Iechyd a Lles Anifeiliaid

Cadw moch fel anifeiliaid anwes


Eich cyfrifoldebau os ydych yn cadw moch fel anifeiliaid anwes, gan gynnwys gofynion adnabod a chofnodion symud

Yn y canllaw

·        Y ddeddfwriaeth

·        Y perygl o glefydau

·        Cadw cofnodion

·        Adnabod

·        Cludo eich moch anwes

·        Pan ddowch â'ch moch gartref

·        Bwyd gwastraff a sgil-gynhyrchion anifeiliaid

·        Os bydd mochyn yn marw

·        Trwydded gerdded

·        Lles eich moch

·        Deddfwriaeth allweddol

 

Mae rheolau caeth yn eu lle ar gadw moch fel anifeiliaid anwes. Rhaid i chi gofrestru fel ceidwad moch a chael trwydded i symud moch i'ch eiddo neu oddi arno, a rhaid i chi gadw cofnod o unrhyw symudiadau o'r fath.

Rhaid i foch gael eu nodi â thag clust/tatw/slapfarc sy'n cynnwys y rhif a ddynodwyd i'r genfaint gan Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion (APHA - gynt yr Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Labordai Milfeddygol). Os yw moch o dan flwydd oed gellir defnyddio nod dros dro ond o dan amgylchiadau cyfyngedig yn unig. Ni ddylid rhoi unrhyw fwyd gwastraff i foch a'r rhai a gedwir fel anifeiliaid anwes, yn cynnwys gwastraff o geginau, bwytai neu gyfleusterau arlwyo, nac unrhyw gig na chynnyrch cig yn cynnwys unrhyw fwyd lle mae unrhyw berygl o gwbl ei fod wedi dod i gysylltiad â chig.

Mae moch yn anifeiliaid a ffermir a rhaid cael gwared arnynt yn briodol os byddant yn marw - mae claddu yn anghyfreithlon.

Os ydych yn bwriadu bridio a gwerthu neu anfon anifeiliaid i ladd-dy, bydd rheolau ychwanegol yn weithredol.

Y ddeddfwriaeth

Mae Deddf Iechyd Anifeiliaid 1981, Gorchymyn Rheoli Clefydau (Cymru) 2003 a'r Gorchymyn Moch (Cofnodion, Adnabod a Symud) (Cymru) 2011 yn gosod rheoliadau llym ar gadw moch, hyd yn oed fel anifeiliaid anwes.

Mae'r ddeddfwriaeth yn ei lle oherwydd mae pob mochyn yn anifail a ffermir yng ngolwg y gyfraith - pa un ai a yw'n fochyn anwes unigol neu'n rhan o genfaint fasnachol fawr. Mae moch anwes yn gallu dal nifer o glefydau hynod heintus a allai ddinistrio diwydiant amaeth y Deyrnas Unedig pe caniateid iddynt ledu'n ddirwystr, fel y gwelwyd yn ystod argyfwng clwy'r traed a'r genau yn 2001.

Y perygl o afiechydon

Pan fyddwch yn cadw mochyn mewn amgylchedd cartref mae'r risg posibl o fod yn agored i glefydau anifeiliaid - a gallech chi ac aelodau o'ch teulu ddal y clefydau hynny. Dylech feddwl o ddifri sut y gwnewch ofalu am fochyn o dan y fath amgylchiadau a'r rhagofalon arbennig y bydd angen i chi eu cymryd i atal clefydau.

Dogfennau swyddogol a chofrestru - gofynion cyfreithiol

Cyn symud moch i'ch tir, bydd rhaid i chi gael rhif sir, plwyf a daliad (CPH). Dyma rif adnabod unigryw ar gyfer y tir a'r adeiladau ble cedwir eich moch. Mae manylion ar sut i wneud cais am rif CPH ar gael ar wefan Llywodraeth Cymru.

Pan fyddwch wedi cael eich rhif CPH, bydd rhaid ichi gael trwydded symud cyn i chi symud moch yn gyfreithlon i'ch daliad. Gellir defnyddio'r dulliau canlynol i gael trwydded symud moch:

1.     Cofrestrwch i gael eAMLS2 trwy fynd i wefan BPEX. Yna, gallwch drefnu'r symudiadau ar-lein ac argraffu'r nifer gofynnol o ffurflenni crynodeb cludwr / symudiad. Mae eAML2 hefyd yn ymgorffori datganiad gwybodaeth y gadwyn fwyd (FCI) sy'n ofynnol wrth symud moch i ladd-dy.

2.     Os nad oes gennych fynediad i'r rhyngrwyd, gallwch gael ffurflen trwydded symudiadau eAML2 electronig drwy ffonio llinell gymorth eAML2 ar 0844 335 8400. Yna postir y ffurflen trwyddedu symudiadau eAML2 atoch. Dalier sylw, ni allwch symud unrhyw foch nes bydd y ffurflen eAML2 wedi'i derbyn.

Pan fydd y moch ar eich daliad, bydd rhaid ichi hysbysu BPEX o fewn tri diwrnod ar ôl iddynt gyrraedd a chofnodi'r symudiad ar system trwyddedu eAML2.

Symudiadau moch i farchnadoedd neu ganolfan casglu yw'r unig rai nad oes angen eu rhaghysbysu os yw gweithredwr y farchnad neu'r ganolfan gasglu yn cytuno i gwblhau'r symudiad yn electronig yn achos symud o'r fferm a chadarnhau eu bod wedi cyrraedd y farchnad. Rhaid ichi sicrhau fod gweithredwr y farchnad neu'r ganolfan gasglu yn cytuno i wneud hyn cyn ichi fynd ati i symud y moch. Yn yr achosion hyn, gallwch lenwi copi papur o'r crynodeb cludwr i symud y moch. Bydd rhaid ichi gael a chadw cadarnhad o'r symudiad o'r farchnad neu'r ganolfan gasglu ar ffurf ffurflen eAML2 wedi'i llenwi.

Bydd rhaid i chi gofrestru fel ceidwad moch gyda Gweinidogion Cymru APHA o fewn mis ar ôl symud moch i'ch daliad neu ar ôl dod yn gyfrifol am safle sydd eisoes â moch arno. Bydd APHA yn gofyn am eich rhif CPH fel cyfeirnod ac yna'n rhoi nod cenfaint i chi. Mae nod cenfaint yn ddull cyflym ac effeithiol o adnabod yr eiddo y symudwyd y moch ohono.

Sylwer - Mae'r cofrestriad gyda'r APHA yn ofyniad cyfreithiol at ddibenion rheoli clefydau ac nid yw'n ymwneud â chofrestru gydag unrhyw gymdeithasau brid / pedigri.

Cadw cofnodion

Rhaid i bob perchennog moch gadw cofnodion o symudiadau'r anifeiliaid i'w eiddo neu oddi yno. Gellir cadw'r manylion hyn, a elwir yn gofrestr trwydded symudiadau daliad, ar ffurf ysgrifenedig neu electronig. Mae'n ofynnol yn ôl y gyfraith i gynnwys y manylion penodol canlynol yng nghofrestr symudiadau'r daliad:

·        enw a chyfeiriad y sawl sy'n cadw'r cofnodion

·        dyddiad symud y moch

·        y rhif Adnabod neu'r nod dros dro

·        nifer y moch a symudir

·        cyfeiriad y daliad y cawsant eu symud ohono

·        cyfeiriad y daliad y cawsant eu symud iddo

Rhaid cofnodi manylion symudiadau moch i'ch safle ac oddi arno o fewn 36 awr wedi eu symud, ac unwaith y flwyddyn, bydd rhaid i chi gofnodi nifer uchaf y moch a gedwir gennych fel arfer, a nifer gwirioneddol y moch sydd ar eich daliad ar y dyddiad hwnnw. Os byddwch yn rhoi'r gorau i gadw moch, bydd rhaid i chi gadw eich cofnodion am dair blynedd ar ôl y dyddiad y gwnaeth yr anifail olaf adael eich eiddo.

Mae'n rhaid i chi hefyd gadw cofnod o unrhywfeddyginiaethau milfeddygol a brynwyd ac a roddwyd i'ch moch - yn cynnwys meddyginiaethau a roddir gan filfeddyg. I gael rhagor o wybodaeth, gweler ein taflen 'Cadw cofnodion meddyginiaethau milfeddygol'.

Rhaid i chi gadw cofnod o gael gwared ar unrhyw fochyn marw - (gweler 'Cael gwared ar sgil-gynhyrchion anifeiliaid a charcasau'. Ni ellir eu claddu na'u bwydo i gwn ac ati ac mae'n rhaid cadw derbynebau gwaredu am ddwy flynedd.

Adnabod

Rhaid i foch gael eu nodi â thag clust/tatw/slapfarc sy'n cynnwys y rhif a ddynodwyd i'r genfaint gan APHA a roddwyd pan mae dros flwydd oed. Mae hefyd yn ofynnol o dan flwydd oed o dan unrhyw un o'r amgylchiadau dilynol:

•       eu symud i farchnad anifeiliaid

•       eu symud i ladd-dy

•       eu symud i sioe

•       eu hallforio

Os bydd eich mochyn anwes o 12 mis oed, ac os NA wneir unrhyw un o'r symudiadau uchod, gellir defnyddio marc dros dro (er enghraifft dot glas neu streipen goch â chwistrell marcio da byw) i'w adnabod.

Mae'n bwysig nodi mochyn ânod eich cenfaint cyn ei symud oddi ar eich daliad. Hyd yn oed os oedd nod ar eich mochyn pan ddaeth i'ch daliad, bydd rhaid i chi ychwanegu nod eich cenfaint trwy roi tag clust/tatw/slapfarc ar yr anifail cyn ei symud o'ch daliad.

Cludo eich moch anwes

Bydd rhaid ystyried anghenion lles eich moch anwes cyn ac wrth eu cludo, yn ogystal â'r rhagofalon y bydd angen eu cymryd i atal lledaeniad unrhyw glefydau. Bydd rhaid i chi ofalu na fyddwch yn cludo eich moch mewn unrhyw ffordd sy'n debygol o achosi anaf neu ddioddefaint diangen iddynt. Rhaid i'r cerbyd neu'r cynhwysydd a ddefnyddir i gludo eich moch gael ei lanhau a'i ddiheintio â diheintydd cymeradwy. Am y rheswm hwn, fe'ch cynghorir i gludo unrhyw dda byw mewn cerbyd neu ôl-gerbyd a gynlluniwyd yn arbennig i gludo da byw.

Pan ddowch â'ch moch gartref

Pan fyddwch wedi symud y moch i ddaliad cofrestredig, bydd rheolau 'gwahardd symudiadau' yn weithredol.

Bydd rheolau gwahardd symudiadau yn gosod cyfyngiadau amser gwahanol ar wahanol rywogaethau da byw ac fe'u cynlluniwyd i arafu lledaeniad clefydau ac i gynorthwyo i ddiogelu'r diwydiant amaethyddol.

Mae'r rheolau hyn yn golygu na chaniateir i unrhyw foch neu dda byw eraill sydd eisoes ar eich eiddo i symud o'r daliad am gyfnod penodol - 20 diwrnod yn achos moch (mae eithriadau cyfyngedig) Mewn geiriau eraill, pan fydd eich mochyn yn cyrraedd y daliad, ni ellir symud unrhyw foch o'ch daliad nes bydd 20 diwrnod llawn wedi mynd heibio - hynny yw, mae moch yn rhydd i symud oddi ar eich daliad eto ar y 21ain diwrnod ar ôl iddynt gael eu symud i'ch safle.

Os cedwir unrhyw ddefaid neu wartheg ar eich daliad a symudwch fochyn i'r safle yna ni ellir symud y defaid a gwartheg hynny i'r unman nes bod 6 diwrnod llawn wedi mynd heibio - hynny yw, mae defaid a gwartheg yn rhydd i symud ar y seithfed diwrnod arôl i foch gyrraedd eich daliad.

Bwyd gwastraff a sgil-gynhyrchion anifeiliaid

Gall bwyd gwastraff achosi clefydau. Mae'n anghyfreithlon bwydo'ch anifail â bwyd gwastraff, megis bwyd gwastraff o'ch cegin. Mae bwydo'ch moch â bwyd gwastraff o fwytai, ceginau, a chyfleusterau arlwyo eraill hefyd yn anghyfreithlon. Bydd y sawl a geir yn euog o dorri'r rheolau llym hyn yn wynebu cosbau difrifol. Am ragor o wybodaeth am yr hyn y gellir ac na ellir ei fwydo i dda byw gweler 'Cael gwared ar fwyd gwastraff'.

Os bydd mochyn yn marw

Mae rheolau llym ar gael gwared ar garcasau da byw - yn cynnwys moch anwes. Os bydd eich mochyn anwes yn marw, ni allwch ei gladdu. Yn lle hyn, dylid mynd â'r carcas i iard nacer, cenel helfa, llosgydd neu safle rendro cymeradwy, trwy drefniant preifat, neu gellir trefnu i un o'r rhain ddod i'w gasglu. Am ragor o wybodaeth am yr hyn y gellir ac na ellir ei fwydo i dda byw gweler 'Cael gwared ar sgil-gynhyrchion a charcasau anifeiliaid'.

Trwydded gerdded

Os ydych chi'n berchen ar fochyn fel anifail anwes ac yn dymuno cerdded yr anifail o'r safle, gallwch wneud cais am drwydded cerdded PRIMO Rhoddir y trwyddedau hyn gan APHA ar ran llywodraeth Cymru ac maent yn cynnwys yr amodau hyn:

  • bydd y llwybr y byddwch yn ei gerdded yr un fath â'r llwybr a ddynodir ar y dystysgrif
  • bydd rhaid i chi gadw'r mochyn ar dennyn bob amser
  • ni chaiff ddod i gyswllt â moch eraill
  • ni chewch fwydo'r mochyn â bwyd gwastraff
  • bydd rhaid i chi gario copi o'r drwydded trwy gydol y daith gerdded

I gael trwydded cerdded moch, cysylltwch â'chSwyddfa APHA lleol.

Lles eich moch

Mae perchnogion a cheidwaid yn gyfreithiol gyfrifol am sicrhau bod anghenion lles eu hanifeiliaid yn cael eu diwallu, yn y man lle cânt eu cadw ac wrth eu cludo.

Noder

Bwriedir y daflen hon fel canllaw yn unig; llysoedd yn unig a all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n debyg y bydd cysylltiadau 'Deddfwriaeth berthnasol' y canllaw yn dangos fersiynau gwreiddiol deddfwriaeth yn unig. Gellir canfod gwybodaeth ar newidiadau i ddeddfau'r DU ar y tab 'Mwy o Adnoddau' dan bob cyswllt; fel arfer, mae newidiadau i ddeddfwriaeth Ewrop wedi'i ymgorffori yn y testun. Mae cysylltiad ar wahân i ddeddfwriaeth sy'n cael ei newid lle mae'n ymwneud yn uniongyrchol a chynnwys y canllaw.

Deddfwriaeth allweddol

Deddf Iechyd Anifeiliaid 1981

Gorchymyn Rheoli Clefydau (Cymru) 2003

Rheoliad UE (EC) Rhif 1069/2009 yn gosod rheolau iechyd mewn perthynas â sgil-gynhyrchion a chynhyrchion deilliadol na fwriedir i bobl eu bwyta (Rheoliad Sgil-gynhyrchion anifeiliaid)

Rheoliadau Sgil-gynhyrchion Anifeiliaid (Gorfodi) (Cymru) 2011

Gorchymyn Moch (Cofnodion, Adnabod a Symud) (Cymru) 2011

Rheoliadau Meddyginiaethau Milfeddygol 2013

Adolygiad/diweddariad diwethaf: Chwefror 2015

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw

Cyswllt

Prisiau galw

Ymgynghoriadau Cyfredol