Pwysau a Mesurau

Offer pwyso at ddefnydd cyfreithlon

Mae'n ofynnol i offer pwyso a ddefnyddir at ddibenion cyfreithlon a masnachol fod yn gywir ac yn briodol i'r diben

Yn y canllaw

Mae'r cyfarwyddyd hwn ar gyfer Cymru, Lloegr a'r Alban

Mae deddfwriaeth pwysau a mesuriadau (a adwaenir hefyd fel 'mesureg'), a orfodir gan wasanaethau safonau masnach, yn gosod gofynion ar offer pwyso at ddibenion cyfreithlon pan gaiff nwyddau eu prynu, eu gwerthu neu eu cynhyrchu. Mae'n ymdrin ag offer pwyso sy'n pennu maint terfynol nwyddau a gyflenwir i gwsmeriaid.

Mae'r ddeddfwriaeth hefyd yn berthnasol i offer a ddefnyddir i bwyso cleifion at ddiben monitro, diagnosis a thriniaeth meddygol, yn ogystal ag offer pwyso a ddefnyddir i baratoi meddyginiaethau ar bresgripsiwn mewn fferyllfeydd a phennu màs mewn dadansoddiadau a gynhelir mewn labordai meddygol a fferyllol.

Mae'r ddeddfwriaeth hon yn berthnasol i gymwysiadau pwyso penodol eraill hefyd, yn cynnwys cyfrifo tollau, tariffau, trethi, taliadau bonws, cosbau, ac ati yn seiliedig ar bwysau a barn arbenigol a roddir mewn achosion llys yn ymwneud â phwysau.

Nid oes angen i offer pwyso a ddefnyddir yn ystod proses cynhyrchu (er enghraifft, i bennu pwysau cynhwysion) gydymffurfio â'r ddeddfwriaeth hon, nac ychwaith gloriannau at ddefnydd defnyddwyr mewn archfarchnadoedd ac ati, cyn belled â bod pwysau'n cael ei wirio eto'n derfynol ar beiriant pwyso awdurdodedig a chywir sydd wedi'i farcio'n gywir.

Mathau o offer, defnyddiau a gwneuthuriad

Mae'r rheolaethau ynghylch offer pwyso'n dibynnu ar ei wneuthuriad a'r defnydd a wneir ohono. Mae'n rhaid i'r holl offer pwyso y mae'r ddeddfwriaeth hon yn berthnasol iddo fod yn addas i'w ddiben arfaethedig o ran ei wneuthuriad, ei gapasiti pwyso a lefel cywirdeb, a dangos y pwysau'n gywir o fewn terfynau diffiniedig.

Ceir dau fath o offer pwyso:

  • 'heb fod yn awtomatig' lle mae nwyddau'n cael eu rhoi arno gan y defnyddiwr a bod y pwysau'n cael ei arddangos a bod modd ei argraffu os oes angen
    ...neu'n
  • 'awtomatig' fel y'i defnyddir ar linellau cynhyrchu lle mae nwyddau'n mynd dros yr offer i sicrhau bod y maint yn gywir heb ymyrraeth gan weithredwr

Mae'n rhaid i beiriannau pwyso at ddefnydd cyfreithlon fod wedi'u gwneuthur yn unol â manyleb benodol y llywodraeth neu'r Undeb Ewropeaidd (UE) a chynnwys stampiau, sticeri neu arwyddion penodol eraill i ddangos bod yr offer yn cydymffurfio â'r gofynion hyn. Mae'r dynodiadau gofynnol wedi newid dros y blynyddoedd ac amlinellir enghreifftiau ohonynt yn ddiweddarach yn y canllaw hwn.

Yn ogystal, mae'n rhaid i bwysau a ddefnyddir mewn cysylltiad ag offer pwyso fod wedi'u gwneuthur yn gywir a chynnwys dynodiadau penodol i ddangos eu bod yn addas at ddefnydd cyfreithlon.

Wrth ystyried defnyddio unrhyw offer pwyso at ddefnydd cyfreithlon, argymhellir eich bod yn ceisio cymorth y gwasanaeth safonau masnach lleol; byddant yn gallu cynghori ar addasrwydd offer.

Offer pwyso nad yw'n awtomatig

Rhaid i offer pwyso nad yw'n awtomatig a ddefnyddir at ddibenion cyfreithlon fod yn gywir ac wedi'i wneuthur yn unol â thystysgrif cydymffurfio gymeradwy.

Caiff offer pwyso nad yw'n awtomatig ei basio'n 'addas i'w ddefnyddio mewn masnach' gan arolygydd pwysau a mesurau neu swyddog safonau masnach neu, yn fwy cyffredin y dyddiau hyn, eu 'cymhwyso' ar gyfer defnydd cyfreithlon o dan reoliadau'r UE gan gyfuniad o wneuthurwr yr offer neu ei gynrychiolydd awdurdodedig, a chorff cymeradwy neu gymhwysydd cymeradwy a awdurdodwyd yn swyddogol i gynnal yr un dyletswyddau cymhwyso.

