Masnachu Teg

Disgrifio cynnyrch a gwasanaethau yn gywir

Yn y canllaw

  • Y ddeddfwriaeth
  • Beth mae'r gyfraith yn ei fynnu?
  • Sut y gellir rhoi gweithred neu hepgoriad camarweiniol?
  • Beth yw'r toriadau penodol ar y Rheoliadau (ynghylch nwyddau, gwasanaethau, hawliau ac ymrwymiadau)?
  • Pa ddisgrifiadau a gwmpasir gan y Rheoliadau?
  • Pwy all gyflawni trosedd dan y Rheoliadau?
  • Sut all masnachwr osgoi cyflawni trosedd?
  • Cosbau

Mae'r canllaw hwn i Gymru a Lloegr

Mae masnachwyr yn gyfrifol am sicrhau bod y nwyddau a gwasanaethau maent yn eu cynnig a'u gwerthu i ddefnyddwyr yn cael eu disgrifio'n gywir. Mae'n bwysig sicrhau bod gan ddefnyddwyr yr wybodaeth gywir ynghylch y nwyddau a gwasanaethau a gynigir iddynt fel y gallant benderfynu a ydynt am eu prynu neu beidio.

Mae'r Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008 (CPRs) yn gwahardd masnachwyr rhag camarwain defnyddwyr ynghylch cynnyrch trwy ddisgrifio nwyddau a gwasanaethau'n ffug. Hefyd mae'r CPRs yn gwahardd masnachwyr rhag cuddio gwybodaeth, rhoi gwybodaeth annigonol neu roi gwybodaeth mewn modd aneglur ynghylch nwyddau a gwasanaethau.

Y ddeddfwriaeth

Cwmpasir y ffordd y gall busnesau ddisgrifio nwyddau a gwasanaethau gan y CPRs. Gweler 'Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg'am ragor o wybodaeth.

Rheoleiddir trafodion busnes i fusnes (nas trafodir yma) gan y Rheoliadau Diogelu Busnes rhag Marchnata Camarweiniol 2008. Maent yn gwahardd masnachwyr rhag defnyddio hysbysebu camarweiniol i ennill busnes oddi wrth fasnachwyr eraill, ac yn gosod cyfyngiadau pellach ar y ffordd mae busnesau'n cymharu eu cynhyrchion â chynhyrchion cystadleuol gan fusnesau eraill (mae'r rheolau ar hysbysebu cymharol hefyd yn perthyn i drafodion busnes-i ddefnyddiwr). Gweler 'Marchnata Busnes-i-fusnes' am ragor o wybodaeth.

Beth mae'r gyfraith yn ei fynnu?

Mae'r CPRs yn cwmpasu arferion masnachol, sy'n cynnwys unrhyw weithred, hepgoriad, math o ymddygiad, cynrychiolaeth neu gyfathrebiad masnachol (gan gynnwys hysbysebu a marchnata) gan fasnachwr a gysylltir yn uniongyrchol â hyrwyddo, gwerthu neu gyflenwi cynnyrch i ddefnyddwyr.

Mae'n rhaid i fasnachwr beidio â chamarwain defnyddiwr ynghylch cynnyrch (diffinir hyn yn llydan iawn ac mae'n cynnwys nwyddau, gwasanaethau, hawliau ac ymrwymiadau) mewn unrhyw ffordd trwy roi gwybodaeth ffug neu dwyllodrus am nifer o faterion penodol. Hefyd mae'n rhaid iddynt beidio â hepgor gwybodaeth am gynnyrch y byddai defnyddiwr ei hangen er mwyn gwneud penderfyniad deallus.

Dylid sylwi, i dorri ar fwyafrif y Rheoliadau, mae'n rhaid i'r wybodaeth gamarweiniol a roddir (neu'r wybodaeth na roddwyd) i ddefnyddiwr achosi, neu fod yn debygol o achosi, i'r defnyddiwr arferol wneud penderfyniad gweithrediadol gwahanol.

