Iechyd a Lles Anifeiliaid

Cymysgu porthiant ar fferm

Mae gofyniadau gwahanol ar gyfer cymysgu porthiant, gan ddibynnu ar ddefnyddio ychwanegion neu rag-gymysgeddau

Yn y canllaw

Mae'r cyfarwyddyd hwn ar gyfer Cymru

Mae Rheoliad yr UE (EC) Rhif 183/2005 sy'n pennu gofynion hylendid porthiant yn mynnu fod unrhyw fusnes sy'n cynhyrchu, marchnata, neu'n defnyddio porthiant anifeiliaid wedi'i gofrestru â'i awdurdod lleol neu wedi'i gymeradwyo ganddo.

Mae'r gofynion i gymysgwyr porthiant ar y fferm yn dibynnu ar y math o borthiant a gymysgir. Yn gyffredinol, gellir rhannu hyn yn ddau faes, ar sail atodiadau'r Rheoliad:

  • atodiad I - ffermwyr sy'n cymysgu porthiant at ddibenion eu daliadau eu hunain yn unig heb ddefnyddio unrhyw ychwanegion neu rag-gymysgeddau o ychwanegion (ac eithrio ychwanegion silwair)
  • atodiad II - ffermwyr nad ydynt yn perthyn i gategori atodiad I a'r sawl sy'n cymysgu porthiant at ddibenion eu daliadau eu hunain gan ddefnyddio ychwanegion neu rag-gymysgeddau o ychwanegion

Diffiniad o ychwanegion

Mae ychwanegion yn golygu ychwanegion a gymeradwyir dan Reoliad yr UE (EC) Rhif 1831/2003 ynghylch ychwanegion a ddefnyddir mewn maeth anifeiliaid - er enghraifft, fitaminau A a D ac elfennau hybrin penodol.

Atodiad I

(gofynion wrth gymysgu porthiant i'w ddefnyddio ar ddaliadau ffermwyr eu hunain yn unig, heb ychwanegion neu rag-gymysgeddau o ychwanegion)

Mae angen i ffermwyr sy'n perthyn i'r categori hwn gydymffurfio ag atodiad I Rheoliad yr UE (EC) Rhif 183/2005 sy'n pennu gofynion hylendid porthiant. Yn gryno, mae angen i ffermwyr sy'n destun y gofynion wneud hyn:

  • sicrhau y cynhyrchir bwyd a phorthiant gan atal a lleihau peryglon a dirywiad
  • cymryd camau i reoli unrhyw lygredd bwyd o'r aer, pridd, dwr, gwrteithiau, plaladdwyr, cynhyrchion meddyginiaethol milfeddygol ac ati
  • cadw unrhyw adeiladau, cerbydau neu offer a ddefnyddir i gymysgu porthiant yn lân, a'u diheintio
  • defnyddio dwr glân yn unig
  • atal anifeiliaid, plâu a gwastraff rhag achosi halogiadau peryglus
  • rhoi sylw i ganlyniadau unrhyw ddadansoddiad a wneir a gweithredu lle bydd angen hynny
  • cadw cofnod o'r mesurau a roddir yn eu lle i reoli peryglon. Yn benodol, dylid cadw cofnodion o'r canlynol (gall milfeddygon, agronomegwyr ac asiantau eich cynorthwyo i gadw'r cofnodion hyn):
    - unrhyw ddefnydd o gynhyrchion gwarchod planhigion a bioladdwyr
    - defnyddio hadau wedi'u haddasu'n enetig
    - unrhyw achos o blâu neu glefydau
    - canlyniadau unrhyw ddadansoddiadau a wneir
    - ffynhonnell ac ansawdd pob mewnbwn porthiant a chyrchfan a chyfanswm pob allbwn porthiant
  • dilyn canllawiau arferion da cenedlaethol a deddfwriaeth arall ynghylch:
    - rheoli halogiadau, er enghraifft, mycotocsinau a metelau trwm
    - defnyddio dwr a gwrteithiau
    - olrheiniadwyedd a'r defnydd cywir o blaladdwyr
    - olrheiniadwyedd a'r defnydd cywir o gynhyrchion meddyginiaethol milfeddygol
    - paratoi, storio ac olrheiniadwyedd porthiant
    - cael gwared ar anifeiliaid marw, gwastraff a sbwriel yn gywir a chyfreithlon
    - atal cyflwyno clefydau cyffwrdd-ymledol

Atodiad II

(gofynion i'r sawl nad yw'n perthyn i gategori atodiad I a/neu sydd ddim yn cymysgu porthiant ag ychwanegion neu rag-gymysgeddau o ychwanegion)

Mae angen i ffermwyr sy'n perthyn i'r categori hwn gydymffurfio ag atodiad II Rheoliad yr UE (EC) Rhif 183/2005. Bydd hyn yn berthnasol i ffermwyr sy'n prynu ychwanegion neu rag-gymysgeddau porthiant (ac eithrio ychwanegion silwair) ac yn eu cymysgu'n uniongyrchol - er enghraifft, â phorthiant neu rawn ac ati. Ystyrir bod risg y gweithgarwch hwn yn uwch o'i gymharu â gweithgarwch arall. Sylwer, mae Propcorn (asid organig a ddefnyddir i atal twf llwydni a bacteria wrth storio grawn i borthi anifeiliaid) yn ychwanegyn, felly bydd ffermwyr sy'n ei ddefnyddio yn destun gofynion atodiad II. Yn gryno, mae angen i ffermwyr sy'n destun y gofynion hyn weithredu'r mesurau canlynol:

  • gweithredu egwyddorion HACCP (Pwynt Rheoli Critigol Dadansoddi Peryglon) ym mhob cam o weithgareddau porthi'r fferm - er enghraifft, cyfleusterau, offer, storfeydd, cadw cofnodion ac ati
  • cadw peiriannau yn lân ac mewn cyflwr da trwy eu harchwilio'n rheolaidd. Dylech gofnodi unrhyw fesurau glanhau a chynnal a chadw a gymerir, a chadw cofnod o'r holl fesurau cynnal a chadw. Sicrhewch y caiff cymysgwyr bwyd ac offer eu cynnal a'u cadw a'u defnyddio'n briodol yn ôl y pwysau, y gwanediad a'r homogenedd a ddymunir. Dylid gwneud archwiliadau rheolaidd i sicrhau y llwyddir i gymysgu'n homogenaidd a dylid cofnodi archwiliadau o'r fath
  • dylai cloriannau neu ddyfeisiau pwyso fod yn briodol i'r pwysau neu'r symiau a fesurir a dylid eu profi'n rheolaidd i sicrhau eu bod yn gywir. Dylid cadw cofnod o wiriadau cywirdeb
  • rhaid i staff fod â'r sgiliau sy'n angenrheidiol i gymysgu porthiant sy'n cynnwys ychwanegion / rhag-gymysgeddau. Dylech sicrhau bod staff sy'n cymysgu yn cael hyfforddiant ac ymarfer priodol. Dylid cadw cofnod o unrhyw hyfforddiant a roddir
  • dylech fod â threfn neu gyfarwyddiadau ysgrifenedig i wneud gwaith cymysgu. Dilynwch gyfarwyddiadau cyflenwyr wrth ddefnyddio unrhyw ychwanegion / rhag-gymysgeddau. Dylech gofnodi fformwleiddiadau a dyddiadau cynhyrchu a chadw sampl o bob swp o borthiant gorffenedig a gynhyrchir (a'r deunyddiau crai os byddwch yn cyflenwi ffermwyr eraill). Pan newidir fformwleiddiadau, dylid glanhau offer cymysgu yn drylwyr, ac os bydd angen hynny, eu fflysio â dwr, yn enwedig os byddwch yn cymysgu porthiant ar gyfer rhywogaethau gwahanol ac ati
  • i atal traws-halogi, ni ddylid storio ychwanegion / rhag-gymysgeddau gyda phorthiant sydd wedi'i baratoi neu ddeunyddiau porthiant
  • yn ogystal â'r cofnodion a grybwyllir uchod, rhaid cadw cofnod o enwau a chyfeiriadau cyflenwyr ychwanegion / rhag-gymysgeddau a'r symiau o ychwanegion / rhag-gymysgeddau a ddefnyddir a dylid cofnodi rhifau'r sypiau
  • cofnodi system gwynion a dychwelyd cynhyrchion os ydych yn cyflenwi ffermwyr eraill

Beth yw HACCP?

Mae HACCP (Pwynt Rheoli Critigol Dadansoddi Peryglon) mewn perthynas ag atodiad II yn ddull systematig wedi'i gofnodi o reoli diogelwch.

Bydd astudiaeth a system HACCP llawn yn dadansoddi pob cam o'r gweithgarwch porthi ar y fferm i nodi peryglon a all ddigwydd a gweithredu rheolaethau (pwyntiau rheoli critigol). Gellir disgrifio'r chwe cham tuag at HACCP fel a ganlyn:

  • y cam cyntaf yw canfod unrhyw beryglon posibl a allai ddigwydd wrth gynhyrchu. Mae perygl yn rhywbeth a allai fod yn niweidiol a gall fod yn halogiad microbiolegol, cemegol neu ffisegol
  • pan fyddwch wedi nodi peryglon posibl, bydd rhaid i chi benderfynu pa reolaethau y gallwch eu rhoi yn eu lle i ddileu'r peryglon neu eu gostwng i lefel ddiogel, dderbyniol
  • pennu pwyntiau rheoli critigol. Penderfynwch pa un o'r rheolaethau hyn sy'n gritigol i sicrhau diogelwch porthiant. Bydd rheolaeth yn gritigol os na chaiff y perygl ei ddileu yn ystod unrhyw gam cynhyrchu diweddarach
  • monitro pwyntiau rheoli critigol. Pan fydd y rheolaethau wedi'u rhoi yn eu lle, dylid eu monitro'n rheolaidd i sicrhau eu bod yn gweithio'n effeithlon. Nid oes angen archwilio'r rheolaethau bob tro y gwneir proses benodol, cyn belled â'ch bod yn sicr fod amlder yr archwiliadau yn galluogi unrhyw broblemau gael eu canfod cyn bod perygl i ddiogelwch porthiant
  • camau cywiro. Dylech chi a'ch staff wybod pa gamau y dylid eu cymryd pan fydd monitro yn dangos y gall fod yna broblem
  • adolygwch eich system. Ar ôl sefydlu'r system, rhaid ei hadolygu'n rheolaidd pan fydd unrhyw un o weithgareddau'r busnes yn newid neu pan nodir problemau

Atodiad III

(ffermwyr sy'n bwydo anifeiliaid sy'n cynhyrchu bwyd)

Mae angen i bob ffermwr, yn unol â gofynion atodiad I neu atodiad II, gydymffurfio â gofynion atodiad III Rheoliad yr UE (EC) Rhif 183/2005. Yn gryno, mae angen i bob ffermwr sicrhau'r canlynol:

  • rheoli tir pori i atal bwydydd sy'n tarddu o anifeiliaid rhag cael eu halogi gan beryglon ffisegol, biolegol neu gemegol
  • sicrhau cyfnodau segur priodol cyn gadael i dda byw bori tir a driniwyd â gwrtaith neu gemegau
  • cynllunio a chynnal stablau ac offer trin bwyd glân
  • gweithredu system reoli plâu
  • cynnal a chadw porthiant a gwasarn i sicrhau ei fod yn lân a heb unrhyw lwydni
  • storio porthiant oddi wrth gemegau ac unrhyw gynhyrchion eraill a waherddir mewn porthiant anifeiliaid
  • storio porthiant meddyginiaethol mewn modd sy'n atal y perygl o draws-halogi
  • trin a thrafod porthiant fel na fydd halogi a thraws-halogi yn digwydd
  • glanhau systemau dyfrhau yn rheolaidd
  • rhaid i unrhyw un sy'n porthi a thrin a thrafod anifeiliaid feddu ar y gallu, yr wybodaeth a'r medrau gofynnol

Gwefan yr Asiantaeth Safonau Bwyd. Yn ôl i'r brig

Cymysgu â moddion ac ychwanegion penodol

Nid yw'r canllawiau hyn yn ymwneud â chymysgu a defnyddio ychwanegion porthiant penodol - er enghraifft, cocsidiostatau a histomonostatau. Nid yw'r canllawiau hyn yn ymwneud â chymysgu porthiant sy'n cynnwys meddyginiaethau milfeddygol. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn nodiadau cyfarwyddyd y Gyfarwyddiaeth Meddyginiaethau Milfeddygol ar wefan GOV.UK.

Cosbau

Mae'n drosedd i beidio cydymffurfio â'r gofynion hyn. Y gosb fwyaf yn sgil collfarn yw dirwy ddiderfyn a dwy flynedd yn y carchar.

Darllen ychwanegol

I gael rhagor o wybodaeth am borthiant, gweler 'Hylendid porthiant i ffermwyr a thyfwyr'.

Sylwer

Bwriedir y wybodaeth hon ar gyfer cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n bosibl y bydd dolenni 'Deddfwriaeth allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig, er y ceir dolenni i ddeddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle y mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y Deyrnas Unedig ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer, ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd yn y testun.

Deddfwriaeth allweddol

Rheoliad yr UE (EC) Rhif 1831/2003 ynghylch ychwanegion a ddefnyddir ym maeth anifeiliaid

Rheoliadau Porthiant (Hylendid a Gorfodaeth) (Cymru) 2005

Rheoliad yr UE (EC) Rhif 183/2005 sy'n pennu gofynion hylendid porthiant

Adolygwyd/diweddarwyd ddiwethaf: Ebrill 2015 

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw

Cyswllt

Prisiau galw

Ymgynghoriadau Cyfredol