Stamp y goron, sticeri adnabod y cymhwysydd a marciau eraill

Pan fydd offer pwyso at ddefnydd cyfreithlon wedi'i wneud ac y cadarnhawyd ei fod yn cydymffurfio â'r holl ofynion gweithgynhyrchu a chywirdeb, bydd y gweithgynhyrchwr neu'r cymhwysydd cymeradwy yn atodi'r stampiau, y sticeri a'r dynodiadau eraill sy'n ofynnol. Mae'n ofynnol i rai mathau o offer - pontydd pwyso er enghraifft - gael eu profi ac i'w stampiau cymeradwyo terfynol gael eu hatodi pan fydd yr offer wedi cael ei osod yn y man lle y'i defnyddir.

Gwelir yr enghreifftiau canlynol o stampiau a sticeri ar offer pwyso sydd wedi'i gymeradwyo at ddefnydd cyfreithlon:

weights and measures crown mark Ceir stamp y goron, y flwyddyn gymhwyso a rhif swyddogol yr arolygydd pwysau a mesurau a basiodd yr offer yn addas i'w ddefnyddio mewn masnach ar blwg arweiniol a ymgorfforir mewn offer pwyso hyn, traddodiadol. 
weights and measures M markMae'r sticer M yn dynodi bod yr offer y mae wedi'i atodi iddo wedi cael ei weithgynhyrchu yn unol â gofynion mesureg cyfreithiol. 
weights and measures markweights and measures mark
 
Mae'r sticer corff cymeradwy yn dynodi pa sefydliad a archwiliodd yr offer a chymeradwyo ei fod yn unol â'r holl ofynion gweithgynhyrchu a chywirdeb.
weights and measures mark
 
weights and measures mark Mae'r sticer ailgymhwyso yn dynodi bod yr offer wedi'i atgyweirio neu ei addasu ers iddo gael ei wneud er mwyn cynnal gofynion gweithgynhyrchu a chywirdeb.

Fel y gellir gweld, mae golwg y sticeri hyn wedi newid ac wedi'i amrywio wrth i ddeddfwriaeth ddatblygu ac yn amodol ar ddiwygiadau dros y blynyddoedd, a bydd mwy o newidiadau'n cael eu cyflwyno yn y dyfodol; bydd gwasanaethau safonau masnach lleol yn gallu cynghori ar y gofynion stampiau a sticeri ar gyfer offer penodol.

Mae angen i offer pwyso cymeradwy ddangos dynodiadau amrywiol eraill hefyd yn ymwneud â'r capasiti pwyso, cywirdeb, ac ati, fel y manylir ar eu hardystiad cymeradwyo. O ran offer mwy modern, bydd y wybodaeth ofynnol ar 'blât data' atodedig. Fel arfer, bydd y plât data hefyd yn cynnwys gwybodaeth yn ymwneud â'r radd drydanol, faint o bwer a ddefnyddir, ac ati. Gallai'r sticeri sy'n ofynnol fod wedi'u gosod ar y plât data hefyd fel bod yr holl wybodaeth sy'n ofynnol wedi'i chynnwys ar yr offer mewn un man y gellir ei adnabod yn rhwydd, fel y dangosir yn yr atodedig:

Plât data (JPEG 81KB)

Rhennir cywirdeb offer pwyso cymeradwy yn bedwar dosbarth, ac mae'n rhaid rhoi ystyriaeth ofalus i ba ddosbarth cywirdeb y dylid ei ddefnyddio ar gyfer pennu pwysau penodol.

Dosbarth (I) (II)(III)(IIII)
CywirdebArbennigUchelCanoligCyffredin
DefnyddMetelau gwerthfawr, cerrig gwerthfawr, dibenion fferyllol, ac atiDibenion pwyso cyffredinolBalast a deunyddiau adeiladu eraill, dibenion gwaredu gwastraff ac ailgylchu

Offer pwyso sydd wedi'i wrthod at ddefnydd cyfreithlon

Wrth ystyried prynu a defnyddio offer pwyso ail-law at ddibenion masnachol, cadwch lygad am stamp neu sticer seren chwe phwynt.

weights and measures mark weights and measures mark weights and measures mark 

Rhoddir y stamp neu'r sticer seren chwe phwynt i offer cymeradwy sydd wedi'i 'wrthod' oherwydd canfuwyd wrth ei archwilio nad oedd yn gywir neu nad oedd yn cydymffurfio â gofynion gweithgynhyrchu; mae hefyd yn dynodi nad yw'r offer wedi cael ei addasu neu ei atgyweirio ers hynny.

Mae'n drosedd defnyddio offer pwyso sy'n dangos dynodiad seren chwe phwynt at ddibenion cyfreithlon.

Fe allai fod yn bosibl i offer pwyso 'wedi'i wrthod' gael ei addasu neu ei atgyweirio fel arall a'i gyflwyno i'r corff priodol er mwyn ei ailgymhwyso.