Enghraifft o hyn fyddai bod y defnyddiwr yn gwneud pryniad na fyddent wedi'i wneud fel arall. Ni fwriedir i'r Rheoliadau gwmpasu anghywirdebau anarwyddocaol, ond yn y pen draw dim ond llys all benderfynu a fyddai gweithredoedd masnachwr yn effeithio ar y defnyddiwr arferol mewn ffordd anffafriol.

Gwaherddir rhai honiadau ffug ynghylch cynhyrchion dan bob amgylchiadau, a rhestrir y rhain yn y ddogfen'Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg'.

Os yw masnachwr yn gwneud camliwiad a oedd yn anonest, a thrwy wneud y camliwiad roedd yn bwriadu ennill iddo ei hunan neu i rywun arall neu achosi colled i rywun arall, yna mae'n bosibl eu bod yn cyflawni trosedd dan Ddeddf Twyll 2006.

Beth yw'r toriadau penodol ar y Rheoliadau (ynghylch nwyddau, gwasanaethau, hawliau ac ymrwymiadau)?

Mae'n doriad ar y Rheoliadau (ac o bosibl yn dramgwydd troseddol) i ymwneud ag 'arfer fasnachol annheg'. Mewn cysylltiad â disgrifiad o gynnyrch, mae arfer yn annheg os yw y naill neu'r llall o'r canlynol:

  • 'gweithred gamarweiniol' (mae'n cynnwys gwybodaeth ffug neu gamarweiniol, ac felly mae'n anghywir mewn cysylltiad â rhestr o faterion penodedig, neu os yw ei gyflwyniad cyffredinol yn twyllo neu'n debygol o dwyllo'r defnyddiwr arferol)
  • 'hepgoriad camarweiniol' (mae'n hepgor neu'n cuddio gwybodaeth bwysig neu'n darparu gwybodaeth bwysig mewn modd nad yw'n glir.)

Ar ben hynny, er mwyn i arfer fod yn annheg mae'n rhaid i weithred neu hepgoriad camarweiniol y masnachwr achosi, neu fod yn debygol o achosi, i'r defnyddiwr arferol wneud penderfyniad gweithrediadol gwahanol (fel uchod, o bosibl gallai hyn fod i brynu yn hytrach na pheidio â phrynu, trefnu i waith gael ei wneud neu beidio, neu dalu swm gwahanol am nwyddau). Hefyd mae'r gyfraith yn cyflwyno dyletswydd gyffredinol i beidio â masnachu'n annheg.

Sut y gellir rhoi gweithred neu hepgoriad camarweiniol?

Gellir rhoi gweithredoedd a hepgoriadau camarweiniol mewn unrhyw un o'r ffyrdd dilynol:

  • ar lafar
  • yn ysgrifenedig (er enghraifft, mewn hysbyseb neu lyfryn, neu ar anfoneb neu ffurflen archebu)
  • trwy ddarlunio (er enghraifft, mewn hysbysebion neu ar ddeunydd pacio) 
  • trwy gyfleu

Ar ben hynny, os cyflenwir nwyddau mewn ymateb i gais sy'n cynnwys disgrifiad penodol (er enghraifft, mae cwsmer yn pennu eu bod eisiau gweithford gwenithfaen), mae'n bosibl y gellid honni bod cyflenwr y nwyddau wedi gweithredu'r disgrifiad eu hunain.

Pa ddisgrifiadau a gwmpasir gan y Rheoliadau?

