ch cwsmeriaid
Cymdeithasau masnach

Moddion
Mae meddyginiaethau perlysieuol yn gynhyrchion meddygol. Rhaid iddynt gael awdurdodiad marchnata (neu drwydded gynnyrch) oni bai eu bod yn cyrraedd eithriadau penodol a, felly, gellir eu gwerthu fel moddion perlysieuol didrwydded. I gyrraedd termau'r eithriadau hyn, rhaid i gynhyrchion fod wedi seilio ar blanhigion yn unig, heb unrhyw ddynodiadau ysgrifenedig ar gyfer eu defnydd a pheidio â chael enw masnach. Hyd yn oed os ydynt wedi eithrio o drwyddedu, mae dal rhaid i feddyginiaethauperlysieuol fod yn ddiogel a chael eu labelu yn unol â Deddf Meddyginiaethau 1968.

Mae'r prif benderfyniad yn ymwneud ag os bod cynnyrch yn gynnyrch meddygol yn cael ei wneud gan yr Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd  (MHRA). Os oes gennych chi unrhyw amheuon am os bod y cynhyrchion rydych chi'n gwerthu yn foddion, neu os bod eich nwyddau wedi'u heithrio o drwyddedu, dylech chi gysylltu â MHRA naill ai drwy'r wefan neu drwy ffonio 020 3080 6000.

Cynhyrchion anifeiliaid
Mae rheolau mewnforio llym yn bodoli yn ymwneud â chynnyrch yn deillio o anifeiliaid. Mae cynnyrch yn deillio o anifeiliaid yn cynnwys pob math o gig a chynnyrch cig (gan gynnwys dofednod), pob math a bysgod a physgod cregyn a chynnyrch wedi gwneud ohonynt (megis saws wystrys), wyau a chynnyrch wyau, cig hela gwyllt, mêl a chynnyrch llaeth. Argymhellir eich bod yn prynu cynnyrch bwyd yn deillio o anifeiliaid o gyflenwyr parchus yn unig sy'n gallu profi bod y bwyd wedi cael ei mewnforio'n gyfreithlon i'r DU trwy sianelau masnachol cywir. Os ydych chi eisiau mewnforio cynnyrch anifeiliaid dylai tîm iechyd yr amgylchedd eich awdurdod lleol fod yn gallu'ch cynghori ar y sefyllfa gyfreithiol gyfredol.

Os bod swyddogion yn credu bod cynnyrch anifail wedi cael ei mewnforio'n anghyfreithlon i'r DU, efallai byddant yn ei gymryd i ffwrdd i gael ei ddinistrio neu yn gofyn i chi beidio â'i ddefnyddio tan i chi allu profi ei fod wedi ei mewnforio'n gyfreithlon. Efallai bydd sampl o'r eitem hefyd yn cael ei gymryd. Gallwch gael eich erlyn am fewnforio cynnyrch anifeiliaid yn anghyfreithlon.

Mae rhannau anifeiliaid a phlanhigion o rywogaethau mewn perygl wedi cael eu chwilio mewn rhai meddyginiaethau traddodiadol, sy'n groes i ddeddfwriaeth a orfodir gan nifer o gyrff, gan gynnwys yr heddlu. Os oes gennych chi unrhyw bryderon am gynhwysion, mae gwybodaeth fanwl ar rywogaethau mewn perygl ar gael ar wefan y Confensiwn ar y Fasnach Ryngwladol mewn Rhywogaethau mewn Perygl (CITES). Prif nod CITE yw sicrhau nad yw masnach ryngwladol mewn anifeiliaid gwyllt a phlanhigion yn bygwth eu goroesiad. Yn hytrach, fe allwch ofyn am gyngor oddi wrth adran troseddau bywyd gwyllt eich heddlu lleol neu oddi wrth cyllid a thollau.

Pan mae'r cynnyrch yn unrhyw beth heblaw am foddion (er enghraifft bwyd, ategolion bwyd neu gosmetigau), caiff eu rheoli gan ddeddfwriaeth a orfodir gan y gwasanaeth safonau masnach lleol neu, mewn rhai cynghorau, y gwasanaeth iechyd yr amgylchedd. Yn dilyn mae amlinelliad bras o'r ddeddfwriaeth hon.

Bwyd
Mae'r diffiniad o fwyd yn cynnwys unrhyw fwyd, diod neu ychwanegyn bwyd sy'n rhan o'r deiet. Mae unrhywbeth a fwytir neu a gymerir fel diod, nad yw'n gynnyrch meddyginiaethol, yn fwyd. Mae'n debyg y bydd llawr o'r cynhyrchion a werthwch yn cael eu dosbarthu'n gyfreithiol fel bwyd, yn arbennig eitemau mewn pecyn fel te llysieuol.

