Iechyd a Lles Anifeiliaid

Cludo ceffylau ar y ffordd

Cludo ceffylau ar y ffordd

Ffitrwydd ceffylau ar gyfer teithiau ar y ffordd, a'u lles yn ystod hynny; yn ogystal â gofynion eraill, gan gynnwys addasrwydd cerbydau

Yn y canllaw

  • Pasbortau ceffyl
  • Ceffylau cofrestredig
  • Ffitrwydd ceffylau i'w cludo
  • Trafod
  • Teithiau masnachol
  • Adeiladedd cerbydau
  • Glanhau a diheintio cerbydau
  • Gwybodaeth gyffredinol arall
  • Deddfwriaeth allweddol

Ni ddylid cludo ceffyl oni bydd yn ddigon iach ar gyfer y daith dan sylw. Mae'n rhaid i gerbydau fod ag adeiledd cadarn, lloriau gwrthlithro, heb bigau, â digon o le i'r ceffylau sefyll yn eu hystum arferol. Er enghraifft, mae'n rhaid i gerbydau gael lloriau di-lithro, dim estyniadau miniog, a chael digon o le i adael i geffylau sefyll yn eu safle arferol. Yn ystod cludo, mae'n rhaid i unigolyn cymwys fynd gyda cheffylau. Hefyd mae'n rhaid i bob ceffyl gael ei gludo gyda dogfen adnabod ceffylau dilys (yn hysbys hefyd fel pasbort ceffyl).

At ddibenion y cyfarwyddyd hwn, mae 'ceffyl' yn cynnwys: ebol, doci, asyn, mul, a bastard mul.

Pasbortau ceffyl

Mae rhaid i geffylau fod â'u pasbort ceffyl drwy'r amser yn ystod cludiant (ac eithrio mewn sefyllfaoedd o argyfwng). Mae rhaid i'r pasbort fod ar gael i'r person â phrif gyfrifoldeb am y ceffyl os nad hwy yw'r perchennog.

Yn ystod cludiant, mae rhaid i geffylau gael eu hebrwng gan berson cymwys.

Mae'n drosedd i symud ceffyl heb ei basbort.

Am ragor o wybodaeth gweler 'Pasbortau ceffyl'

Ceffylau cofrestredig

Mae pob ceffyl cofrestredig:

  • yn gorfod cael ei gofrestru â chymdeithas frîd neu gwmni cydnabyddedig fel Weatherbys (opens in a new window)
  • nid yw ceffylau cofrestredig nad yw'n mynd i'r farchnad neu i'w gigydda wedi'i eithrio rhag y gofyniad am goflyfrau taith, ysbeidiau dyfrio a bwyta, amseroedd taith a chyfnodau gorffwys ac ATCs

Ffitrwydd ceffylau i'w cludo

Ni ddylid cludo ceffyl oni bai ei fod yn ffit am y daith arfaethedig. Nid ystyrir bod ceffyl yn ffit os yw'n:

  • sâl
  • anafedig
  • egwan
  • blinedig
  • os yw wedi rhoi genedigaeth yn ystod yr wythnos flaenorol
  • ebol newydd-anedig â bogail heb wella
  • caseg sydd y tu hwnt i 90% o'i chyfnod beichiogrwydd oni bai y'i cludir yn uniongyrchol i'r lle agosaf ar gyfer triniaeth neu ddiagnosis milfeddygol

Noder: Mae ceffylau cofrestredig wedi'u heithriorhag y Rheoliad yr UE (CE) Rhif 1/2005 (opens in a new window) ar ddiogelu anifeiliaid yn ystod cludiant a gweithrediadau cysylltiedig) sy'n gwahardd cludo benywod beichiog y tu hwnt i 90% o'u cyfnod beichiogrwydd a chludo cesig gyda'u hebolion newydd-anedig os yw'r daith ar gyfer gwella iechyd ac amodau lles yr enedigaeth, ac os yw gweinydd penodedig yn eu hebrwng drwy gydol y daith.

Ni ellir llusgo na gwthio ceffyl gan ddim modd, na'i godi gan ddyfais fecanyddol, oni bai ei fod dan oruchwyliaeth ac ym mhresenoldeb milfeddyg sy'n trefnu iddo gael ei gludo ar frys i rywle er mwyn derbyn triniaeth filfeddygol.

Ble nad arweinir ceffylau i mewn i gerbyd neu allan ohono, mae rhaid darparu ramp llwytho â moddion diogelu ar bob ochr, sy'n ddigon i'w hatal rhag syrthio i ffwrdd neu ddianc. Mae rhaid i rampiau beidio bod ag ongl o fwy nag 20 gradd ac mae rhaid iddynt fod ag estyll traed neu rywbeth tebyg er mwyn atal llithro. Mae rhaid gosod rhagofalon ar ffurf gwahanfuriau er mwyn cynnal y ceffylau a'u hatal rhag cael eu taflu o gwmpas gan symudiadau'r cerbyd.

Nid oes gan Orchymyn Lles Anifeiliaid (Cludiant) (Cymru) 2007 rwymedigaethau pellach ar gyfer cludo ceffylau anwes, yn cynnwys ceffylau sy'n eiddo preifat a ddefnyddir at ddibenion hamdden, oni bai fod y cludiant o natur fasnachol.

Trafod

Gwaherddir:

  • taro neu gicio'r anifeiliaid
  • gosod pwysau ar unrhyw ddarn sensitif neilltuol o'r corff yn y fath ffordd ag i achosi poen neu ddioddefaint diangen i anifeiliaid
  • defnyddio prociau neu offer eraill â phennau pwyntiedig
  • rhwystro'n ymwybodol unrhyw anifail sy'n cael ei yrru neu ei arwain drwy unrhyw fan ble trafodir anifeiliaid
  • codi neu lusgo anifeiliaid gerfydd eu pen, clustiau, coesau neu gynffon

Bydd ceffylau domestig yn hyn nag with mis, heblaw am geffylau heb eu torri yn gwisgo penffrwynau yn ystod cludiant. Ar gyfer anifeiliaid sydd angen eu clymu, bydd y rhaff, tenynnau neu fodd arall a ddefnyddir:

  • yn ddigon cryf i beidio torri yn ystod amodau cludo arferol
  • yn gadael i'r anifeiliaid, os oes angen, orwedd i lawr ac i fwyta ac yfed
  • cael ei chynllunio yn y fath ffordd ag i gael gwared ar unrhyw berygl o dagiad neu niwed
  • yn gadael i anifeiliaid gael eu rhyddhau'n gyflym

Teithiau masnachol

Mae rhaid i unrhyw berson sy'n cludo ceffylau mewn cysylltiad â gweithgaredd economaidd ar deithiau dros 65cm ac o dan wyth awr sicrhau eu bod yn:

  • meddu ar Dystysgrif Awdurdodi Cludwyr taith fer Math 1 a gyhoeddir gan APHA (Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion – gynt yr Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Labordai Milfeddygol)ar ran Llywodraeth Cymru
  • meddu ar dystysgrif cymhwysedd (gyrwyr a chynorthwywyr)
  • llenwi tystysgrif cludo anifeiliaid (ATC)

Ar gyfer teithiau dros 65cm a thros wyth awr mae rhaid i gludwyr:

  • meddu ar Dystysgrif Awdurdodi Cludwyr taith hir Math 2 a gyhoeddir gan APHA ar ran Llywodraeth Cymru
  • meddu ar dystysgrif cymhwysedd (gyrwyr a chynorthwywyr)
  • llenwi ATC os yw'r daith o fewn y DU
  • sicrhau y cwblheir coflyfr taith ar gyfer teithiau sy'n mynd y tu allan i'r DU (nid yw hwn yn cynnwys ceffylau cofrestredig)
  • sicrhau bod y cerbyd a ddefnyddir wedi'i archwilio a'i gymeradwyo
  • sicrhau bod cynlluniau wrth gefn yn bodoli rhag ofn y bydd argyfwng

Gweler hefyd 'Cludo da byw ar y ffordd – gwaith papur'

Adeiledd cerbydau

Mae rhaid i gerbydau a ddefnyddir am gludo ceffylau gael eu cynllunio, adeiladu, cynnal a gweithredu er mwyn:

  • osgoi niwed a dioddefaint a sicrhau diogelwch yr anifeiliaid
  • gwarchod yr anifeiliaid rhag tywydd gwael a thymereddau eithafol
  • cael eu glanhau a'u diheintio
  • atal yr anifeiliaid rhag dianc neu syrthio allan a bod yn gallu gwrthsefyll pwysau symudiadau'r cerbyd
  • sicrhau y gellir cynnal ansawdd a maint yr aer sy'n briodol i'r rhywogaeth a gludir
  • darparu mynediad i'r anifeiliaid i ganiatáu iddynt gael eu harchwilio a'u gofalu amdanynt
  • lleihau gollyngiadau wrin ac ysgarthion
  • darparu modd goleuo sy'n ddigon i archwilio'r anifeiliaid
  • darparu digon o le y tu mewn i'r cerbyd ran anifail i sicrhau bod digon o awyru uwchben yr anifeiliaid pan ydynt yn sefyll yn eu hystum naturiol

Hefyd bydd gan gerbydau lawr gwrthlithro, gwahanfuriau sy'n ddigon cryf i wrthsefyll pwysau'r anifeiliaid, a ffitiadau a gynllunnir i'w gweithredu'n gyflym ac yn hawdd.

Bydd cerbydau y cludir ceffylau ynddynt wedi'u marcio'n glir ac yn weladwy er mwyn dangos presenoldeb anifeiliaid byw.

Mae rhaid i gerbydau a ddefnyddir ar gyfer cludo ceffylau dros wyth awr gael eu harchwilio a'u cymeradwyo gan gorff awdurdodedig.

Ni ellir cludo ceffyl ar daith sy'n fwy nag wyth awr oni bai fod gan y cludwr Dystysgrif Awdurdodi Cludwyr Math 2, Dystysgrif Cymhwysedd ac mae'r cerbyd wedi'i gymeradwyo.

Os na chwrddir â'r amodau uchod, gellir cludo ceffylau am 24 awr cyhyd ag y rhoddir diod a bwyd iddynt (os oes angen) ar ysbeidiau o wyth awr. Ar ddiwedd y cyfnod 24 awr o gludiant, mae rhaid gadael i'r ceffylau orffwys am o leiaf 24 awr.

Glanhau a diheintio cerbydau

Trafodir hyn gan Orchymyn Cludiant Anifeiliaid (Glanhau a Diheintio) (Cymru) (Rhif 3) 2003.

Bydd unrhyw berson sy'n cludo ceffylau'n sicrhau:

  • eu bod yn cael eu llwytho ar fodd cludo a lanhawyd - a'i ddiheintio ble fo angen
  • symudir unrhyw laesod brwnt ac ysgarthion allan cyn gynted ag ymarferol

Mae hwn yn perthyn i geffylau anwes ac anfasnachol yn ogystal â cheffylau masnachol.

Glanhau a diheintio modd cludo:

  • lefel o lanhau a diheintio. Gwneir yr holl lanhau a diheintio er mwyn lleihau trosglwyddo haint
  • dull glanhau. Gwneir glanhau drwy symud allan unrhyw ddeunydd bwyd mae'r anifeiliaid wedi cael mynediad iddo, deunydd gwely, ysgarthion a deunydd arall o darddiad anifail, llaid a difwynwyr eraill gan ddefnyddio moddion priodol, ac yna glanhau â dwr, stêm neu - ble fo'n briodol - gemegion, nes bod dim baw ar ôl
  • diheintio ar ôl glanhau. Ar ôl i'r glanhau gael ei gwblhau, diheintir unrhyw beth y dylid ei ddiheintio, gan ddefnyddio 'diheintydd cymeradwy'

CAEL GWARED AR DDEUNYDD AR ôL GLANHAU

Mae rhaid i'r holl ddeunydd a symudir allan o gerbydau ar ôl eu glanhau gael ei:

  • ddinistrio
  • drin er mwyn dileu'r risg o drosglwyddo haint
  • waredu fel nad oes gan anifeiliaid fynediad iddo

Gwybodaeth gyffredinol arall

Gall esgidiau, rhwymynnau, giardiau pen a chynffon, rygiau a chynfasau diogelwch fod yn ddefnyddiol wrth warchod y darnau hynny o'r ceffyl sy'n fwyaf tebygol o ddioddef cleisio neu rwbio yn ystod cludiant, neu yn achos rygiau a chynfasau, i gadw'r ceffyl yn gynnes neu i atal oeri oherwydd chwysu. Mae rhaid i unrhyw ddillad ffitio'n gywir, fod yn addas am y pwrpas y'i bwriadwyd amdano a chael eu clymu'n gadarn er mwyn atal llithro neu risg o niwed.

Ar adeg briodol cyn bod y daith yn cychwyn, mae rhaid cynnig diod a bwyd i geffylau.

Mae rhaid bod awyru priodol a digon o ofod aer uwchben y ceffylau i adael i aer gylchredeg yn iawn.

Ni ellir cludo ceffylau mewn cerbyd â mwy nag un llawr yn weithredol. Yr uchder mewnol lleiaf fydd 75sm yn uwch nag uchder ysgwyddau'r anifail uchaf.

Wrth gael eu cludo mewn grwpiau, mae rhaid i geffylau sy'n hyn nag wyth mis wisgo penffrwynau (oni bai eu bod heb eu torri).

Ni all ceffylau heb eu torri gael eu cludo mewn grwpiau o fwy na phedwar ceffyl unigol.

Mae rhaid cludo anifeiliaid clymedig ar wahân i anifeiliaid heb eu clymu.

Ni ellir cludo march neu gaseg ag ebol yn yr un cerbyd anrhanedig ag unrhyw geffyl arall (oni bai y magwyd y ceffylau mewn grwpiau cydnaws, eu bod yn gyfarwydd â'i gilydd neu ble fydd eu gwahanu'n achosi gofid).

Yn ystod cludiant, mae rhaid i geffylau fod ag ATC, yn rhoi manylion y daith a'r ceffylau yn cael eu cludo. Mae unigolion yn cludo eu ceffylau eu hunain, o fewn eu modd cludo eu hunain ac am bellter o lain a 50km o'u daliad, wedi'u heithrio rhag y gofyniad hwn.

Mae gwybodaeth ychwanegol ar gael yn nogfen Defra, 'Lle Anifeiliaid Wrth eu Cludo: Cyngor i gludwyr ceffylau, merlod equidae dof eraill.

Noder

Bwriedir y daflen hon fel canllaw yn unig; llysoedd yn unig a all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n debyg y bydd cysylltiadau 'Deddfwriaeth berthnasol' y canllaw yn dangos fersiynau gwreiddiol deddfwriaeth yn unig. Gellir canfod gwybodaeth ar newidiadau i ddeddfau'r DU ar y tab 'Mwy o Adnoddau' dan bob cyswllt; fel arfer, mae newidiadau i ddeddfwriaeth Ewrop wedi'i ymgorffori yn y testun. Mae cysylltiad ar wahân i ddeddfwriaeth sy'n cael ei newid lle mae'n ymwneud yn uniongyrchol a chynnwys y canllaw.

Deddfwriaeth allweddol

Gorchymyn Cludiant Anifeiliaid (Glanhau a Diheintio) (Cymru) (Rhif 3) 2003 (opens in a new window)

Gorchymyn Lles Anifeiliaid (Cludiant) (Cymru) 2007 (opens in a new window)

Rheoliad yr UE (CE) Rhif 1/2005 (opens in a new window) ar ddiogelu anifeiliaid yn ystod cludiant a gweithrediadau cysylltiedig

Adolygiad/diweddariad diwethaf: Chwefror 2015

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw

Cyswllt

Prisiau galw