Iechyd a Lles Anifeiliaid

Lladd anifeiliaid nad ydynt yn holliach i ffermwyr a chludwyr

Yr hyn y mae'r gyfraith yn ei ddweud am iechyd a ffitrwydd anifeiliaid cyn eu cludo

Yn y canllaw

Mae'r cyfarwyddyd hwn ar gyfer Cymru

Mae'n rhaid peidio â chludo anifeiliaid nad ydynt yn holliach oni bai eu bod yn ffit ar gyfer y daith arfaethedig. Os oes amheuon, dylid ceisio cyngor milfeddygol. Nid oes rhaid i ladd-dy dderbyn anifeiliaid nad ydynt yn holliach ac mae'n rhaid gwneud trefniadau gyda rheolwyr y lladd-dy cyn anfon unrhyw anifail o'r fath i'w ladd.

Mae'n rhaid i ddatganiad ar wybodaeth am y gadwyn fwyd fynd gyda phob anifail a ffermir i ladd-dy, gan gynnwys y rheini y gwyddys neu yr amheuir eu bod wedi'u hanafu neu'r rheini sy'n dangos arwyddion o abnormaledd, wedi'i gwblhau gan y perchennog neu unigolyn sydd â gofal am yr anifail. Mae angen datganiad lladd mewn argyfwng ar gyfer anifeiliaid a leddir y tu allan i ladd-dy trwyddedig.

Cludo anifeiliaid nad ydynt yn holliach

Dan Orchymyn Lles Anifeiliaid (Cludo) (Cymru) 2007, ni ddylech gludo anifail oni bai ei fod yn ddigon iach i wneud y daith arfaethedig a bod paratoadau priodol wedi'u gwneud i ofalu amdano yn ystod y daith ac wrth gyrraedd pen y daith.

Yn benodol,  nid yw anifail yn cael ei ystyried yn ddigon iach ar gyfer y daith arfaethedig os yw'n wael, wedi'i glwyfo, yn wan neu'n lluddedig. Fodd bynnag, os bydd y cyflwr yn 'ysgafn' yn unig, gellir cludo'r anifail os na fydd y daith arfaethedig yn debyg o achosi dioddefaint diangen.

Ni ellir llwytho unrhyw anifail trwy ei lusgo neu ei wthio mewn unrhyw ffordd, na'i godi â dyfais fecanyddol, ac eithrio o dan arolygiaeth uniongyrchol milfeddyg, i'w gludo i'r man agosaf i gael triniaeth filfeddygol.

Os bydd unrhyw amheuaeth ynghylch p'un a yw'r anifail yn ddigon iach i deithio ai peidio, dylech holi milfeddyg bob tro.

Sylwer: Nid oes rhaid i ladd-dy gymryd anifeiliaid nad ydynt yn holliach. Cofiwch holi'r lladd-dy cyn cludo unrhyw anifail.

Dogfennau sydd eu hangen

Mae Rheoliadau Hylendid Bwyd (Cymru) 2006 yn mynnu eich bod yn meddu ar y dogfennau canlynol:

DATGANIAD GWYBODAETH AM Y GADWYN FWYD (FCI)

Mae'n rhaid anfon datganiad gwybodaeth am y gadwyn fwyd (FCI) gyda phob anifail a ffermir, gan gynnwys y rheini y gwyddys neu yr amheuir eu bod wedi'u hanafu neu eu bod dangos arwyddion o abnormaledd (os yw'n ffit i gael ei gludo), a dylai'r perchennog neu'r sawl sy'n gyfrifol am yr anifail lenwi'r datganiad. Mae'r datganiad hwn yn cofnodi'r anifail ac unrhyw nwyddau neu driniaethau milfeddygol a gafodd yn ystod y chwe mis diwethaf, yn cynnwys dyddiadau triniaethau a chyfnodau 'cadw o'r gadwyn fwyd'. Mae'n rhaid datgan statws iechyd y daliad hefyd.

Mae'n rhaid i chi ddatgan eich bwriad i anfon anifail byw nad yw'n holliach i ladd-dy cyn ei gludo, i sicrhau y bydd gweithredwr y lladd-dy yn fodlon cymryd yr anifail, a bydd swyddog milfeddygol ar gael i wneud archwiliad post-mortem. Dylid rhoi'r datganiad gwybodaeth am y gadwyn fwyd i'r swyddog milfeddygol wrth gyrraedd y lladd-dy.

Dylid cyflwyno ffurflen drwydded symud anifeiliaid ar gyfer defaid a geifr (AML1) a chrynodeb cludwr ar gyfer moch (gan ddefnyddio'r system eAML2) gyda defaid/moch byw nad ydynt yn holliach. Rhaid cludo gwartheg/ceffylau gyda phasbort gwartheg/ceffylau dilys. Rhaid i bob rhywogaeth da byw gael ei nodi'n gywir, yn unol â'r ddeddfwriaeth berthnasol. Cyfrifoldeb y ceidwad yw hyn.

Gweler 'Gwybodaeth am y gadwyn fwyd (FCI)' am ragor o wybodaeth. Gall gweithredwr y lladd-dy eich helpu hefyd.

DATGANIAD LLADD MEWN ARGYFWNG

Ni chaniateir i anifeiliaid a leddir y tu allan i ladd-dy trwyddedig gael eu bwyta gan bobl, oni bai eu bod yn anifeiliaid a oedd fel arall yn holliach ac wedi dioddef damwain ac yn methu â chael eu cludo i ladd-dy am resymau lles. Dylai milfeddyg wneud archwiliad ante-mortem o anifeiliaid o'r fath a dylid cyflwyno datganiad lladd mewn argyfwng wedi'i lenwi gan y perchennog (neu ei asiant) a'r milfeddyg a wnaeth archwilio'r anifail a leddir mewn argyfwng.

Mae templed datganiad lladd mewn argyfwng wedi'i atodi isod:
Datganiad lladd mewn argyfwng - Word 110KB

Mae'n rhaid i chi gadarnhau eich bwriad i ddanfon anifail sydd i'w ladd mewn argyfwng i ladd-dy i sicrhau y caiff ei dderbyn, a bydd Swyddog Milfeddygol ar gael i wneud archwiliad post-mortem. Dylid rhoi datganiad lladd mewn argyfwng i'r Swyddog Milfeddygol wrth gyrraedd y lladd-dy. Nid yw datganiad lladd mewn argyfwng yn gwarantu na wnaiff y Swyddog Milfeddygol ganfod unrhyw ddiffygion a fyddai'n gwneud y cig yn anaddas i bobl ei fwyta.

Gellir tynnu'r stumog a'r coluddyn, ond ni ellir gwneud unrhyw driniaeth arall ar adeg lladd yr anifail ym mhresenoldeb milfeddyg. Dylai unrhyw ymysgaroedd a dynnir fynd gyda'r anifail a laddwyd i'r lladd-dy, a rhaid eu nodi fel ymysgaroedd sy'n perthyn i'r anifail hwnnw.

Mae'n rhaid cludo'r anifail i'r lladd-dy yn hylan a heb unrhyw oedi diangen. Os bydd cyfnod o ddwy awr yn debygol o fynd heibio rhwng lladd yr anifail a chyrraedd y lladd-dy, bydd yn rhaid cludo'r corff mewn cerbyd rheweiddiedig, neu dylai'r hinsawdd fod yn addas.

Mae'n rhaid cymryd sampl coesyn yr ymennydd o wartheg dros 48 mis oed* sydd wedi cael eu lladd mewn argyfwng, at ddibenion profion BSE. Dylid gofalu rhag gwneud niwed difrifol i goesyn yr ymennydd, oherwydd bydd methiant i gael sampl addas o goesyn yr ymennydd yn golygu y bydd yr anifail yn anaddas i'r gadwyn fwyd. Lle caiff anifail buchol ei ladd oddi allan i ladd-dy, bydd y ceidwad yn gyfrifol am lenwi manylion y farwolaeth yn y pasbort gwartheg ac anfon y pasbort gyda'r anifail i'r lladd-dy os bydd angen trin y carcas.

[*Os cafodd ei eni yn un o aelod-wladwriaethau'r UE (ac eithrio Bwlgaria a Rwmania). Dros 24 mis oed os cafodd ei eni yn Rwmania, Bwlgaria ac unrhyw wlad nad yw'n aelod o'r UE.]

Cosbau

Mae'n drosedd i beidio â chydymffurfio ag unrhyw ddarpariaeth o'r gyfraith. Y gosb fwyaf yn sgil collfarn yw dirwy o £5,000 a chwe mis yn y carchar.

Sylwer

Bwriedir y wybodaeth hon ar gyfer cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n bosibl y bydd dolenni 'Deddfwriaeth allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig, er y ceir dolenni i ddeddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle y mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y Deyrnas Unedig ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer, ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd yn y testun.

Deddfwriaeth allweddol

Rheoliadau Hylendid Bwyd (Cymru) 2006 (opens in a new window)

Rheoliadau Adnabod Gwartheg (Cymru) 2007 (opens in a new window)

Gorchymyn Lles Anifeiliaid (Cludiant) (Cymru) 2007 (opens in a new window)

Rheoliadau Adnabod Ceffylau (Cymru) 2009 (opens in a new window)

Rheoliadau Defaid a Geifr (Cofnodion, Adnabod a Symud) (Cymru) 2009 (opens in a new window)

Gorchymyn Moch (Cofnodion, Adnabod a Symud) (Cymru) 2011 (opens in a new window)

Adolygwyd / diweddarwyd ddiwethaf: Gorffennaf 2015

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw

Cyswllt

Prisiau galw