Offer pwyso awtomatig

Mae peiriannau pwyso awtomatig yn gallu pennu neu wirio pwysau eitemau heb ymyrraeth gweithredwr ac fe'u defnyddir fel arfer mewn amgylchiadau arbenigol o fewn proses gynhyrchu. Mae eu gofynion cymeradwyo a defnyddio'n wahanol i offer nad yw'n awtomatig a gellir cael cyngor manylach ar eu haddasrwydd i'w defnyddio gan y gwasanaeth safonau masnach lleol.

Pwysau

Mae'n rhaid i bwysau y mae'n ofynnol eu defnyddio ar y cyd ag offer pwyso cymeradwy ddangos dynodiad eu bod yn ddigon cywir ac wedi'u gwneuthur yn unol â gofynion cyfreithiol.

Bydd y dynodiad fel arfer wedi'i stampio mewn plwg plwm ar waelod y pwysau a bydd ar ffurf y stamp y goron traddodiadol neu farc cymeradwyo'r UE.

weights and measures crown mark weight stamp 02
 
weight stamp e
 

Yn yr un modd ag offer pwyso, bydd unrhyw bwysau sy'n cynnwys stamp seren chwe phwynt yn rhai y canfuwyd eu bod yn anghywir pan gawsant eu harchwilio ddiwethaf, a byddent yn anghyfreithlon i'w defnyddio at ddibenion pwyso cyfreithlon.

Cynnal a defnyddio offer pwyso

Mae offer pwyso'n gallu rhoi darlleniadau anghywir yn sgil arferion gwael neu gamddefnydd, a dylid nodi'r pwyntiau canlynol er mwyn sicrhau eu cywirdeb parhaus:

  • dylai offer pwyso gael ei ddefnyddio ar arwyneb gwastad, sefydlog sy'n rhydd o ddirgryndod. Bydd y rhan fwyaf yn cynnwys teclyn i ddynodi gwastadedd y mae'n rhaid iddo ddynodi bod yr offer yn wastad pan gaiff ei ddefnyddio
  • rhaid cydbwyso offer pwyso'n gywir cyn ei ddefnyddio, gydag unrhyw ddynodiadau'n dangos sero (ar offer pwyso electronig, ni ddylai'r dynodiadau digidol fod yn wag cyn y pwyso). Os nad yw'r offer pwyso'n dangos sero cyn ei ddefnyddio, mae'n bosibl y bydd darlleniadau anghywir yn cael eu rhoi
  • gall drafftiau cryf, a achosir gan awel neu systemau aerdymheru, effeithio ar rai mathau o offer pwyso a dylid ystyried hyn wrth ddewis ble i leoli'r offer
  • dylai pan y glorian gael ei gadw'n lân ac yn rhydd o unrhyw falurion neu rwystrau oddi tano. Gall crynhoad o falurion neu ddeunydd arall o dan y pan pwyso neu wrth ei ymyl amharu ar gywirdeb yr offer
  • dylid gwirio cywirdeb offer pwyso'n rheolaidd gan ddefnyddio meintiau hysbys, fel pwysau wedi'u stampio, er mwyn helpu i sicrhau nad yw'r offer pwyso'n ddiffygiol neu'n anghyfiawn
  • dylid cadw cofnod o'r gwiriadau a gynhaliwyd ar offer pwyso; mae'n rhaid iddynt nodi pryd y'u cynhaliwyd, y camau a gymerwyd, canlyniadau'r gwiriadau a phwy a'u cynhaliodd, ynghyd ag unrhyw gamau unioni angenrheidiol a gymerwyd
  • dylid ystyried contract cynnal a chadw gyda chwmni rhoi gwasanaeth i beiriannau pwyso, yn enwedig lle y defnyddir offer pwyso'n gyson neu lle mae angen cynnal lefelau uchel iawn o gywirdeb pwyso

Cosbau

Mae'n drosedd defnyddio offer pwyso anghymeradwy at ddibenion cyfreithiol, i wneud newidiadau i offer ar ôl iddo gael ei gymeradwyo at ddefnydd cyfreithlon, neu ddefnyddio offer sy'n anghywir iawn.

Y gosb uchaf, o'ch cael yn euog, yw dirwy o hyd at £1,000 ar gyfer offer anghymeradwy neu offer a newidiwyd. Y gosb uchaf ar gyfer defnyddio offer anghywir iawn yw dirwy ddiderfyn.

Sylwer

Bwriedir y wybodaeth hon ar gyfer cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n bosibl y bydd dolenni 'Deddfwriaeth allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig, er y ceir dolenni i ddeddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle y mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y Deyrnas Unedig ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer, ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd yn y testun.

Deddfwriaeth allweddol

Rheoliadau Offerynnau Pwyso Nad Ydynt yn Awtomatig 2000 (opens in a new window)
Rheoliadau Offer Pwyso (Peiriannau Pwyso Nad Ydynt yn Awtomatig) 2000 (opens in a new window)

Adolygwyd / diweddarwyd ddiwethaf: Ebrill 2015

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw