Iechyd a Lles Anifeiliaid

Hylendid porthiant i ffermwyr a thyfwyr

Mae hylendid cynhyrchu bwyd anifeiliaid a chadw cofnodion yn hanfodol o ran olrheiniadwyedd porthiant

Yn y canllaw

Mae'r cyfarwyddyd hwn ar gyfer Cymru

Nod Rheoliad yr UE (CE) Rhif 183/2005 sy'n pennu gofynion ar gyfer hylendid bwyd anifeiliaid yw sicrhau y cryfheir y rheolaethau drwy gydol y gadwyn fwyd. Yn benodol, mae'n cynnwys

·        rheolaethau mewn cysylltiad â safonau gweithredol busnesau bwydydd anifeiliaid

·        darpariaethau er mwyn helpu sicrhau y gellir cludo a storio porthiant mewn amodau hylan, ac y cedwir cofnodion gan ganiatáu i borthiant fod yn gwbl olrheiniadwy

Mae'r Rheoliad yn mynnu bod busnesau bwydydd anifeiliaid yn cael eu cofrestru neu eu cymeradwyo gan eu hawdurdod lleol.

Pwy a gynhwysir?


Ag ond ychydig o eithriadau, mae'r ddeddfwriaeth yn berthnasol i bob busnes bwydydd anifeiliaid, a ddiffinnir yn Rheoliad yr UE (EC) Rhif 178/2002 fel: 'unrhyw weithgarwch, er elw neu beidio, boed yn gyhoeddus neu'n breifat, sy'n gwneud unrhyw waith cynhyrchu, gweithgynhyrchu, prosesu, storio neu ddosbarthu bwydydd anifeiliaid, yn cynnwys unrhyw gynhyrchydd sy'n cynhyrchu, prosesu neu'n storio bwydydd i'w bwydo i anifeiliaid ar ei ddaliad ei hun'.

Mae enghreifftiau o fusnes bwydydd anifeiliaid yn cynnwys:

  • gwneuthurwyr bwydydd anifeiliaid
  • mewnforwyr bwydydd anifeiliaid
  • gwerthwyr bwydydd anifeiliaid
  • cludwyr bwydydd anifeiliaid
  • storwyr bwydydd anifeiliaid
  • cwmnïau bwyd sy'n gwerthu cyd-gynhyrchion i'w defnyddio mewn bwydydd anifeiliaid
  • gwneuthurwyr bwyd anifeiliaid anwes
  • ffermydd da byw, ffermydd pysgod neu ffermydd tir âr sy'n tyfu a defnyddio neu werthu cnydau i'w defnyddio mewn bwydydd anifeiliaid

Roedd trefn dros dro pan weithredwyd y ddeddfwriaeth a oedd yn golygu yr ystyriwyd unrhyw fusnes bwydydd anifeiliaid â chofrestriad presennol ar gynllun swyddogol fel Taliadau Gwledig Cymru fel ei fod wedi'i gofrestru eisoes dan y ddeddfwriaeth hon. Fodd bynnag, nid yw hwn yn berthnasol bellach.

Mae Rheoliad yr UE (EC) Rhif 183/2005 pennu'r gofynion ar gyfer hylendid porthiant yn ei gwneud yn ofynnol i bob busnes bwydydd anifeiliaid gael ei gymeradwyo neu gofrestru â'i awdurdod lleol, fel y bo'n briodol, ac ni ddylai weithredu heb y cofrestriad hwnnw/gymeradwyaeth honno. Gweler gwefan yr Asiantaeth Safonau Bwyd am sut i wneud cais am gymeradwyaeth neu gofrestru a gweler isod am eithriadau.

Eithriadau


Mae rhai gweithgareddau sy'n ymwneud â ffermydd sy'n syrthio y tu allan i gwmpas y ddeddfwriaeth, gan gynnwys:

•     cynhyrchu domestig preifat o fwydydd i anifeiliaid sy'n cynhyrchu bwyd a gedwir ar gyfer defnydd domestig preifat ac ar gyfer anifeiliaid nas cedwir i gynhyrchu bwyd
•     bwydo anifeiliaid sy'n cynhyrchu bwyd a gedwir ar gyfer defnydd domestig preifat
•     bwydo anifeiliaid nas cedwir i gynhyrchu bwyd
•     cyflenwi uniongyrchol o feintiau bach o gynhyrchiad cynradd o borthiant ar lefel leol gan gynhyrchydd ar gyfer ffermydd lleol i'w defnyddio ar y ffermydd hynny
•     cyflenwi uniongyrchol, gan y cynhyrchydd, o feintiau bach o gynhyrchion cynradd i sefydliadau manwerthu lleol sy'n cyflenwi'n uniongyrchol i'r defnyddiwr terfynol (er enghraifft ffermydd)
•     manwerthu bwyd ar gyfer anifeiliaid anwes

(Ynglyn â'r term 'meintiau bach o gynhyrchiad cynradd', diffiniad gweithredol yw llai nag 20 o dunelli'r flwyddyn.)

Amodau ar gyfer busnesau bwydydd anifeiliaid y mae'r ddeddfwriaeth yn berthnasol iddynt


Mae'r ddeddfwriaeth yn cynnwys amodau amrywiol y mae'n rhaid i fusnesau bwydydd anifeiliaid gydymffurfio â nhw, fel a fo'n briodol. Rhennir y rhain yn dri atodiad, fel sy'n dilyn:

  • atodiad I. Mae hwn yn cynnwys darpariaethau sy'n berthnasol i fusnesau sy'n ymwneud â chynhyrchu cynradd o borthiant *. Mae'n cynnwys hylendid cyffredinol a gofynion ar gyfer cadw cofnodion.
  • atodiad II. Mae hwn yn perthyn i fusnesau sy'n gweithredu ar lefel arall heblaw am lefel o gynhyrchiad cynradd, er enghraifft cymysgu bwydydd anifeiliaid ar fferm ag ychwanegion, defnyddio rhag-gymysgeddau neu weithgynhyrchu bwydydd anifeiliaid cyfansawdd i'w gosod ar y farchnad. Mae'n cynnwys safonau mewn cysylltiad â chyfleusterau a chyfarpar, personél, rheoli ansawdd, storio a chludo, a chadw cofnodion
  • atodiad III. Cod ar fwydo anifeiliaid sy'n cynhyrchu bwyd yw hwn, y mae angen i ffermwyr da byw gydymffurfio ag ef

[*Caiff 'cynhyrchu cynradd o borthiant' ei ddiffinio yn Rheoliad yr UE (EC) 183/2005 fel: 'cynhyrchu nwyddau amaethyddol, gan gynnwys yn benodol tyfu, cynaeafu, godro, magu anifeiliaid (cyn eu lladd) neu bysgota sy'n arwain yn gyfan gwbl at gynhyrchion nad oes angen iddynt fynd trwy unrhyw weithrediad arall ar ôl eu cynaeafu, casglu neu ddal, heblaw triniaeth ffisegol syml'.]

Dadansoddi Peryglon a Phwyntiau Rheoli Critigol (HACCP)


Mae'r ddeddfwriaeth yn mynnu bod busnesau bwydydd anifeiliaid sy'n syrthio o fewn cwmpas Atodiad II ac yn rhoi ar waith ac yn gweithredu gweithdrefnau sy'n seiliedig ar egwyddorion HACCP. Mae HACCP yn system o reoli diogelwch sy'n seiliedig ar atal problemau diogelwch bwydydd anifeiliaid a bwyd. Mae'n darparu ymagwedd ddogfenedig a strwythuredig tuag at sicrhau diogelwch bwyd ac mae'n gosod gofyniad ar fusnesau i adnabod, rheoli a rheoleiddio peryglon sy'n gynhenid i'r broses drafod a chynhyrchu.

Ni fydd angen i fusnesau bwydydd anifeiliaid sy'n ymwneud â chynhyrchu cynradd neu fwydo da byw yn unig weithredu HACCP (ac eithrio'r rhai sy'n prynu a defnyddio ychwanegion neu rag-gymysgeddau bwydydd anifeiliaid).

Diffiniadau ychwanegion bwyd a rhag-gymysgeddau


Mae 'ychwanegion bwyd' yn golygu sylweddau, micro-organebau neu baratoadau heblaw am ddeunyddiau bwyd a rhag-gymysgeddau a ychwanegir yn fwriadol i fwyd neu ddwr er mwyn cyflawni un neu fwy o'r swyddogaethau dilynol:

  • effeithio ar nodweddion bwyd yn ffafriol
  • effeithio ar nodweddion cynhyrchion anifeiliaid yn ffafriol
  • effeithio ar liw pysgod ac adar addurnol yn ffafriol
  • bodloni anghenion maethol anifeiliaid
  • effeithio ar ganlyniadau amgylcheddol cynhyrchiant anifeiliaid yn ffafriol
  • effeithio ar gynhyrchiant, perfformiad neu les anifeiliaid yn ffafriol, yn arbennig trwy effeithio ar fflora gastroberfeddol deunydd bwydo
  • cael effaith goccidiostatig neu histomonostatig

Mae 'rhag-gymysgeddau' yn golygu cymysgeddau o ychwanegion bwyd neu gymysgeddau o un neu fwy o ychwanegion bwyd gyda deunyddiau bwyd neu ddwr a ddefnyddir fel cludwyr, nas bwriedir i'w bwydo'n uniongyrchol i anifeiliaid.

Gofynion pellach

Sylwer nad yw'r cyfarwyddyd hwn yn cynnwys trefniadau ar gyfer cymeradwyo safleoedd, gweithgynhyrchu, gwerthu neu ddefnyddio coccidiostatau, histomonostatau a hyrwyddwyr tyfiant nac ymgorffori, dosbarthu a defnyddio meddyginiaethau milfeddygol mewn rhag-gymysgeddau a deunyddiau bwydo, ac mae pob un ohonynt wedi'u cwmpasu gan ddeddfwriaeth wahanol a orfodir gan y Gyfarwyddiaeth Meddyginiaethau Milfeddygol (VMD) (01932 336911).

Cosbau


Mae unrhyw unigolyn sy'n methu â chydymffurfio â darpariaethau Rheoliadau Bwydd Anifeiliaid (Hylendid a Gorfodi) (Cymru) 2005 yn cyflawni trosedd. Y gosb fwyaf yn sgil collfarn yw dirwy ddiderfyn a dwy flynedd yn y carchar.

 

Sylwer

Bwriedir y wybodaeth hon ar gyfer cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n bosibl y bydd dolenni 'Deddfwriaeth allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig, er y ceir dolenni i ddeddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle y mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y Deyrnas Unedig ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer, ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd yn y testun.

Deddfwriaeth allweddol


Rheoliadau Bwyd (Hylendid a Gorfodi) (Cymru) 2005


Rheoliad UE (CE) Rhif 183/2005 sy'n pennu'r gofynion hylendid bwydydd anifeiliaid

Adolygwyd/Diweddarwyd ddiwethaf: Ebrill 2015

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw

Cyswllt

Prisiau galw

Ymgynghoriadau Cyfredol