Cwmpasir y materion dilynol yn benodol wrth ystyried gweithred gamarweiniol:

  • bodolaeth neu natur y cynnyrch
  • prif nodweddion y cynnyrch, sy'n cynnwys:
    • - argaeledd
    • - buddion
    • - risgiau
    • - gweithrediad
    • - cyfansoddiad
    • - ategolion
    • - gwasanaeth ôl-werthu
    • - trafod cwynion
    • - dull a dyddiad gweithgynhyrchu
    • - dull a dyddiad darparu
    • - danfon
    • - addasrwydd i'r diben
    • - defnydd
    • - maint
    • - manyleb
    • - tarddiad daearyddol neu fasnachol
    • - canlyniadau i'w disgwyl
    • - canlyniadau a nodweddion pwysig profion neu wiriadau a wnaed
  • maint ymrwymiadau'r masnachwr
  • cymhellion yr arfer fasnachol
  • natur y broses werthu
  • unrhyw ddatganiad neu symbol ynghylch cefnogaeth neu gymeradwyaeth uniongyrchol neu anuniongyrchol y masnachwr neu gynnyrch
  • y pris neu'r modd y cyfrifir y pris
  • bodolaeth mantais bris benodol
  • yr angen am wasanaeth, cydran, amnewidiad neu drwsiad
  • natur, priodoleddau a hawliau'r masnachwr, sy'n cynnwys eu:
    • - hunaniaeth
    • - asedau
    • - cymwysterau
    • - statws
    • - cymeradwyaeth
    • - cyswllt neu gysylltiadau
    • - perchnogaeth o hawliau diwydiannol, masnachol neu ddeallusol
    • - gwobrau ac anrhydeddau

 Pwy all gyflawni trosedd dan y Rheoliadau?

'Masnachwr', sy'n golygu unrhyw berson sydd, mewn cysylltiad ag arfer fasnachol, yn gweithredu at ddibenion sy'n perthyn i'w fusnes, ac unrhywun sy'n gweithredu yn enw masnachwr neu ar ei ran. Byddai hyn yn cynnwys cyfarwyddwyr, rheolwyr a phob lefel o gyflogeion.

Sut all masnachwr osgoi cyflawni trosedd?

Mae'r Rheoliadau'n darparu amddiffyniad i fasnachwr bod y drosedd wedi'i chyflawni oherwydd camgymeriad, neu ddibyniad ar wybodaeth a roddwyd iddynt, neu weithred neu ddiffyg person arall, damwain neu ryw achos arall y tu hwnt i reolaeth y masnachwr - a'u bod wedi cymryd pob rhagofal rhesymol ac wedi ymarfer pob diwydrwydd dyladwy i osgoi cyflawni'r fath drosedd eu hunain neu gan unrhyw berson dan eu rheolaeth.

Mewn termau syml, mae hyn yn golygu y dylai proses fodoli i osgoi arferion masnachol annheg, ac y dylai'r broses gael ei dilyn gan bob cyflogai.

Cosbau

Mae methu â chydymffurfio â Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008 yn dramgwydd troseddol. Y gosb fwyaf ar gollfarn yn Llys y Goron yw dirwy ddiderfyn ac/neu ddwy flynedd yn y carchar.

Mae'n debygol y bydd prynwyr nwyddau/gwasanaethau a gamddisgrifiwyd yn ceisio iawndal trwy'r llysoedd sifil. Hefyd efallai y bydd gorfodwyr yn dwyn achos sifil dan y Ddeddf Fenter 2002, a allai gynnwys gorchymyn llys i sicrhau bod busnes yn cydymffurfio â'r ddeddfwriaeth yn y dyfodol.

Noder

Bwriedir y wybodaeth hon fel canllaw yn unig, y llys yn unig all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n debyg y bydd cysylltiadau ‘Deddfwriaeth berthnasol' y canllaw yn dangos fersiynau gwreiddiol deddfwriaeth yn unig. Gellir canfod gwybodaeth ar newidiadau i ddeddfau'r DU ar y tab ‘Mwy o Adnoddau' dan bob cyswllt; fel arfer, mae newidiadau i ddeddfwriaeth Ewrop wedi'i ymgorffori yn y testun. Mae cysylltiad ar wahan i ddeddfwriaeth sy'n cael ei newid lle mae'n ymwneud yn uniongyrchol a chynnwys y canllaw.

Deddfwriaeth berthnasol

Deddf Fenter 2002
Deddf Twyll 2006
Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008

Adolygiad/diweddariad diwethaf: Rhagfyr 2014

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw

Ymgynghoriadau Cyfredol