Mae Deddf Diogelwch Bwyd 1990, a'r rheoliadau cysylltiol a wnaethpwyd ar ôl hynny, yn rheoli, ymhlith pethau eraill, labelu, cynhwysion ac ansawdd. Mae'r Ddeddf yn creu troseddau penodol ar gyfer difwynwyr mewn bwyd, disgrifiadau ffug a honiadau camarweiniol megis y sawl sy'n cael eu gwneud am fwyd 'iach'. Y Ddeddf yw dalaith orfodi staff iechyd yr amgylchedd a swyddogion safonau bwyd safonau masnach.

Rhaid labelu pob bwyd ac ategolyn bwyd gyda gwybodaeth benodol yn Saesneg. Pan gaiff y bwyd ei werthu'n rhydd, fel perlysiau Tsieineaidd o jariau, neu ei bacio gennych chi yn y siop i werthu'n uniongyrchol i'ch cwsmeriaid, mae angen y manylion canlynol:

  • enw bwyd mae pobl yn gallu deall, sy'n nodi gwir natur y bwyd
  • datganiad, os ydyw'n briodol, bod y cynnyrch neu'r cynhwysion wedi cael ei arbelydru neu'i addasu'n enetig (gweler hefyd ein taflen 'Labelu bwydydd wedi'u haddasu'n enetig')

Pan mae'r bwyd wedi cael ei 'rhagbecynnu', mae rhaid cyflawni nifer o ofynion labelu - gweler ein taflenni 'Labelu bwyd pecyn' a 'Labelu bwyd - dyddiad a marcio bwyd wedi'i becynnu'.

Cynnyrch cosmetig
Mae cynnyrch cosmetig yn unrhyw sylwedd, neugymysgedd, a fwriedir i ddod i gysylltiad uniongyrchol â'r croen, gwallt, ewinedd, gwefusau neu ddannedd, neu organau cenhedlu allanol, eu pwrpas yw i lanhau, persawru, gwarchod, newid eu hymddangosiad, eu cadw mewn cyflwr da neu gywiro arogl corf (oni bai y'I gwneir I drin neu i atal clefyd).

Os ydych chi'n mewnforio cynnyrch cosmetig, mae gofyn i chi hysbysu'r Adran Busnes, Arloesedd a Sgiliau (BIS) ynglyn â'r mewnforio. Mae hefyd gofyn bod gan y mewnforiwr, (mewn lle parod i'w archwilio), 'pecyn gwybodaeth cynnyrch', yn rhoi manylion am y cynnyrch cosmetig. Os nad ydych chi'n mewnforio, ond yn cael cosmetigau o fewnforiwr, dylech chi gael sicrwydd dibynadwy o'r mewnforiwr bod nhw wedi cydymffurfio â'r gofynion uchod.

I gael rhagor o wybodaeth gweler ein taflen 'Cynhyrchion cosmetig - diogelwch, cyfansoddiad a labelu'.

Honiadau
Mae rhaid i unrhyw honiadau a wneir am gynnyrch fod yn wir heb fod yn gamarweiniol. Mae hwn yn cynnwys honiadau llafar, ysgrifenedig neu ddarluniadol. Mae gofynion neilltuol yn cynnwys y dilynol:

  • gwaharddir unrhyw honiad bod gan fwyd nodweddion 'tonig'
  • ni ellir gwneud honiadau am unrhyw fwyd neu gynnyrch cosmetig mewn cysylltiad ag atal, trin neu wella clefyd dynol
  • mae'n dramgwydd troseddol i 'hysbysebu' (trwy unrhyw ddatganiad ysgrifenedig neu lafar) gynnig trin canser, ddarparu meddyginiaeth am ganser neu roi unrhyw gyngor mewn cysylltiad â thrin canser
  • ni ellir gwneud honiadau meddyginiaethol am unrhyw fwyd neu gynnyrch cosmetig

Diogelwch cynnyrch
Rhaid i bob cynnyrch i ddefnyddwyr (gan gynnwys bwyd a moddion) fod yn ddiogel.

Rhaid gwerthu cynnyrch i gwsmeriaid gyda gwybodaeth diogelwch/rhybuddion addas yn Saesneg. Efallai bydd gwybodaeth fel hyn yn cynnwys, er enghraifft, cyfarwyddiadau dogn, a sgil effeithiau posib. Gallent hefyd gynnwys grwpiau o bobl mae'r cynnyrch yn anaddas ar eu cyfer, er enghraifft, menywod beichiog, plant, a phobl yn dioddef o gyflwr penodol megis pwysedd gwaed uchel.

Rydych yn cael eich cynghori'n gryf i gael eich cynnyrch oddi wrth gyflenwyr parchus, ac i gadw unrhyw ddogfennaeth rydych yn derbyn oddi wrthynt, fel anfonebau.

Pwysau a mesurau
Yn ôl y gyfraith mae cynnyrch wedi rhagbecynnu, megis bwyd/ategolion bwyd/cosmetigau, angen marc swm cywir. Dylai hwn yn arferol gynnwys y pwysau, cyfaint, neu nifer yr eitemau yn y pecyn. Rhaid defnyddio symiau metrig.

Os ydych chi'n gwerthu unrhyw gynnyrch rhydd (o swp) trwy gyfeirio at y pwysau, rhaid i chi ddefnyddio offer pwyso cymeradwy gyda'r stamp neu sticer priodol. Rhaid i werthiannau gyfeirio at symiau metrig.

