Iechyd a Lles Anifeiliaid

Pasbortau ceffylau

Os ydych yn berchen ar geffyl, mae angen i chi wybod am basbortau a pham y mae eu hangen

Yn y canllaw

Mae'r cyfarwyddyd hwn ar gyfer Cymru

Mae'n rhaid i bob perchennog ceffyl gael dogfen adnabod ceffyl, sy'n hysbys hefyd fel pasbort ceffyl, ar gyfer eu ceffylau. Pan enir ebol, rhaid i berchennog ceffyl a enir gael dogfen adnabod ceffyl iddo ar 31 Rhagfyr blwyddyn ei eni neu cyn hynny, neu erbyn chwe mis ar ôl ei enedigaeth, p'un bynnag yw'r hwyraf.

Erbyn hyn, mae'n rhaid i ebolion a cheffylau nas adnabyddwyd o'r blaen gael eu hadnabod gyda microsglodyn a phasbort. Dim ond milfeddyg all fewnblannu'r microsglodyn ac mae'n cynnwys rhif unigryw sy'n cyfateb i wybodaeth a ddelir ar y pasbort fel enw a chyfeiriad y perchennog.

Ni ellir gwerthu ceffyl heb ei ddogfen adnabod ceffyl (nid yw tystysgrifau milfeddyg a brîd yn ddogfennau adnabod). Pan werthir ceffyl, mae'n rhaid i'r gwerthwr roi'r ddogfen adnabod i'r prynwr ar adeg y gwerthiant ac mae'n rhaid i'r prynwr gofrestru manylion y perchennog newydd (enw a chyfeiriad) gyda'r sefydliad sydd wedi cyhoeddi'r pasbort o fewn 30 diwrnod.

Os bydd ceffyl yn marw neu'n cael ei ladd, mae'n rhaid i'r ceidwad ddychwelyd y ddogfen adnabod i'r sefydliad sydd wedi cyhoeddi'r pasbort o fewn 30 diwrnod o'r farwolaeth.

Diffiniad 'ceffyl'


At ddibenion y Rheoliadau Adnabod Ceffylau (Cymru) 2009, mae'r term 'ceffyl' yn golygu: 'unrhyw anifail carngaled gwyllt, ecsotig neu ddomestig sy'n dod o genws Equus y teulu ceffylau a'u croesfridiau' - er enghraifft ceffyl, asyn, mul, bastard mul (corfarch), sebra, Przewalski neu eu croesfridiau.

Pam y mae angen dogfen adnabod ceffyl (pasbort) ar fy ngheffyl?


Rhaid adnabod ceffylau â dogfennau adnabod, sy'n hysbys fel arfer fel 'pasbortau ceffyl'. Mae'r dogfennau adnabod hyn yn angenrheidiol er mwyn atal ceffylau rhag mynd i mewn i gadwyn fwyd pobl os ydynt wedi'u trin â meddyginiaethau na ddylid eu rhoi i anifeiliaid sy'n cynhyrchu bwyd. Er nad ydym yn bwyta cig ceffyl ar raddfa fawr yn y DU, cigyddir nifer fawr o geffylau ym Mhrydain bob blwyddyn i'w hallforio i'w bwyta gan bobl. Bydd cyflwyno dogfennau adnabod hefyd yn helpu wrth leihau'r risg y cyflwynir gwaharddiad ar hyd at 75% o feddyginiaethau milfeddygol (yn cynnwys ffenylbiwtason, sy'n hysbys hefyd fel 'Biwt') a ddefnyddir ar hyn o bryd i drin ceffylau.

Beth sydd yn y ddogfen adnabod (pasbort) a sut ydw i'n cael un?

Mae dogfen adnabod ceffyl yn llyfryn bach â dogfen gysylltu, a ysgrifennir yn Saesneg a Ffrangeg ill dau sy'n adnabod ceffyl yn unigryw drwy gydol ei fywyd. Cyhoeddir dogfennau adnabod gan sefydliad cyhoeddi-pasbort cydnabyddedig (PIO). Mae'r ddogfen adnabod yn cynnwys y wybodaeth ddilynol am y ceffyl:

  • manylion microsglodyn (os yn gymwys)
  • silwét (os yn gymwys)
  • ei oedran
  • ei frîd/math
  • yr holl feddyginiaethau a roddwyd iddo (os nas datganwyd fel 'nas bwriedir i'w fwyta gan bobl')
  • manylion perchnogion blaenorol a phresennol

Rhaid i berchennog y ceffyl wneud cais mewn ysgrifen am ddogfen adnabod i PIO ac mae'n rhaid iddo fod yn y fformat a bennir gan y PIO hwnnw.

Mae rhestr o PIOs (opens in a new window) ar gael ar wefan GOV.UK.

Dan y Rheoliadau, mae angen i bob ceffyl sydd angen dogfen adnabod fod â microsglodyn. Mae hyn yn cynnwys pob ceffyl a anwyd ar ôl 1 Hydref 2009 nad oes ganddynt ddogfen adnabod eisoes.

A allaf gadw ceffyl heb ddogfen adnabod (pasbort)?

 
Mae'n drosedd i gadw ceffyl heb ddogfen adnabod neu i fod â dogfen adnabod nad yw'n cynnwys gwybodaeth gywir - er enghraifft, manylion y perchennog.

Terfynau amser ar gyfer cael dogfen adnabod

 
Rhaid i berchennog ceffyl gael dogfen adnabod am yr anifail ar Ragfyr 31 neu cyn hynny ym mlwyddyn ei enedigaeth, neu erbyn chwe mis ar ôl genedigaeth yr anifail, p'un bynnag sy'n hwyrach. Dim ond perchennog y ceffyl all wneud cais am basbort. Fodd bynnag, mae'n rhaid microsglodynnu ebolion a chyhoeddi dogfen adnabod ar eu cyfer yn gynharach os bwredir eu gwerthu cyn i'r terfyn amser hwn ddod i ben. Ni ellir gwerthu ebolion heb basport, ond gellir eu symud gyda'u mam/mam faeth at ddibenion cynhyrchu - er enghraifft, i'r fridfa ac oddi yno.

Os na wneir cais am ddogfen adnabod o fewn y terfynau amser hyn, llofnodir yr anifail allan o'r gadwyn fwyd i bobl yn awtomatig

Microsglodion

 
Mae microsglodion, sy'n hysbys hefyd fel trawsatebwyr, yn ddyfeisiau adnabod amledd radio goddefol a blannir yng nghorff ceffyl a sydd â rhif adnabod sy'n unigryw i'r anifail neilltuol hwnnw. Dim ond milfeddyg cofrestredig o Goleg Brenhinol y Milfeddygon (opens in a new window) all blannu'r ddyfais. Rhaid i filfeddyg ymgymryd â dulliau i ganfod unrhyw ddyfeisiau blaenorol a osodwyd ar geffyl cyn dechrau plannu microsglodyn.

Cael gwared ar ddiagram y ceffyl - y 'silwét'

 
Er 1 Hydref 2009, ni fydd diagram y ceffyl (silwét) bellach yn orfodol mewn dogfennau adnabod a gyhoeddir o'r newydd, gan y bydd ceffylau â microsglodyn erbyn hyn i gadarnhau eu hunaniaeth yn lle hynny. Fodd bynnag, os cofrestrir eich ceffyl â chymdeithas frîd, gall ei rheolau ei hunan ddatgan y bydd angen i chi gadw silwét neu gofnod o farciau adnabod eraill. Nid yw hyn yn disodi'r angen am ficrosglodyn.

Cerdyn Call


Mae Cerdyn Call yn ddyfais blastig â sglodyn cyfrifiadur a blannir sy'n gallu storio data y gellir eu darllen gan systemau cyfifiadurol cymwys. Gellir awdurdodi'r dyfeisiau i'w defnyddio yn aelod-wladwriaethau'r Undeb Ewropeaidd (UE) i fynd gyda'r ceffyl yn lle'r ddogfen adnabod, gan ganiatáu i geffylau symud o fewn ffiniau cenedlaethol Ewropeaidd cytunedig. Rhaid i'r Cerdyn Call gael ei gyhoeddi gan yr un PIO a gyhoeddodd y ddogfen adnabod papur ac mae'n rhaid cael ei gymeradwyo ganyr Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion ar ran Llywodraeth Cymru i'w ddefnyddio yn y DU.

Pryd mae'n rhaid i ddogfen adnabod (pasbort) fod gyda cheffyl?


Rhaid i'r ddogfen adnabod (neu Gerdyn Call) fod gyda cheffyl drwy'r amser. Rhaid i'r pasbort fod ar gael i'r unigolyn â phrif gyfrifoldeb am y ceffyl os nad hwy yw'r perchennog. Mae eithriadau sy'n cynnwys:

  • sefyllfaoedd o argyfwng
  • pan mae ceffyl yn cael ei bori neu'i stablu, ond gellir cyflwyno'r pasbort heb oedi os oes archwiliad
  • pan mae ceffyl yn cael ei symud ar draed, ble gellir gweld y pasbort o fewn tair awr
  • pan mae ceffyl yn cael ei ddefnyddio ar gyfer cystadleuaeth neu ddigwyddiad ac mae angen iddo adael y lleoliad

Beth os wyf yn prynu neu werthu ceffyl?

 
Ni ellir gwerthu ceffyl heb ei ddogfen adnabod (nid yw tystysgrifau milfeddygol neu frîd yn ddogfennau/pasbortau adnabod). Pan werthir ceffyl, rhaid i'r perchennog roi'r ddogfen adnabod i'r prynwr ar adeg y gwerthiant (mae gwerthiant yn cynnwys trosglwyddo perchnogaeth). Rhaid i'r prynwr hysbysu'r PIO cyhoeddi (noder y gallai'r PIO fod mewn aelod-waladwriath arall o'r UE) i gofrestru'r berchnogaeth newydd o fewn 30 diwrnod, gan gynnwys:

  • enw a chyfeiriad y prynwr
  • hunaniaeth y ceffyl

Nid oes eithriad i ddelwyr sy'n gwerthu ceffyl o fewn 30 diwrnod ar ôl ei brynu.

Sylwer: Mae'n ddoeth gwirio'r ddogfen adnabod yn drwyadl cyn prynu ceffyl.

Beth wyf yn ei wneud os yw fy ngheffyl yn marw?

 
Pan fydd ceffyl yn marw, rhaid i'r perchennog/ceidwad ddychwelyd y ddogfen adnabod i'r PIO o fewn 30 diwrnod o farwolaeth yr anifail.

Pan werthir ceffyl i ladd-dy, bydd meddiannwr y lladd-dy'n rhoi'r ddogfen adnabod i'r milfeddyg swyddogol.

Beth ddylwn ei wneud os yw'r ddogfen adnabod (pasbort) yn cael ei cholli neu ei niweidio?


Ble mae dogfen adnabod wedi'i cholli ond gellir sefydlu hunaniaeth y ceffyl ac mae datganiad perchnogaeth ar gael, gall unrhyw unigolyn wneud cais am ddogfen adnabod gyfnewid am y ceffyl hwnnw i'r PIO, os yw'n hysbys. Ble nad yw'r PIO gwreiddiol yn hysbys, dylai'r perchennog wneud cais i unrhyw PIO.

Triniaeth filfeddygol

 
Mae Rheoliad yr UE (EC) Rhif 504/2008 sy'n gweithredu Cyfarwyddebau 90/426/EEC a 90/427/EEC ynghylch dulliau o adnabod equidae yn datgan:  'Byddir yn ystyried y bwriedir lladd anifail ceffylaidd i'w fwyta gan bobl oni bai y datganir yn ddiwrthdro nas bwriedir felly yn rhan II o adran IX y pasbort, drwy lofnod: (a) y ceidwad neu'r perchennog fel a fynnir ganddo/ganddi, neu (b) y ceidwad a'r milfeddyg sy'n gyfrifol(am roi'r feddyginiaeth).

Mae angen i'r ddogfen adnabod fod ar gael ar adeg y driniaeth â meddyginiaeth milfeddygol. Rhaid i bob perchennog lofnodi'r datganiad yn rhan II o adran IX y ddogfen adnabod os yw sylweddau sy'n anaddas i fynd i mewn i'r gadwyn fwyd wedi'u rhoi, cyflenwi neu rhagnodi. Os yw'r perchennog yn gwrthod llofnodi'r datganiad, rhaid i'r milfeddyg ei wneud ar ôl rhoi, cyflenwi neu rhagnodi'r feddyginiaeth. Mae angen i filfeddygon ofyn am weld y ddogfen adnabod cyn trin ceffyl, felly mae'n ddoeth sicrhau bod y ddogfen adnabod wrth law.

Y sylweddau na ddylid eu rhoi, cyflenwi na'u rhagnodi i anifail sy'n cynhyrchu bwyd yw:

·        bydd unrhyw gynnyrch sy'n cynnwys sylwedd gweithredol nas cynhwysir o fewn tabl 1 (y 'rhestr a ganiateir') yn Rheoliad yr UE (UE) Rhif 37/2010 ynghylch sylweddau sy'n weithredol yn ffarmacolegol a'u dosbarthiad ynghylch lefelau gweddillion uchaf mewn bwyd sy'n tarddu o anifeiliaid neu ar y rhestr o sylweddau hanfodol (fel ffenylbiwtason) yn golygu, fel mater o drefn, bod rhaid cau'r ceffyl allan o'r gadwyn fwyd yn barhaol

·        meddyginiaethau sy'n cynnwys sylweddau a gynhwysir ar y 'rhestr o sylweddau a waherddir'. Os rhoddir unrhyw un o'r sylweddau hyn i geffyl, ni ellir BYTH lladd yr anifail i'w fwyta gan bobl ac mae'n rhaid i'r ddogfen adnabod ceffyl gael ei llofnodi gan y milfeddyg neu'r perchennog fel 'nis bwriedir i'w fwyta gan bobl'. Bydd eich milfeddyg yn gallu'ch cynghori ynghylch y rhain

Mae'n ddoeth i chi feddwl yn ofalus cyn penderfynu a ddymunwch lofnodi'n wirfoddol er mwyn cadw'ch ceffyl allan o gadwyn fwyd pobl. Ni ellir gwrthdroi datganiad 'nas bwriedir' yn rhan II o adran IX o'r ddogfen adnabod ac ni ellir anfon ceffyl i'w gigyddio i'w fwyta gan bobl os yw'r adran hon wedi'i llofnodi.

Os oes angen triniaeth filfeddygol nas cynlluniwyd neu argyfwng a nad yw'r ddogfen adnabod ar gael, ni fydd y milfeddyg yn gwybod a yw'ch ceffyl wedi'i lofnodi allan o'r gadwyn fwyd ac felly caniateir iddo roi sylweddau sy'n addas ar gyfer anifeiliaid sy'n cynhyrchu bwyd yn unig. Mae angen i'r milfeddyg gofnodi pob brechiad a dderbynnir gan geffyl yn adran V a VI o ddogfen adnabod y ceffyl.

Ceffylau gwyllt neu hanner-wyllt yng Nghymru

 
Yng Nghymru, mae rhan-ddirymiad ble nad oes angen i geffylau gwyllt neu hanner-wyllt ar rai comins penodol a adnabyddir gan Lywodraeth Cymru gael dogfennau adnabod tan y fath adeg y bydd yr anifeiliaid yn gadael yr ardaloedd penodol hynny, neu tan y dechreuir eu defnyddio at ddibenion domestig. Mae'r ardaloedd penodedig hyn yn cynnwys Cymdeithas Merlod y Carneddau - yn cynnwys merlod y Carneddau yng Ngogledd Eryri a Chymdeithas Gwella Merlod Mynydd Cymru. Rhestrir cymdeithasau bridiau a'r ardaloedd rhanddirymiad (opens in a new window) ar wefan Llywodraeth Cymru.

Dim ond y merlod hynny a reolir gan y sefydliadau uchod a gynhwysir yn y rhan-ddirymiad, mae'r holl ferlod eraill a gedwir ar dir comin yn amodol ar ofynion y Rheoliadau Adnabod Ceffylau (Cymru) 2009.

Ceffylau a fewnforir

 
Gellir symud ceffyl o fewn yr UE dim ond os oes ganddo ddogfen adnabod/pasbort. Rhaid i berchennog unrhyw geffyl sy'n dod i Gymru o'r tu allan i'r UE heb ddogfen adnabod ceffyl a gyhoeddir gan PIO wneud cais am un o fewn 30 diwrnod ar ôl dod i'r wlad. Nes y cyhoeddir y ddogfen adnabod, ni all newid perchnogaeth ddigwydd. Bydd angen adnabod y ceffyl yn unol â rheolau'r UE a bydd angen microsglodyn arno wrth gyhoeddi dogfen adnabod iddo. Os canfyddir bod microsglodyn yn y ceffyl eisoes, efallai y bydd yn bosibl defnyddio'r modd adnabod hwn gan ddiweddaru'r ddogfen adnabod bresennol. Rhaid i unrhyw ddogfen a gyhoeddir felly ddatgan na fwriedir y ceffyl i'w fwyta gan bobl.

Gorfodaeth

 
Mae gan swyddogion awdurdodedig Gweinidogion Cymru neu'r awdurdod lleol bwer i fynd i mewn i safle (a cherbydau) a gofyn am weld dogfennau adnabod ceffyl a dogfennau eraill ar unrhyw amser rhesymol.

Troseddau

 
Mae'n drosedd i:

  • fethu cyflwyno dogfen adnabod ceffyl ar gais
  • symud ceffyl heb ei ddogfen adnabod (mae eithriadau'n gymwys)
  • gwerthu ceffyl heb ei ddogfen adnabod
  • peidio â chael gafael ar ddogfen adnabod o fewn terfynau amser penodol
  • cael rhywun nad yw'n filfeddyg i fewnosod microsglodyn
  • peidio â dychwelyd y ddogfen adnabod i'r PIO o fewn 30 diwrnod o farwolaeth y ceffyl
  • dinistrio neu ddifwyno dogfen adnabod
  • newid unrhyw gofnod mewn dogfen adnabod
  • gwneud cofnod ffug mewn dogfen adnabod
  • gwneud dogfen adnabod ffug neu feddu ar un
  • darparu unrhyw wybodaeth ar gais am ddogfen adnabod gan wybod ei bod yn ffug neu'n gamarweiniol

Cosbau

Y gosb fwyaf yn sgil collfarn yw dirwy ddiderfyn a dwy flynedd yn y carchar.

Sylwer

Bwriedir y wybodaeth hon ar gyfer cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n bosibl y bydd dolenni 'Deddfwriaeth allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig, er y ceir dolenni i ddeddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle y mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y Deyrnas Unedig ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer, ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd yn y testun.

Deddfwriaeth allweddol


Rheoliad yr UE (CE) Rhif 504/2008 (opens in a new window) sy'n gweithredu Cyfarwyddebau 90/426/EEC a 90/427/EEC ynghylch dulliau o adnabod equidae


Rheoliadau Adnabod Ceffylau (Cymru) 2009 (opens in a new window)


Rheoliad yr UE (UE) Rhif 37/2010 (opens in a new window) ar sylweddau ffarmacolegol weithredol a'u dosbarthiad ynghylch terfynau gweddill mwyaf mewn bwydydd sy'n tarddu o anifeiliaid

Adolygwyd/diweddarwyd ddiwethaf: Gorffennaf 2015

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw

Cyswllt

Prisiau galw