Hawliau Defnyddwyr

Alergenau ac anoddefiadau bwyd

Os ydych yn gwerthu neu'n paratoi bwyd, mae angen i chi wybod pa fwydydd sydd wedi'u nodi fel alergenau

Yn y canllaw

Mae'r canllaw hwn i Gymru

Yn y DU, mae tua deg o bobl y flwyddyn yn marw o adwaith alergaidd i fwyd, ac mae nifer mwy yn gorfod mynd i'r ysbyty. Ym mwyafrif yr achosion, mae'r bwyd sy'n achosi'r adwaith yn dod o fwyty neu siop bwyd i fynd.

Mae rhestr o 14 o alergenau bwyd penodol gan gynnwys wyau, pysgod, pysgnau a llaeth. Dylai arlwywyr nodi pa alergenau sydd yn eu seigiau ar y fwydlen neu gallent arddangos rhybudd i hysbysu cwsmeriaid ag alergeddau/anoddefiadau bwyd y dylent ofyn i staff am gyngor ynghylch pa alergenau mae prydau'n eu cynnwys. Gallai busnesau ystyried cadw ffeil neu ffolder yn cynnwys y wybodaeth ddiweddaraf ynglyn ag alergenau pob saig er mwyn i staff allu ateb ymholiadau o'r fath yn gywir a dangos y dudalen berthnasol i'r cwsmer os gwneir cais i wneud hynny.

Mae'n rhai i arlwywyr wirio rhestr cynhwysion unrhyw beth maent yn ei brynu i mewn, wirio ryseitiau cyflawn pob cynnyrch a thrwy'r amser storio bwydydd ar wahân mewn cynhwyswyr caeedig, yn arbennig pysgnau, cnau, hadau, powdwr llaeth a blawd. Hefyd, dylent hyfforddi staff i wirio â'r gegin bob tro mae rhywun yn gofyn am bryd nad yw'n cynnwys cynhwysyn penodol.

Bwyd 'anniogel'

Mae Rheoliad Ewrop (CE) Rhif 178/2002 gosod egwyddorion cyffredinol a gofynion y gyfraith fwyd, sefydlu'r Awdurdod Diogelwch Bwyd Ewropeaidd a gosod gweithdrefnau yn ymwneud â materion diogelwch bwyd yn gwahardd bwyd 'anniogel' rhag cael ei roi ar y farchnad. Wrth benderfynu a yw bwyd yn 'anniogel', bydd y wybodaeth mae busnes yn darparu i'w gwsmeriaid - gan gynnwys disgrifiadau bwydlen, rhestri prisiau a'r wybodaeth a ddarparir gan staff gweini - oll yn cael eu hystyried.

I bobl gydag alergedd/anoddefiad bwyd, mae prydau bwyd sy'n cynnwys y bwydydd maent yn adweithio iddynt yn 'anniogel'. Felly, rhaid i fusnesau sicrhau fod pobl gydag alergeddau/anoddefiadau bwyd yn cael y wybodaeth sydd ei hangen arnynt yn ymwneud ag a yw'r bwyd maent yn adweithio iddo wedi'i gynnwys mewn pryd o fwyd penodol. Os bydd rhywun yn gofyn i chi os yw pryd o fwyd yn cynnwys bwyd penodol, ni ddylech byth dyfalu'r ateb. Gofynnwch ba wybodaeth mae'r cwsmer angen a gadewch iddo benderfynu a yw'n gallu bwyta'r bwyd.

Pa fwydydd sy'n achosi adweithiau alergaidd?

Er y gall unrhyw fwyd achosi adwaith alergaidd, mewn egwyddor, mae Rheoliad yr UE Rhif 1169/2011 ar ddarparu gwybodaeth am fwyd i ddefnyddwyr yn manylu ar y pedair ar ddeg o alergenau canlynol ac yn mynnu bod eu presenoldeb fel cynhwysion mewn bwyd yn cael ei ddatgan:

  • grawnfwyd yn cynnwys glwten, fel gwenith, rhyg, haidd, ceirch, gwenith yr Almaen, kamut a'u rhywogaethau cymysgryw
  • pysgnau (cânt hefyd eu galw'n cnau daear)
  • cnau, megis almonau, cnau cyll, cnau Ffrengig, cnau Brasil, cnau cashiw, cnau pecan, cnau pistasio, cnau macadamia a chnau Queensland
  • pysgod
  • cramenogion
  • molysgiaid
  • hadau sesame
  • wyau
  • llaeth a chynnyrch llaeth (gan gynnwys lactos)
  • ffa soia
  • seleri
  • ffa'r blaidd
  • mwstard
  • sylffwr deuocsid a sylffitau ar lefelau uwch na 10mg/kg neu 10mg/litr wedi mynegi fel S02

Beth mae'n rhaid i chi ei wneud

  • naill ai:
    - cynnwys gwybodaeth lawn am alergenau ar y fwydlen, tocynnau, labeli neu ar fwrdd du neu wyn
    ...neu
    - arddangos hysbysiad (neu neges ar y fwydlen) i roi gwybod i gwsmeriaid y dylent ofyn i staff am gyngor am ba alergenau mae eich prydau'n cynnwys
  • gwirio rhestr gynhwysion unrhyw beth rydych chi'n ei brynu
  • gwirio ryseitiau cyfan pob un o'ch cynhyrchion a chofnodi'r wybodaeth mewn ffeil neu ffolder er mwyn i chi allu ateb cwestiynau'n llawn
  • storio bwyd ar wahân bob tro mewn cynwysyddion caeedig, yn enwedig pysgnau, cnau, hadau, powdr llaeth a blawd
  • os yw pryd o fwyd yn cynnwys un o'r bwydydd sy'n gallu achosi adweithiau alergaidd difrifol, sicrhewch eich bod yn nodi hyn yn enw'r pryd o fwyd neu'r disgrifiad ar y fwydlen - er enghraifft 'Mousse mefus gyda theisen frau almon'
  • os ydych chi'n defnyddio olewau cnau neu hadau heb eu prosesu wrth goginio neu mewn dresins, nodwch hwn ar y fwydlen a/neu ar hysbysiad wedi'i arddangos yn yr ardal weini
  • pan ofynnir i chi baratoi pryd o fwyd sydd ddim yn cynnwys cynhwysyn penodol, sicrhewch nad ydych yn ei goginio mewn olew sydd wedi cael ei ddefnyddio'n barod i goginio bwydydd eraill a allai llygru'r pryd o fwyd newydd
  • hyfforddwch eich staff i ofyn yn y gegin bob tro mae rhywun yn gofyn am bryd o fwyd sydd ddim yn cynnwys bwyd penodol

Cosbau

Gall methu â chydymffurfio arwain at dderbyn hysbysiad gwella, sy'n golygu ei bod yn ofynnol i gydymffurfio. Os na chydymffurfir â'r hysbysiad gwella, mae'n drosedd dan Ddeddf Diogelwch Bwyd 1990. Y gosb fwyaf o'ch cael yn euog yw dirwy ddiderfyn a dwy flynedd yn y carchar.

Os nad yw gwybodaeth am alergenau yn cydymffurfio a'r gofynion, mae'n drosedd dan Reoliadau Gwybodaeth am Fwyd (Cymru) 2014. Y gosb fwyaf o'ch cael yn euog yw dirwy ddiderfyn.

Darllen pellach

Mae amrywiaeth o adnoddau ar gyfer gwybodaeth am alergenau (opens in a new window), gan gynnwys gwybodaeth dechnegol fanwl ar gyfer bwyd sy'n cynnwys alergenau wedi'i ragbecynnu a heb ei ragbecynnu fel ei gilydd ar gael ar wefan yr Asiantaeth Safonau Bwyd, yn ogystal â modiwl hyfforddiant (opens in a new window) i fusnesau.

Hefyd, mae gwybodaeth bellach am wybodaeth ynghylch alergenau i arlwywyr, a chanlyniadau astudiaeth FSA ar sut mae pobl ag alergenau'n gwneud dewisiadau mewn sefydliadau bwyta, ar gael ar wefan FSA, o'r enw 'Deall y rhesymu ynghylch dewis bwyd o ran defnyddwyr sydd ag alergeddau bwyd' (opens in a new window).

Sylwer

Bwriedir y wybodaeth hon ar gyfer cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n bosibl y bydd dolenni 'Deddfwriaeth allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig, er y ceir dolenni i ddeddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle y mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y Deyrnas Unedig ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer, ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd yn y testun.

Deddfwriaeth allweddol

Deddf Diogelwch Bwyd 1990 (opens in a new window)

Rheoliadau yr UE (CE) Rhif 178/2002 (opens in a new window) yn gosod egwyddorion a gofynion cyfraith bwyd, yn sefydlu Awdurdod Diogelwch Bwyd Ewrop ac yn gosod gweithdrefnau mewn materion o ddiogelwch bwyd

Rheoliad yr UE (UE) Rhif 1169/2011 (opens in a new window) ar ddarparu gwybodaeth am fwyd i ddefnyddwyr

Rheoliadau Gwybodaeth am Fwyd 2014 (opens in a new window)

Rheoliadau Gwybodaeth am Fwyd (Cymru) 2014 (opens in a new window)

Adolygwyd/diweddarwyd ddiwethaf: Awst 2015

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw