Hawliau Defnyddwyr

Labelu bwyd i bobyddion

Hanfodion labelu bwyd y mae angen i bobyddion wybod amdanynt, gan gynnwys peis cig a rholiau selsig

Yn y canllaw

Mae'r cyfarwyddyd hwn ar gyfer Cymru

Rhaid i fara, teisennau, cynhyrchion sawrus, peis cig a rholiau selsig a werthir yn unigol gan bobwyr gael eu nodi â'u henw, unrhyw arwydd o arbyledriad neu gynhwysion a addaswyd yn enetig, ac unrhyw alergenau sy'n bresennol. Rhaid i enw bara ddangos pa fath o fara ydyw.

Hefyd, rhaid i gynhyrchion sawrus, peis cig a rholiau selsig gael eu labelu gyda dangosiad canran o unrhyw gynhwysion cig (a elwir QUID - datganiad meintiol ar gynhwysion).

Labelu ar gyfer bwydydd arbelydredig / GM

ARBELYDRIAD

Rhaid i fwyd neu gynhwysion sydd wedi'u harbelydru gael eu datgan a labelu 'wedi'i arbelydru' neu 'wedi'i drin ag ymbelydredd'.

ADDASU GENETIG

Os yw unrhyw ran o'r bwyd yn cynnwys cynhwysion a addaswyd yn enetig, mae'n rhaid iddo naill ai gael ei labelu 'wedi'i gynhyrchu o cynhwysion a addaswyd yn enetig' neu mae'n rhaid i'r datganiad hwn ymddangos ar hysbysiad, label, neu docyn ger y bwyd.

Labelu bara

ENW'R BARA

Mae'n rhaid i fara, a wneir o flawd gwenith a heblaw am fara gwyn, gael hysbysiad arno sy'n dweud wrth gwsmeriaid yn glir ac yn amlwg pa fath o fara ydyw - er enghraifft:

  • bara brown
  • bara egin gwenith (rhaid iddo gynwys 10% egin gwenith a ychwanegir)
  • bara gwenith cyflawn (rhaid i'r holl flawd a ddefnyddir fod yn wenith cyflawn)
  • bara soda

Mae'n anghyfriethlon i ddefnyddio'r enw 'bara gwenith'.

Nid yw enwau brand megis 'Hovis' a 'Granary' yn ddigonol ar eu pen eu hunain.

Mae'n rhaid i fathau eraill o fara lle nad yw'r blawd yn gyfan gwbl yn flawd gwenith gael eu disgrifio'n briodol - er enghraifft, bara rhyg.

Labelu teisennau a melysion

ENWAU TEISENNAU

Mae'n ofynnol i deisennau gael eu labelu gyda'u henw. Mae'n rhaid i chi sicrhau bod y disgrifiad yn wir a chywir - er enghraifft:

  • mae'n bwysig sylweddoli bod gan y geiriau 'â chyflas' a 'blas' ystyron gwahanol iawn - er enghraifft, mae eisin â chyflas fanila'n cael ei flas o fanila gwirioneddol yn unig, ond mae eisin â blas fanila'n wedi'i gyflasu'n synthetig. Os na ddefnyddir y naill air na'r llall (sleisen fanila, er enghraifft) mae'n rhaid i'r blas ddod o fanila naturiol yn unig
  • rhaid i'r hufen mewn teisennau hufen fod yn hufen llaeth yn unig. Os defnyddir unrhyw hufen artiffisial neu ddynwaredol, rhaid disgrifio enw'r deisen yn unol â hynny
  • rhaid peidio â disgrifio hufen dynwaredol a siocled dynwaredol fel hufen na chreme, siocled na sioc

Labelu cynhyrchion sawrus, peis cig, a rholiau selsig

Os ydych yn gwerthu cynhyrchion sawrus, peis cig, ac/neu rholiau selsig, rhaid iddynt gael eu labelu gydag enw sy'n disgrifio'r bwyd yn gywir. Mae'n ofynnol i gynhyrchion cig gael datganiad ar ganran y cig a ddefnyddiwyd fel cynhwysyn, sy'n hysbys hefyd fel QUID ('datganiad meintiol ar gynhwysion'). Dylid datgan hyn ar gyfer pob math o gig - er enghraifft, 'pei cyw iâr a llysiau - yn cynnwys 7% cyw iâr'. Gweler 'Cyfansoddiad cynhyrchion cig' (opens in a new window)  i weld rhagor o fanylion ar hyn, ac i weld rhestr o gynhyrchion nad yw'r fath ddatganiad yn ofynnol iddynt.

Enwau bwydydd gwarchodedig yr UE

Achredwyd Pasteiod Cernyw a Selsig Traddodiadol Cumberland â statws gwarchodedig. Rhaid i unrhyw gynhyrchion sy'n defnyddio'r enwau hyn gydymffurfio â'r gofynion ynghylch cyfansoddiad ac/neu darddiad. Mae rhagor o wybodaeth ar enwau bwydydd gwarchodedig (opens in a new window)  ar gael ar y wefan GOV.UK.

Datganiad ar alergenau

Bydd yn ofynnol i'r holl fara, teisennau a chynhyrchion cig gael datganiad ar alergenau os ydynt yn cynnwys unrhyw un o'r 14 o alergenau penodedig yn y rhestr isod. Gellir rhoi hwn ar docynnau unigol ar gyfer pob eitem neu ar ffurf rhestr ar boster, bwrdd du, ac ati. Fel arall, gellir arddangos hysbysiad i ddweud bod gwybodaeth am alergenau ar gael ar gais.

Yr 14 o alergenau penodedig yw:

  • grawnfwydydd yn cynnwys glwten, megis gwenith, rhyg, barlys, ceirch, gwenith yr Almaen, camwt, a'u mathau cymysgrywiedig
  • pysgnau (a elwir yn gnau daear hefyd)
  • cnau, megis almonau, cnau barfog, cnau Brasil, cnau cashiw, pecanau, cnau pistasio, cnau macadamia a chnau Queensland
  • pysgod
  • cramenogion
  • molysgiaid
  • hadau sesame
  • wyau
  • llaeth a chynhyrchion llaeth (gan gynnwys lactos)
  • ffa soi
  • seleri
  • bleiddlys
  • mwstard
  • sylffwr deuocsid a sylffitau ar lefelau'n uwch na 10mg/kg neu 10mg/litre wedi'u mynegi fel SO2

Hefyd gweler  'Cynhwysion alergenig penodedig - Cwestiynau Cyffredin' (opens in a new window)  am ragor o wybodaeth.

Honiadau ynghylch heb glwten a glwten isel

O dan Reoliad yr UE (CE) Rhif 41/2009 ynghylch cyfansoddiad a labelu bwydydd sy'n addas ar gyfer pobl sydd ag anoddefiad tuag at glwten mae'n rhaid i fwydydd a hysbysebir fel 'heb glwten' a 'glwten isel iawn' gydymffurfio â gofynion penodol ynghylch labelu a chyfansoddiad. Mae hyn yn berthnasol i bob bwyd, p'un a yw'n cael ei werthu'n unigol neu wedi'i ragbecynnu. Mae gwybodaeth fanwl am labelu bwydydd 'heb glwten' (opens in a new window)  ar gael ar wefan yr Asiantaeth Safonau Bwyd.

Cosbau

Gall methu â chydymffurfio olygu y caiff hysbysiad gwella ei gyhoeddi, a fydd yn mynnu y cyflawnir cydymffurfiad. Os na chydymffurfir â'r hysbysiad gwella, mae'n drosedd o dan Ddeddf Diogelwch Bwyd 1990. Y gosb fwyaf ar gollfarn yw dirwy ddiderfyn a dwy flynedd yn y carchar.

Os nad yw gwybodaeth am alergenau yn cydymffurfio â'r gofynion, mae'n drosedd o dan Reoliadau Gwybodaeth am Fwyd (Cymru) 2014. Y gosb fwyaf ar gollfarn yw dirwy ddiderfyn.

Sylwer

Bwriedir y wybodaeth hon at ddibenion cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n bosibl y bydd dolenni 'Deddfwriaeth allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig, er y ceir dolenni i ddeddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle y mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y Deyrnas Unedig ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer, ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd yn y testun.

Deddfwriaeth allweddol

Rheoliadau Bara a Blawd 1998 (opens in a new window)
Rheoliad yr UE (CE) Rhif 1333/2008 (opens in a new window) ar ychwanegion bwyd
Rheoliad yr UE (CE) Rhif 41/2009 (opens in a new window) ynghylch cyfansoddiad a labelu bwydydd sy'n addas ar gyfer pobl sydd ag anoddefiad tuag at glwten
Rheoliad yr UE (UE) Rhif 1169/2011 (opens in a new window) ar ddarparu gwybodaeth fwyd i ddefnyddwyr
Rheoliadau Gwybodaeth am Fwyd 2014 (opens in a new window)
Rheoliadau Gwybodaeth am Fwyd (Cymru) 2014 (opens in a new window)

Adolygwyd/diweddarwyd ddiwethaf: Awst 2015

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw