Iechyd a Lles Anifeiliaid

Prynu neu werthu da byw

Gwirio statws iechyd y da byw rydych yn ei brynu neu'n ei werthu; pwyntiau allweddol i chi fod yn ymwybodol ohonynt

Yn y canllaw

Mae'r cyfarwyddyd hwn ar gyfer Cymru

Os ydych yn prynu da byw, mae o les i chi ymfodloni eich hun eich bod yn prynu'r hyn rydych ei eisiau ac yn gwybod yn union beth ydyw.

Mae'n bwysig y gwyddoch am statws iechyd eich gyr/praidd eich hunan ac unrhyw anifeiliaid sy'n cael eu prynu. Os oes amheuon, dylid ceisio cyngor gan eich milfeddyg. Yn y mwyafrif o achosion, dylid ynysu/ rhoi mewn cwarantin da byw sy'n dod i mewn am gyfnod o amser yn unol â chyngor gan y milfeddyg.

Os ydych yn gwerthu da byw, eich cyfrifoldeb chi yw sicrhau bod unrhyw fath o honiadau (yn cynnwys hysbysebu) a wneir mewn cysylltiad â'r da byw er mwyn hyrwyddo cyflenwi neu drosglwyddo'r da byw yn wir.

Prynu da byw

Os ydych yn prynu da byw, dylech ymfodloni eich hun ynghylch materion fel hunaniaeth, brîd, rhyw, oedran, tras, statws fferm sicr a statws iechyd cyn cytuno i brynu.

Os oes amheuon ynghylch yr anifail, mae'n rhaid i chi holi'r gwerthwr.

Peidiwch â gwneud rhagdybiaethau. Gofynnwch gwestiynau a sicrhau y gwyddoch yn union beth rydych yn ei gael. Mae'n rhaid i gwestiynau gael eu hateb yn onest ac, os na ofynnwch, efallai na fyddwch yn canfod beth rydych yn ei gaffael nes ei bod yn rhy hwyr.

Rhybudd i brynwyr

Mae'n bwysig y gwyddoch am statws iechyd eich gyr/praidd eich hunan ac unrhyw anifeiliaid sy'n cael eu prynu. Os oes amheuon, dylech dderbyn cyngor gan eich milfeddyg.

Yn y mwyafrif o achosion, dylid ynysu/ rhoi mewn cwarantin da byw sy'n dod i mewn am gyfnod o amser yn unol â chyngor eich milfeddyg.

Deddfwriaeth droseddol a statws iechyd anifeiliaid cynhyrchu a fasnachir

ANIFEILIAID CLAF

Rhaid i anifeiliaid claf fod yn ddigon iach i gael eu cludo, ac os byddant yn dangos unrhyw arwyddion anarferol, rhaid i berchennog yr anifail neu'r sawl sy'n gyfrifol amdano lenwi'r datganiad FCI (gwybodaeth cadwyn fwyd) a mynd gyda'r anifail i'r lladd-dy. (Rheoliadau Hylendid Bwyd (Cymru) 2006 - Rheoliad Rhif 852/2004 y Gymuned Ewropeaidd ynghylch hylendid bwydydd - Atodiad 1; rhan A I (1) (b), II 3 (a), 4 (j), III 7, 8 (b) a (c).

GWERTHU TRWY ARWERTHIANT NEU FARCHNAD
Ni ellir gwerthu anifail afiach mewn marchnad. Mae'n drosedd i unigolyn (gan gynnwys perchennog yr anifail neu'r unigolyn sy'n gyfrifol am yr anifail a'r arwerthwr a'i gwmni) ganiatáu i anifail claf gael ei arddangos ar werth mewn marchnad. Mae 'anaddas' yn cynnwys anifeiliaid afiach, anafedig, llesg, blinedig a sâl. (Gorchymyn Lles Anifeiliaid mewn Marchnadoedd 1990 - erthygl 5 (1)).

GWERTHU TRWY GYTUNDEB PREIFAT
Mae cam-ddisgrifio anifeiliaid yn drosedd o dan Reoliadau Diogelu Busnes Rhag Marchnata Camarweiniol 2008. Yn ôl Rheoliad 6, mae hysbysebu sydd: 'mewn unrhyw fodd, gan gynnwys ei gyflwyniad, yn twyllo neu'n debygol o dwyllo'r masnachwr mae wedi'i gyfeirio ato neu mae'n ei gyrraedd; ac yn sgil ei natur dwyllodrus, sy'n debygol o effeithio ar eu hymddygiad economaidd neu sydd am y rhesymau hynny yn niweidio, neu'n debygol o niweidio, cystadleuydd.'

Mae trosedd debyg yn bodoli dan Reoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008 am gam-ddisgrifio anifeiliaid lle nad yw'r prynwr yn fusnes. Mae Rheoliad 3 yn gwahardd arferion masnachol annheg.

Deddfwriaeth sifil a statws iechyd anifeiliaid cynhyrchu a fasnachir

Pan rydych chi'n prynu cynnyrch gan fasnachwr (ffermwr, er enghraifft), caiff gytundeb ei lunio. Yn ôl y gyfraith, mae'r cytundeb hwn yn rhoi hawliau statudol ymhlyg (mewn geiriau eraill, awtomatig) i chi.

Mae Ddeddf Gwerthu Nwyddau 1979 yn dweud y dylai nwyddau fod:

  • o ansawdd boddhaol. Rhaid i nwyddau gyrraedd y safonau byddai unrhyw unigolyn rhesymol yn eu disgwyl, o ystyried y disgrifiad, y pris a gwybodaeth berthnasol arall. Mae ansawdd boddhaol yn cynnwys golwg a gorffeniad y nwyddau, diogelwch a gwydnwch a rhyddid rhag namau (gan gynnwys mân ddiffygion)
  • yn addas i'r diben. Yn gyffredinol, mae nwyddau o'r math yma yn cael eu gwerthu at ddiben penodol. Rhaid iddynt hefyd fod yn addas ar gyfer unrhyw ddiben penodol neu arbenigol mae'r prynwr yn ei wneud yn hysbys i'r gwerthwr ar adeg llunio'r cytundeb
  • fel y'i disgrifiwyd. Dylai nwyddau cyd-fynd ag unrhyw ddisgrifiad a roddwyd iddynt.

Os na fydd unrhyw un o'r uchod yn cael ei fodloni, bydd yn torri'r cytundeb ac mae iawndal yn bosibl. Gall colledion canlyniadol fod yn gymwys hefyd.

Fodd bynnag, pan rydych chi'n prynu nwyddau gan unigolyn preifat, nid oes gennych chi'n un hawliau a phan fyddwch yn prynu oddi wrth fasnachwr. Mae'r egwyddor gyfreithiol o caveat emptor (neu 'gocheled y prynwr') yn gweithredu. Nid oes gennych chi unrhyw hawliau i ddisgwyl bod y nwyddau o ansawdd boddhaol neu'n addas i'r diben, ond mae yna ofyniad iddynt fod 'fel y'i disgrifiwyd' a bod hawl gan y gwerthwr i'w gwerthu, (er enghraifft, ef yw'r perchennog). Dylech chi wirio'r nwyddau'n drwyadl cyn i chi eu prynu.

Gweler 'Gwerthu a chyflenwi nwyddau' am ragor o wybodaeth (mae'r canllaw hwn yn cwmpasu contractau rhwng busnesau a defnyddwyr yn unig; gweler isod am gontractau rhwng busnesau).

DATRYSIAD AM GAMLIWIAD

Gellir cymryd camau yn erbyn camliwiad pan gaiff datganiad o ffaith ffug ei wneud gan un parti (neu ei asiant), gyda'r bwriad o, ac sydd yn llwyddo, denu'r parti arall i lunio cytundeb. Gellir gwneud datganiad yn ysgrifenedig, ar lafar neu hyd yn oed trwy ymddygiad (gwneud i'r nwyddau ddweud celwydd amdanyn nhw'u hunain). Nid yw datganiad pur o farn, os caiff ei dybio i fod yn ddilys, yn ddatganiad o ffaith. Fodd bynnag, bydd datganiad o farn gan rywun mewn sefyllfa i wybod y ffeithiau yn cael ei ystyried fel datganiad o ffaith.

Nid yw brolio pur masnachwr neu ddeliwr yn ddatganiad o ffaith. Mae'r gwahaniaeth rhwng brolio masnachwr a datganiad gydag arwyddocâd cyfreithiol yn fân iawn.

Mae dau ddatrysiad am gamliwiad:

  • diddymiad. Mae hyn yn golygu y caiff y contract ei drin fel pe na bai erioed wedi bodoli. Gall y parti arall ddiddymu'r contract (ei ganslo) a bydd rhaid dychwelyd y ddau barti i'r sefyllfa ble'r oeddent cyn llunio'r contract.
  • iawndal. Gellir hawlio iawndal am unrhyw gostau uniongyrchol y gall y prynwr fod wedi mynd iddynt. Gellir eu hawlio ar eu pen eu hunain neu'n ychwanegol at  ddiddymiad.

TRAFODION BUSNES I FUSNES

Os ydych yn prynu da byw at ddibenion masnachol, yna mae'n debygol eich bod yn cychwyn ar drafodyn busnes i fusnes.

Mae hawliau gennych o hyd dan Ddeddf Gwerthu Nwyddau 1979, fel y mynegir uchod. Fodd bynnag, mewn trafodion busnes i fusnes, gall y gwerthwr osod cyfyngiadau yn nhelerau ac amodau'r contract, ond byddai'r rhain ond yn gymwys os oeddynt yn deg o dan Ddeddf Termau Contract Annheg 1977.

Mae'r datrysiadau sydd ar gael am gamliwiad yn gymwys hefyd ar gyfer trafodion busnes i fusnes.

Gweler 'Marchnata rhwng busnesau' am ragor o wybodaeth.

Gwerthu da byw

Os ydych chi'n gwerthu da byw, eich cyfrifoldeb chi yw sicrhau bod unrhyw ffurf o gynrychiolaeth (yn cynnwys hysbysebu) sy'n cael ei wneud mewn cysylltiad â'r da byw, er mwyn hyrwyddo cyflenwad neu drosglwyddiad y da byw, yn wir.

Mae cynrychiolaeth (hysbysebu) yn cynnwys pethau megis hunaniaeth yr anifail, ei dagiau clust, pasbort, tystysgrif pedigri, cofnodion llaeth, cofnodion bridio, statws iechyd, hanes, gwarant fferm ac unrhyw ddisgrifiad rydych chi'n ei roi i'r anifeiliaid. Felly, rhaid i unrhyw wybodaeth a roddir gennych chi neu mewn unrhyw ddogfen, fel ffurflen mynediad i werthiant neu ddatganiad FCI, fod yn wir.

Mae'n dramgwydd troseddol i gamarwain - mae rhaid i'r hyn rydych yn ei ddweud fod yn wir.

Sylwer

Bwriedir y wybodaeth hon ar gyfer cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n bosibl y bydd dolenni 'Deddfwriaeth allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig, er y ceir dolenni i ddeddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle y mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y Deyrnas Unedig ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer, ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd yn y testun.

Deddfwriaeth allweddol

Deddf Telerau Contract Annheg 1977 (opens in a new window)

Deddf Gwerthu Nwyddau 1979 (opens in a new window)

Gorchymyn Lles Anifeiliaid mewn Marchnadoedd 1990 (opens in a new window)

Rheoliad yr UE (EC) Rhif 852/2004 (opens in a new window) ar hylendid bwyd

Rheoliadau Hylendid Bwyd (Cymru) 2006 (opens in a new window)

Rheoliadau Diogelu Busnes rhag Marchnata Camarweiniol 2008 (opens in a new window)

Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008 (opens in a new window)

Adolygwyd / diweddarwyd ddiwethaf: Awst 2015

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw

Cyswllt

Prisiau galw