Iechyd a Lles Anifeiliaid

Cofrestru a chofnodion dofednod

Os ydych yn cadw dofednod neu golomennod rasio, mae gofynion penodol yn ymwneud â chofrestru a chadw cofnodion

Yn y canllaw

Mae'r cyfarwyddyd hwn ar gyfer Cymru

Mae angen i berchnogion/ceidwaid dofednod hysbysu'r Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion (APHA) a chofrestru â'r asiantaeth fel ceidwaid dofednod a chadw cofnodion yn ymwneud â'u dofednod.

Mae'r cofnodion hyn yn cynnwys:

  • symud dofednod ac wyau i'r safle ac oddi yno
  • cludo a marchnata dofednod
  • unrhyw driniaeth feddygol a roddir
  • nifer y marwolaethau
  • mesurau i reoli peryglon
  • canlyniadau profion am salmonela

Hysbysu - Cofrestr Dofednod Prydain Fawr


Mae Rheoliadau Ffliw Adar (Mesurau Atal) (Cymru) 2006 yn ei gwneud yn ofynnol i unrhyw un sy'n cadw 50 o ddofednod neu ragor ar unrhyw safle unigol hysbysu'r Cynulliad Cenedlaethol trwy'r APHA ynghylch y canlynol:

  • cyfeiriad y safle a'i rif daliad (os oes un)
  • enw'r ceidwad, ac os yw'n wahanol, enw perchennog y dofednod a deiliad y safle
  • y rhywogaeth a gedwir
  • y math o system hwsmonaeth (cig, wyau neu ddeor wyau)
  • nifer pob math o rywogaeth dofednod a gedwir ar y safle fel arfer
  • capasiti deor unrhyw ddeorfa
  • manylion am unrhyw amrywiadau tymhorol yn nifer y stoc a allai arwain at wahaniaethau sylweddol yn nifer neu'r math o ddofednod sydd ar y safle
  • nifer pob rhywogaeth dofednod sydd â mynediad i'r awyr agored
  • presenoldeb unrhyw gorff o ddwr ar y safle neu gerllaw sy'n denu adar gwyllt

Mae APHA yn annog ceidwaid sydd â llai na 50 o adar i hysbysu'r gofynion uchod yn wirfoddol fel bydd cysylltu â hwy yn haws mewn achos o haint, ac felly caiff yr haint ei reoli'n well a chaiff adnoddau eu targedu'n effeithiol.

Diffinnir 'dofednod' yn y Rheoliadau fel: 'yr holl adar a fegir neu a gedwir yn gaeth i gynhyrchu cig neu wyau i'w bwyta, cynhyrchu cynhyrchion masnachol eraill, ailstocio cyflenwadau adar hela neu at ddibenion unrhyw raglen fridio i gynhyrchu'r categorïau hyn o adar'.

Sut i gofrestru:

  • dros y ffôn. Rhadffôn 0800 634 1112. Fe wnaiff ymgynghorwyr hyfforddedig lenwi'r ffurflen gyda chi dros y ffôn, neu, fel arall, fe wnânt anfon ffurflen atoch i'w llenwi
  • post/e-bost. Gallwch gofrestru eich haid trwy'r post neu e-bost gan ddefnyddio gwefan GOV.UK i lawrlwytho'r ffurflen ofynnol (opens in a new window)

Rhaid hysbysu Llywodraeth Cymru trwy law APHA am unrhyw newid i'r wybodaeth a roddwyd (cyfeiriad, perchennog, deiliad, rhywogaeth a gedwir) neu newid ostyngiad neu gynnydd o 20% neu fwy yn nifer y dofednod (nid yw hyn yn cynnwys amrywiadau rheolaeth arferol).

Sioeau


Caniateir sioeau dan drwydded gyffredinol a roddir gan APHA ar ran Llywodraeth Cymru. Mae amodau trwyddedau yn ei gwneud yn ofynnol i drefnydd y digwyddiad / deiliad y drwydded gadw cofnod o'r holl bobl sy'n dod â dofednod neu adar caeth eraill i grynhoad neu'n mynd ag adar o'r fath o grynhoad. Dylid cadw'r cofnodion hyn am dri mis a rhaid iddynt gynnwys y wybodaeth ganlynol:

  • enw llawn
  • cyfeiriad cartref
  • rhif ffôn
  • nifer yr adar a ddangosir a'u math

Cofnodion symud dofednod a/neu wyau


Mae Gorchymyn Clefydau Dofednod (Cymru) 2003 yn mynnu fod pob unigolyn:

  • sy'n berchen ar neu'n cadw ar ddaliad unrhyw haid o ddofednod sy'n cynnwys 250 neu ragor o unrhyw rywogaeth o ddofednod yn cadw cofnod o ddofednod sy'n dod i'r safle hwnnw neu'n gadael
  • sy'n ymwneud â chludo neu farchnata dofednod neu wyau (yn cynnwys cigyddwyr ac arwerthwyr) yn cadw cofnod o unrhyw ddofednod neu wyau a gludir neu a werthir

Caiff dofednod eu diffinio yn y Gorchymyn fel: 'ffowls domestig, tyrcwn, gwyddau, hwyaid, ieir gini, soflieir, colomennod, adar di-gêl, ffesantod a phetris a gaiff eu magu neu eu cadw'n gaeth i fridio, cynhyrchu cig neu wyau i'w bwyta, neu i ailstocio cyflenwadau adar hela'.

Sylwer: Mae hyn yn wahanol i'r diffiniad yn Rheoliadau Ffliw Adar (Mesurau Atal) (Cymru) 2006 - gweler uchod.

Manylion y cofnod gofynnol:

  • pryd a ble cafwyd y dofednod
  • eu rhywogaeth a disgrifiad ohonynt
  • enw a chyfeiriad yr unigolyn y cafwyd hwy ganddo
  • dyddiad a dull gwaredu
  • man lladd, os mai dyna'r dull gwaredu
  • enw a chyfeiriad yr unigolyn y trosglwyddwyd y dofednod neu'r wyau iddo (os yn hysbys), os mai dyna oedd y dull o'u gwaredu

Cadw a dangos cofnodion:

  • rhaid cadw cofnodion am o leiaf 12 mis wedi'r dyddiad cludo neu farchnata a gofnodwyd
  • rhaid dangos cofnodion i arolygwr ar gais ar unrhyw adeg resymol

Colomennod rasio


Rhaid i unrhyw un sy'n berchen ar neu'n cadw colomennod rasio gadw cofnod o bob ras neu sioe y mae'r colomennod wedi cystadlu ynddynt.

Rhaid i bob colomen rasio sy'n cymryd rhan mewn ras neu sioe gael ei brechu rhag Paromyxovirus 1.

Rheoli salmonela mewn heidiau bridio a dodwy ac mewn deorfeydd


Mae Gorchymyn Rheoli Salmonela mewn Dofednod (Cymru) 2008 yn ei gwneud yn ofynnol i ddeiliad unrhyw ddaliad ble cedwir un neu ragor o heidiau bridio neu ddodwy sy'n cynnwys o leiaf 250 o ddofednod o unrhyw rywogaeth unigol, a deilydd deorfa dofednod sydd â chapasiti deorydd o 1,000 o wyau neu ragor, hysbysu Gweinidogion Cymru trwy law APHA.