Gweler hefyd yn ein taflenni 'Nodiadau canllaw ar nifer cyfartalog' a 'Offer pwyso ar gyfer masnachu' a chysyltwch â'ch gwasanaeth safonau masnachu lleol i gael cyngor pellach a chymorth gyda materion sy'n gysylltiedig â phwysau a mesur.

Prisiau
Mae yna ofyniad cyffredinol i arddangos prisiau ar gyfer cynnyrch masnachol ar werth. Fodd bynnag, os gellir cael y cynnyrch dim ond fel canlyniad o wasanaeth (megis ymgynghoriaeth), nid oes angen prisio'r cynnyrch. Fodd bynnag, os oes gan eich gwasanaethau 'bris sefydlog' mae arfer gorau yn datgan y dylid cynnig rhestr o brisiau hefyd.  

Rhaid i'r prisiau rydych chi'n arddangos fod yn gywir. Mae'n weithred fasnachol annheg i roi gwybodaeth ffug neu dwyllodrus ynglyn â pris cynnyrch, i hepgor gwybodaeth faterol am y pris (megis taliadau neu drethi ychwanegol gorfodol), neu os chwyddwyd gwerth unrhyw 'arbediad' a ddangoswyd ar gynnig arbennig.

Masnachu'n deg gyda'ch cwsmeriaid
Mae Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008 yn ategu pwerau a rhwymedigaethau Deddf Diogelwch Bwyd 1990. Mae'n hysbys y marchnatir nifer o de 'therapiwtig' a 'pherlysieuol' a werthir yn y Dwyrain Pell ar eu gallu i helpu colli pwysau, atal cyflyrau meddygol neu wella afiechydon cronig. Does gan nifer o'r honiadau hyn dim tarddiad, ni ellir eu profi ac, mewn nifer o achosion, maent yn ffug. Gallai nifer o honiadau eraill, gan gynnwys y sawl ar gyfer triniaeth AIDS/HIV a hepatitis, ddod a'r cynnyrch i mewn i gwmpas y Rheoliadau.

Yn ogystal â hyn, wrth i effeithiau byd eang i reoli'r ecsploetiaeth o rywogaethau sydd mewn perygl gynyddu, mae gwneuthurwyr wedi dechrau cael gwared o gynhwysion megis rhannau teigrod ac eirth o'r rhestri hyn. Mae'n bosib y bod nhw wedi cael gwared o gyfeiriadau amlwg i'r rhain o hysbysebion ar gyfer y cynhyrchion hyn hefyd, gan ddibynnu ar wybodaeth a phrofiad cwsmeriaid yn ymwneud â chynnwys y cynhyrchion. Gallai rhain cael eu hystyried fel troseddau yn ôl Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg.

Dylech chi feddwl yn ofalus iawn cyn cyflenwi nwyddau sy'n gwneud honiadau am eu heffeithiau (megis honiadau colli pwysau) a holi'ch cyflenwyr am yr honiadau hyn.

Rhaid cymryd gofal hefyd wrth hysbysebu effeithlonrwydd eich gwasanaethau i osgoi torri'r Rheoliadau, er enghraifft, efallai bod hi'n gamarweiniol i gyfeirio at aelod o staff fel doctor, oni bai bod e/hi wedi cymhwyso fel doctor a bod ganddo ddoethuriaeth o brifysgol adnabyddedig.

Gweler ein taflen 'Canllaw i Reoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg' i gael rhagor o wybodaeth.

Cymdeithasau masnach
Efallai byddwch hefyd yn dymuno cael cyngor oddi wrth sefydliad neu ymarferwr yn y maes, megis:

Cymdeithas Meddyginiaeth Lysieuol Prydain
Blwch SP 583, Caerwysg, EX1 9GX
Ffôn: 0845 680 1134
Ebost: secretary@bhma.info

Register of Chinese Herbal Medicine
Office 5, Ferndale Business Centre, 1 Exeter Street, Norwich, NR2 4QB
Ffôn: 01603 623994
Ebost: herbmed@rchm.co.uk

Association of Traditional Chinese Medicine (UK)
5A Grosvenor House, 1 High Street, Edgware, HA87TA
Ffôn: 020 8951 3030
Ebost: info@atcm.co.uk

Noder
Bwriedir y daflen hon fel canllaw yn unig, ac nid yw'n ddehongliad awdurdodol o'r gyfraith. Y mae'n bosib bod unrhyw ddeddfwriaeth y cyfeirir ati wedi cael ei diwygio o ffurf ei deddfiad gwreiddiol, er ei bod yn parhau'n gyfredol. Cysylltwch â ni am fwy o wybodaeth.

Deddfwriaeth berthnasol
Deddf Meddyginiaethau 1968
Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008
Deddf Diogelu Bwyd 1990

Adolygiad/diweddariad diwethaf: Ebrill 2012

© 2014 itsa Ltd on behalf of the Trading Standards Institute.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion