Iechyd a Lles Anifeiliaid

Lloi yn y farchnad

Er mwyn mynd â lloi i farchnadoedd, rhaid bodloni amodau penodol; gall peidio â gwneud hynny olygu na chânt eu derbyn  

Yn y canllaw

Mae'r cyfarwyddyd hwn ar gyfer Cymru

Ni ellir mynd â lloi i'r farchnad am nifer o resymau, gan gynnywys bod yn dost neu o dan saith niwrnod oed.

Mae'n rhaid i bob llo gael ei adnabod yn gywir gyda phasbort dilys i gael ei gludo a'i werthu mewn marchnad.

Mae'n rhaid darparu gwybodaeth am y gadwyn fwyd (FCI) gyda phob llo a dderbynnir i'w ladd. Hefyd, dylai FCI fynd gyda lloi a anfonir i'r farchnad sy'n debygol o gael eu prynu i'w lladd.

Mae rhai marchnadoedd yn corffori'r wybodaeth sydd ei hangen ar y ffurflenni cofnodi gwerthiant.

Lles

Ni ddylai lloi sy'n dod o dan un neu ragor o'r categorïau dilynol gael eu derbyn i farchnad:

  • lloi anaddas - a ddiffinir fel llesg, afiach, anafedig a blinedig
  • lloi dan saith niwrnod oed, â neu heb fam*
  • lloi â bogeiliau heb iachau*
  • lloi y daethpwyd â hwy i farchnad ar fwy nag un achlysur yn y 28 diwrnod blaenorol*
  • lloi sy'n llai na 10 niwrnod oed - oni bai y'i cludir llai na 100 cilometr (62 milltir) i'r farchnad

[*At ddibenion y darpariaethau hyn, diffinir lloi mewn marchnad fel 'anifail buchol dan 12 wythnos oed'. Ym mhob achos arall, anifail buchol gan chwe mis oed yw llo.]

Anaf neu ddioddefaint

Ni ddylai unrhyw unigolyn achosi na chaniatáu unrhyw anaf na ddioddefaint diangen i anifail mewn marchnad, na chludo anifeiliaid mewn ffordd sy'n debygol o achosi anaf na ddioddefaint diangen. Mae dyletswydd o ofal ar berchnogion a cheidwaid (yn cynnwys y rheini â chyfrifoldeb dros dro fel gweithredwyr yn y farchnad) i sicrhau y gwarchodir anifeiliaid drwy'r amser. Rhaid i anifeiliaid gael eu gwarchod rhag poen, dioddefaint, anaf a haint. Mae'r ddyletswydd sylfaenol hon o ofal yn gymwys ymhob sefyllfa, yn cynnwys y cyfnod yn y farchnad.

Rhaid i berchennog unrhyw lo mewn marchnad, neu ei asiant, ei symud o'r farchnad o fewn pedair awr ar ôl i'r llo olaf gael ei werthu yn yr arwerthiant ar y diwrnod hwnnw.

Trin

Ni ddylid codi na llusgo lloi gan y pen, y gwddf, y clustiau, y cyrn, y coesau, y traed na'r gynffon. Ni ddylai lloi gael eu penffrwyno na'u clymu. Mae'r gofyniad i beidio ag achosi anaf na ddioddefaint gan unrhyw fodd yn berthnasol i drin lloi hefyd.

Ni ddylid defnyddio grym gormodol er mwyn rheoli lloi nac unrhyw anifail arall mewn marchnad. Ni ddylid gyrru nag arwain unrhyw anifeiliaid, yn cynnwys lloi, ar draws lloriau anwastad neu lithrig, sy'n debygol o achosi iddynt lithro neu gwympo. Ni ddylai unrhyw unigolyn rwystro na ddigio anifail mewn marchnad.

Gwaherddir defnyddio offeryn a all achosi sioc trydanol ar loi ym mhob marchnad, fel sy'n wir am ddefnyddio a tharo neu phrocio ag unrhyw ffon, neu offeryn neu rywbeth arall i daro neu brocio unrhyw loi.

Deunydd gorwedd

Rhaid darparu cyflenwad digonol o ddeunydd gorwedd addas mewn marchnad ac wrth gludo, a rhaid iddo fod yn sych pan gaiff ei ddarparu. Ni fyddai haen denau o lwch llif yn cael ei hystyried yn ddigonol. Hefyd, rhaid darparu llety gorchuddiedig i loi dan bedair wythnos oed mewn marchnad.

Corlannau

Ni chaniateir gorlenwi, nid yn y farchnad nac wrth gludo. Rhaid bod y lloi i gyd yn gallu gorwedd i lawr ar yr un pryd. Dylai unrhyw gorlan a ddefnyddir fod yn addas ar gyfer maint a math yr anifail hwnnw.

Pan gorlannir anifeiliaid, dylid cadw'r rheini o'r un rywogaeth mewn corlannau ar wahân i anifeiliaid o rywogaeth arall (a chael eu dosbarthu o fewn y corlannau, gan ystyried gwahaniaethau o ran oed a maint) er mwyn osgoi dioddefaint diangen iddynt.

Dylid corlannu unrhyw anifeiliaid 'pigog' ar wahân i anifeiliaid eraill.

Dogfennau angenrheidiol

PASBORTAU GWARTHEG

Rhaid adnabod pob llo'n gywir â thag ymhob clust a rhaid iddo fynd gyda phasbort gwartheg dilys i'r farchnad ac oddi yno.

Ni all yr arwerthwyr dderbyn unrhyw lo i'w werthu heb basbort gwartheg dilys ac mae'n drosedd i addasu neu ddifwyno unrhyw wybodaethmewn pasbort gwartheg neu ddefnyddio pasbort gwartheg ar gyfer unrhyw anifail heblaw'r anifail y rhoddwyd ef iddo.

Mae 'dilys', mewn cysylltiad â phasbort gwartheg, yn golygu un a lenwyd yn gywir ac a lofnodwyd yn y man priodol gan bob ceidwad yr anifail a ble mae rhif adnabod a disgrifiad yr anifail yn y pasbort yn cydfynd â'r tagiau clust a'r anifail.

GWYBODAETH AM Y GADWYN FWYD

Mae deddfwriaeth hylendid bwyd yr UE yn galw am weithredwyr lladd-dai i 'ofyn am wybodaeth am y gadwyn fwyd (FCI), ei derbyn, ei gwirio a gweithredu arni'  ar gyfer yr holl wartheg, defaid, geifr a moch a anfonir i'w lladd i'w bwyta gan bobl. Rhaid darparu gwybodaeth am y gadwyn fwyd â'r holl loi a dderbynnir i'w lladd. Os ydych yn anfon lloi i'r farchnad sy'n debygol o gael eu prynu i'w lladd, dylech anfon datganiad FCI gyda nhw i'r farchnad.

Am ragor o wybodaeth, gweler 'Gwybodaeth am y gadwyn fwyd (FCI)' (opens in a new window) a gwefan yr Asiantaeth Safonau Bwyd, sydd hefyd yn cynnwys arweiniad ar FCI (opens in a new window).

Mae rhai marchnadoedd yn cynnwys y wybodaeth angenrheidiol ar eu ffurflenni mynediad i'r gwerthiant. Gwiriwch gyda'r arwerthwyr.

Cosbau

Mae methu cydymffurfio yn drosedd. Y gosb fwyaf yn sgil collfarn yw dirwy ddiderfyn a/neu ddwy flynedd yn y carchar.

Sylwer

Bwriedir y wybodaeth hon ar gyfer cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n bosibl y bydd dolenni 'Deddfwriaeth allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig, er y ceir dolenni i ddeddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle y mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y Deyrnas Unedig ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer, ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd yn y testun.

Deddfwriaeth allweddol

Deddf Iechyd Anifeiliaid 1981 (opens in a new window)

Gorchymyn Lles Anifieliaid mewn Marchnadoedd 1990 (opens in a new window)

Deddf Lles Anifeiliaid 2006 (opens in a new window)

Gorchymyn Lles Anifeiliaid (Cludo) (Cymru) 2007 (opens in a new window)

Rheoliadau Adnabod Gwartheg (Cymru) 2007 (opens in a new window)

Adolygwyd / diweddarwyd ddiwethaf: Mawrth 2015

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw

Cyswllt

Prisiau galw