Diffiniadau yn y Gorchymyn:

  • diffinnir dofednod fel: 'adar o'r rhywogaeth Gallus gallus, twrci, hwyaid neu wyddau'
  • diffinnir 'haid dodwy' fel: 'haid o ddofednod a gedwir i gynhyrchu wyau y bwriedir i bobl eu bwyta'
  • diffinnir 'haid bridio' fel: 'haid o ddofednod a gedwir i gynhyrchu wyau y bwriedir eu deor'

Mewn perthynas â heidiau dodwy neu fridio'r rhywogaeth Gallus gallus, mae'r gorchymyn yn ei gwneud yn ofynnol i:

  • samplu am salmonela
  • hysbysu APHA ymlaen llaw am ddyfodiad heidiau bridio (o leiaf bythefnos cyn y dyddiad y disgwylir iddynt gyrraedd)
  • hysbysiad o bythefnos o leiaf am symudiad heidiau bridio i'r cam dodwy a diwedd y cylch cynhyrchu
  • cofnodion symudiadau
  • cofnodion samplu salmonela

Dylid samplu am salmonela mewn heidiau bridio ar yr adegau canlynol:

  • pan fydd yr adar yn gywion
  • pan fydd yr adar yn bedair wythnos oed
  • bythefnos cyn symud yr haid i uned ddodwy neu (os na chânt eu symud) y dyddiad y disgwylir iddynt gychwyn dodwy
  • bob yn ail wythnos yn ystod y cyfnod dodwy

Dylid samplu am salmonela mewn heidiau dodwy ar yr adegau canlynol:

  • pan fydd yr adar yn gywion
  • bythefnos cyn symud yr haid i uned ddodwy neu (os na chânt eu symud) y dyddiad y disgwylir iddynt gychwyn dodwy
  • bob 15 wythnos yn ystod y cyfnod dodwy, gan gychwyn pan fydd yr adar rhwng 22 a 26 wythnos oed

Rhaid i'r deilydd gadw cofnod o'r samplau a gymerir a darparu'r wybodaeth ganlynol:

  • y math o sampl
  • dyddiad cymryd y sampl
  • dull adnabod yr haid a samplwyd
  • oedran yr haid a samplwyd
  • y labordy ble'r anfonwyd y sampl
  • canlyniad y prawf ar unrhyw sampl

Mae'r uchod yn gymwys i heidiau bridio (o leiaf 250) a heidiau dodwy ac eithrio lle bwriedir i'r holl wyau naill ai:

  • gael eu defnyddio'n breifat yn y cartref
    ...neu
  • eu gwerthu mewn pentyrrau bychan gan y cynhyrchwr i'r defnyddiwr terfynol neu i siopau adwerthu lleol

COFNODION SYMUDIADAU


Rhaid i ddeiliad safle gadw cofnod o'r wybodaeth ganlynol pan symudir ffowls domestig ac wyau (ac eithrio wyau i'w bwyta gan bobl) i'r daliad ac oddi yno fel a ganlyn:

  • dyddiad symud
  • pa un ai oedd y symudiad i'r daliad neu oddi yno
  • nifer yr adar neu'r wyau a symudwyd
  • oedran yr adar a symudwyd
  • y math o adar a symudwyd
  • os symudir haid gyfan, dull adnabod yr haid honno
  • dull adnabod yr adeilad(au) ble daeth yr adar neu'r wyau neu ble symudwyd hwy
  • cyfeiriad y daliad pen taith (ar gyfer symudiadau o'r daliad) neu gyfeiriad y daliad gwreiddiol (ar gyfer symudiadau i'r daliad)

COFNODION DEORFEYDD


Pan symudir wyau neu gywion i ddeorfa neu oddi yno, rhaid i'r deiliad gofnodi'r canlynol:

  • dyddiad y symudiad
  • nifer yr wyau neu'r cywion a symudwyd
  • pa un ai symudwyd hwy i'r ddeorfa neu oddi yno
  • os symudwyd hwy o'r daliad, y daliad cyrchfan
  • yn achos wyau y daethpwyd â hwy i'r ddeorfa i'w deor, daliad eu tarddiad

Rhaid cadw cofnodion am ddwy flynedd a dangos hwy i arolygydd ar gais.

Rheoli salmonela mewn heidiau o frwyliaid


Mae Gorchymyn Rheoli Salmonela mewn Heidiau o Frwyliaid (Cymru) 2009 yn ei gwneud i ofynnol i ddeiliad daliad ble cedwir un neu ragor o heidiau o frwyliaid hysbysu'r APHA am y wybodaeth honno o fewn tri mis wedi sefydlu'r daliad a samplu am salmonela.

Diffinnir 'haid o frwyliaid' fel: 'haid o ddofednod a gedwir i gynhyrchu cig y bwriedir i bobl ei fwyta'.

Dylid cadw cofnodion samplau salmonela fel a ganlyn:

  • y math o sampl a gymerwyd
  • dyddiad cymryd y sampl
  • lle mae mwy nag un haid ar y daliad, dull adnabod yr haid y cymerwyd y sampl ohoni
  • oedran yr haid a samplwyd
  • y labordy ble'r anfonwyd y sampl
  • y dyddiad y bwriedir lladd yr haid a samplwyd
  • canlyniadau'r profion

Cofnodion symudiadau - pan symudir adar i'r daliad neu oddi yno, rhaid i'r perchennog gofnodi:

  • dyddiad y symudiad
  • pa un ai oedd y symudiad i'r daliad neu oddi yno
  • nifer yr adar a symudwyd
  • oedran yr adar a symudwyd
  • pan symudir haid gyfan, dull adnabod yr haid os bydd mwy nag un haid yn y daliad
  • dull adnabod yr adeilad(au) o ble daeth neu i ble symudwyd yr adar
  • cyfeiriad y daliad o ble daethant neu'r daliad neu'r lladd-dy ble anfonwyd hwy

Rhaid cadw cofnodion am ddwy flynedd a dangos hwy i arolygydd ar gais.

Cofnodion cludiant


Mae Gorchymyn Lles Anifeiliaid (Cludo) (Cymru) 2007 yn mynnu fod tystysgrif cludo anifeiliaid (ATC) yn mynd gyda dofednod a gludir, a dylai'r dystysgrif ddangos:

  • tarddiad ac enw perchennog y dofednod
  • eu man ymadael
  • dyddiad ac amser ymadael
  • pen arfaethedig eu taith
  • hyd disgwyliedig y daith arfaethedig

Sylwer: Ni fydd angen cofnodion cludo dofednod:

  • os na fydd y cludo'n gysylltiedig â gweithgaredd economaidd
  • os cludir y dofednod i filfeddygfa ac oddi yno
  • pan fydd ffermwyr yn cludo eu hadar eu hunain gan ddefnyddio'u dull cludiant eu hunain am bellter o lai na 50 cilometr (31.07 milltir) o'u daliad

Os cludir dofednod am fwy na 65 cilometr, bydd angen awdurdodiad cludwr a thystysgrif cymhwysedd i gludo anifeiliaid.

Mae rhagor o wybodaeth ynghylch y ddogfennaeth sy'n ofynnol i gludo dofednod ar gael yn 'Cludo da byw ar y ffordd - gwaith papur' (opens in a new window).

Cofnodion fferm


Mae Rheoliadau Lles Anifeiliaid a Ffermir (Cymru) 2007 yn ei gwneud yn ofynnol i'r sawl sy'n gyfrifol am anifeiliaid a ffermir (yn cynnwys anifeiliaid a gedwir i gynhyrchu bwyd, gwlân neu groen neu unrhyw ddiben amaethyddol arall) gadw cofnod o:

  • unrhyw driniaeth feddygol a roddir
  • nifer y marwolaethau a ganfyddir bob tro yr archwilir; rhaid archwilio o leiaf unwaith y dydd

Rhaid cadw'r cofnodion hyn am dair blynedd a rhaid eu dangos i arolygydd ar gais.

Cofnodion meddyginiaethau


Mae Rheoliadau Meddyginiaethau Milfeddygol 2011 yn mynnu fod ceidwaid anifeiliaid sy'n cynhyrchu bwyd yn cadw cofnod o:

  • dystiolaeth o brynu meddyginiaethau
  • enw'r cynnyrch a rhif y swp
  • y nifer a brynwyd
  • enw a chyfeiriad y cyflenwr
  • rhoi meddyginiaethau:
    - enw'r cynnyrch
    - dyddiad rhoi
    - faint a roddwyd
    - cyfnod cadw o'r gadwyn fwyd
    - manylion dull adnabod yr anifeiliaid a driniwyd
  • gwaredu:
    - dyddiad gwaredu

- faint o'r cynnyrch a waredwyd

- sut a lle cafodd ei waredu

Rhaid cadw cofnodion prynu a rhoi meddyginiaethau milfeddygol am bum mlynedd. Mae rhagor o wybodaeth am ofynion cadw cofnodion mewn perthynas â phrynu, gweinyddu a gwaredu meddyginiaethau milfeddygol ar gael yn 'Cadw cofnodion meddyginiaethau milfeddygol' (opens in a new window).

Cofnodion busnesau bwyd


Mae Rheoliadau Hylendid Bwyd (Cymru) 2006 a Rheoliad yr UE (EC) Rhif 852/2004 ar hylendid porthiant yn ei gwneud yn ofynnol i weithredwyr busnesau bwyd gadw a chynnal cofnodion yn ymwneud â mesurau a roddwyd yn eu lle i reoli peryglon. Yn benodol, dylai'r sawl sy'n magu anifeiliaid neu'n cynhyrchu cynnyrch primaidd sy'n tarddu o anifeiliaid gofnodi'r canlynol:

  • natur a tharddiad y porthiant a roddir i'r anifeiliaid
  • cynhyrchion meddyginiaethol milfeddygol neu driniaethau eraill a roddir i'r anifeiliaid, dyddiad rhoi'r cynhyrchion hynny a chyfnodau cadw o'r gadwyn fwyd
  • canlyniadau unrhyw ddadansoddiad a wneir o samplau a gymerir o anifeiliaid neu samplau eraill a gymerir at ddibenion dadansoddi, sy'n bwysig o ran iechyd pobl
  • unrhyw adroddiadau perthnasol neu archwiliadau a wneir ar anifeiliaid neu gynhyrchion sy'n tarddu o anifeiliaid

Rhaid dangos y cofnodion hyn i arolygydd neu fusnesau bwyd sy'n derbyn y cynhyrchion ar gais.

Gall unigolion eraill - megis milfeddygon, agronomegwyr a thechnegwyr fferm - helpu gweithredwyr busnesau bwyd i gadw cofnodion.

Sylwer

Bwriedir y wybodaeth hon ar gyfer cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n bosibl y bydd dolenni 'Deddfwriaeth allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig, er y ceir dolenni i ddeddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle y mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y Deyrnas Unedig ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer, ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd yn y testun.

Deddfwriaeth allweddol
Gorchymyn Clefydau Dofednod (Cymru) 2003 (opens in a new window)

Rheoliad yr UE (EC) Rhif 852/2004 (opens in a new window) ar hylendid porthiant
Rheoliadau Ffliw Adar (Mesurau Atal) (Cymru) 2006 (opens in a new window)
Rheoliadau Hylendid Bwyd (Cymru) 2006 (opens in a new window)
Gorchymyn Lles Anifeiliaid (Cludiant) (Cymru) 2007 (opens in a new window)
Rheoliadau Lles Anifeiliaid a Ffermir (Cymru) 2007 (opens in a new window)
Gorchymyn Rheoli Salmonela mewn Dofednod (Cymru) 2008 (opens in a new window)
Gorchymyn Rheoli Salmonela mewn Heidiau o Frwyliaid (Cymru) 2009 (opens in a new window)
Rheoliadau Meddyginiaethau Milfeddygol 2013 (opens in a new window)

Adolygwyd/diweddarwyd ddiwethaf: Awst 2015

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw

Cyswllt

Prisiau galw