Eraill

Bagiau siopa untro

Mae'n ofynnol i bob manwerthwr godi tâl am y rhan fwyaf o'r bagiau siopa untro newydd maent yn eu cyflenwi

Yn y canllaw

Mae'r cyfarwyddyd hwn ar gyfer Cymru
O dan Reoliadau Codi Tâl am Fagiau Siopa Untro (Cymru) 2010, mae'n ofynnol i bob manwerthwr godi tâl o 5c o leiaf am bob bag siopa untro newydd maent yn eu cyflenwi (mae eithriadau'n berthnasol).

Mae'r Rheoliadau'n berthnasol i'r holl fanwerthwyr sy'n cyflenwi bagiau siopa untro newydd rhywle yng Nghymru er mwyn caniatáu i nwyddau a werthir gael eu cymryd i ffwrdd, ac unrhyw fanwerthwyr sy'n cyflenwi bagiau siopa untro â'r diben o alluogi nwyddau a werthir i gael eu danfon i unigolion yng Nghymru - er enghraifft, gwerthiannau, a danfoniadau wedi hynny, a wneir dros y rhyngrwyd neu drwy archebu drwy'r post.

Cyflwynwyd y taliad er mwyn ceisio lleihau'n sylweddol nifer y bagiau siopa untro sy'n cael eu cyflenwi, eu defnyddio a'u taflu i ffwrdd yng Nghymru. Mae pob bag yn defnyddio ynni ac yn creu allyriadau wrth eu cynhyrchu. Gall bagiau plastig gymryd cannoedd o flynyddoedd i bydru ac mae bagiau a deflir i ffwrdd yn achosi sbwriel hyll, a all fod yn niweidiol i anifeiliaid a'r amgylchedd.

Gobeithir y bydd newidiadau bach i arferion defnyddwyr yn hyrwyddo cynaliadwyedd ac y bydd yr arian a gesglir gan fanwerthwyr o ganlyniad i'r isafswm tâl yn cael ei drosglwyddo i achosion da yng Nghymru a fydd, yn ei dro, yn arwain at fuddion i'r gymuned leol a'r amgylchedd.

Mae taliadau tebyg ar waith mewn rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig, ond mae'r ddeddfwriaeth ychydig yn wahanol o wlad i wlad. Dylai manwerthwyr sy'n cyflenwi nwyddau mewn bagiau siopa untro i rannau eraill o'r Deyrnas Unedig ymgyfarwyddo â'r ddeddfwriaeth ranbarthol sy'n berthnasol er mwyn osgoi achos o ddiffyg cydymffurfio.

Bag siopa untro - diffiniad
Mae pob math o fagiau siopa untro newydd yn destun isafswm tâl o 5c pan gânt eu cyflenwi'n newydd am y tro cyntaf (fel y disgrifir uchod), gan gynnwys y rhai hynny a wneir o ddeunyddiau papur, plastig, rhannol-blastig, wedi'u hailgylchu a diraddiadwy.

Gallai methu â chodi tâl am fagiau siopa untro yn unol â'r gofynion cyfreithiol olygu eich bod yn torri'r Rheoliadau hyn.

Nid ystyrir bod bagiau plastig a fwriedir yn benodol i'w hailddefnyddio droeon yn fagiau siopa untro at ddibenion y ddeddfwriaeth hon. Bwriedir i fag plastig gael ei 'ailddefnyddio droeon' os yw'n cael ei brynu gan y cwsmer a gellir ei ddychwelyd i'r manwerthwr i gael un arall yn ei le yn rhad ac am ddim unwaith ei fod wedi treulio (y cyfeirir ato'n aml fel 'bag am oes').

Gall manwerthwyr ddewis codi tâl o fwy na 5c fesul bag - dyma'r isafswm tâl. Mae'n benderfyniad masnachol i'r manwerthwr a ydynt yn dymuno codi tâl am fagiau a fyddai'n esempt rhag yr isafswm taliad fel arall, ai peidio.

Hefyd, dylai cwsmeriaid fod yn ymwybodol nad oes rhaid iddynt brynu bagiau gan y manwerthwr - gallant, wrth gwrs, ddod â'u bagiau eu hunain i'w hailddefnyddio neu wrthod bagiau ar gyfer danfoniad.

Eithriadau
Mae cyflenwi bagiau siopa untro penodol yn esempt rhag yr isafswm tâl - gweler manylion yr esemptiadau hyn isod.

Ymhellach, mae bagiau a wneir o frethyn (jiwt, cotwm a hesian), 'bagiau am oes' plastig trwchus fel y disgrifir uchod, neu fagiau siopa untro y talwyd amdanynt unwaith ac sy'n cael eu hailgylchu a'u defnyddio eto (gan siop elusen neu stondin farchnad, er enghraifft), i gyd yn esempt rhag y taliad.

Mae bagiau siopa untro a ddefnyddir i gynnwys y cynhyrchion dilynol yn unig yn esempt rhag y taliad:

  • bwyd heb ei becynnu i'w fwyta gan bobl neu anifeiliaid
  • hadau rhydd, bylbiau, cormau neu risomau heb eu pecynnu
  • unrhyw fwyell, cyllell, llafn cyllell neu lafn rasel heb eu pecynnu
  • nwyddau heb eu pecynnu sydd wedi'u halogi gan bridd

Hefyd yn esempt mae bagiau untro bach 205mm o led x 125mm lled cwysed x 458mm o uchder (gan gynnwys dolenni) a ddefnyddir dim ond i gynnwys y dilynol os ydynt wedi'u pecynnu a heb eu coginio:

  • pysgod neu gynhyrchion pysgod
  • cig neu gynhyrchion cig
  • dofednod neu gynhyrchion dofednod

Mae hyn er mwyn helpu i gynnal lefelau uchel o ddiogelwch bwyd a hylendid, ac i atal croeshalogi.

Cyfrifoldeb y gwerthwr yw sicrhau y defnyddir y bagiau i gynnwys yr eitemau uchod yn unig trwy ddewis bagiau o faint priodol. Fel arall, os ychwanegir nwyddau eraill, dylid codi tâl am y bag.

Mae esemptiadau eraill rhag y taliad yn cynnwys:

  • bagiau a ddefnyddir i gynnwys pryniadau a wneir ar longau, trenau, awyrennau, coetsis neu fysiau
  • bagiau a ddefnyddir i gynnwys pryniadau a wneir mewn ardal a ddynodir gan yr Ysgrifennydd Gwladol yn ardal dan gyfyngiadau diogeledd o dan adran 11A Deddf Diogeledd Hedfan 1982 - er enghraifft, wrth i chi fynd trwy ardal ddiogeledd maes awyr
  • bagiau anfon archebu drwy'r post a bagiau cludwr
  • bagiau a wneir yn gyfan gwbl neu'n bennaf o bapur ag uchafswm mesuriadau o 175 mm (lled) x 260 mm (uchder), ac sydd heb gwysed neu ddolen
  • bagiau a wneir yn gyfan gwbl neu'n bennaf o blastig ag uchafswm mesuriadau o 125 mm (lled) x 125 mm (uchder), ac sydd heb gwysed neu ddolen
  • bagiau a wneir yn gyfan gwbl o bapur ag uchafswm mesuriadau o 80 mm (lled) x 50 mm (lled cwysed) x 155mm (uchder), ac sydd heb ddolen
  • leininau â chwysed a ddefnyddir i leinio neu orchuddio blychau, cratiau neu gynwysyddion eraill o natur debyg
  • bagiau a ddefnyddir i gynnwys creaduriaid dyfrol byw mewn dwr yn unig
  • bagiau a ddefnyddir i gynnwys cynhyrchion meddyginiaethol ar bresgripsiwn neu offer rhestredig yn unig 
  • bagiau a ddefnyddir i gynnwys meddyginiaeth fferyllfa yn unig - hynny yw, unrhyw eitem y gellir ei gwerthu gan fferyllydd cymwysedig, neu rywun dan ei oruchwyliaeth, yn unig

Dylid nodi hefyd bod esemptiad cyffredinol rhag y tâl am fagiau siopa untro a gyflenwir gyda nwyddau nad ydynt wedi'u gwerthu - er enghraifft, i gario cylchgronau am ddim neu eitemau hyrwyddol.

Cadw cofnodion
O dan y ddeddfwriaeth, mae'n ofynnol i werthwyr sy'n cyflogi mwy na 10 o gyflogeion amser llawn (neu gyfwerth) ar ddechrau'r flwyddyn adrodd gadw cofnodion cywir o nifer y bagiau siopa untro maent yn eu cyflenwi ym mhob blwyddyn adrodd (mae'r flwyddyn adrodd yn mynd o 7 Ebrill - 6 Ebrill yn y flwyddyn ddilynol). Mae'n rhaid i'r cofnodion hyn gynnwys:

  • nifer y bagiau siopa untro y codir tâl amdanynt - mae hyn ond yn cynnwys y bagiau hynny mae tâl gorfodol yn berthnasol iddynt; os yw'r manwerthwr yn codi tâl yn wirfoddol am fagiau esempt, ni fyddai'r symiau hyn yn cael eu cynnwys
  • y swm gros (cyfanswm) a dderbynnir trwy godi tâl am fagiau siopa untro - er enghraifft, os yw'r manwerthwr yn codi mwy na'r isafswm, dyma'r cyfanswm a dderbynnir
  • enillion gros (cyfanswm) y tâl - mae'r ffigwr hwn ar sail yr isafswm tâl o 5c ac fe'i cyfrifir ar gyfradd o 5c x nifer y bagiau siopa untro a gyflenwir
  • enillion net (y swm terfynol wedi didyniadau) y tâl. Mae hyn yn cynrychioli'r swm terfynol sy'n weddill wedi i'r gwerthwr ddidynnu ei 'gostau rhesymol' am gydymffurfio â'r ddeddfwriaeth, unrhyw TAW a, lle y bo'n briodol, y swm ychwanegol a godir uwchben 5c fesul bag
  • dadansoddiad o'r gwahaniaeth rhwng yr enillion gros a net gan gynnwys didynnu TAW a'r didyniadau am 'gostau rhesymol'
  • yr hyn rydych wedi'i wneud gyda'r enillion net

Gellir gweld templed ac enghraifft wedi'i chyfrifoar wefan benodedig Llywodraeth Cymru.

Mae 'costau rhesymol' yn cynnwys costau a gafwyd yn rhesymol gan y gwerthwr er mwyn cydymffurfio â'r ddeddfwriaeth hon ac er mwyn cyfathrebu gwybodaeth ynghylch y tâl i gwsmeriaid.

Mae'n rhaid cadw cofnodion am dair blynedd o 31 Mai yn y flwyddyn adrodd sy'n dilyn honno y mae'r cofnod yn berthnasol iddi.

Mae gwerthwyr sydd â llai na deg o gyflogeion amser llawn (neu gyfwerth) yn esempt rhag cadw cofnodion, ond nid ydynt yn esempt rhag codi tâl am fagiau siopa untro.

Mae'n rhaid i werthwr gyhoeddi'r cofnodion hyn am flwyddyn os yw'n unigolyn trethadwy at ddibenion Deddf Treth ar Werth 1994 a'i fod yn cyflenwi 1,000 neu fwy o fagiau siopa untro y mae'r tâl yn berthnasol iddynt yn ystod y flwyddyn honno.

Hefyd, mae'n rhaid i werthwyr sicrhau bod eu cofnodion ar gael yn ystod y cyfnod cofnodi tair blynedd ar gais ysgrifenedig gan Weinidogion Cymru neu aelodau'r cyhoedd o fewn 28 niwrnod.

Cosbau
Gallai unrhyw un o'r canlynol fod yn gyfystyr â thorri'r Rheoliadau hyn a chyflawni tramgwydd troseddol:

  • methu â chadw, cynnal, cyhoeddi (lle y ceir rhwymedigaeth i wneud hynny) neu gyflenwi cofnodion
  • darparu gwybodaeth ffug neu gamarweiniol i weinyddwr
  • rhwystro neu fethu â chynorthwyo gweinyddwr wrth iddo gyflawni ei swyddogaethau o dan y ddeddfwriaeth hon

(Diffinnir y 'gweinyddwr' o fewn y Rheoliadau fel yr awdurdod lleol.)

Rhoddir pwerau i swyddogion o'r awdurdod lleol o fewn y ddeddfwriaeth i gadarnhau pa un a gydymffurfir â'r Rheoliadau ac i gymryd camau i ymchwilio os credant yn rhesymol y bu methiant i gydymffurfio.

Ymdrinnir â diffyg cydymffurfio â'r ddeddfwriaeth trwy gyfrwng sancsiynau sifil, gan gynnwys cosbau ariannol sefydlog a/neu ofynion yn ôl disgresiwn gan gynnwys cosbau ariannol amrywiadwy (hyd at £20,000), a gofynion anariannol yn ôl disgresiwn sydd â'r nod o atal achosion pellach o dorri'r ddeddfwriaeth.

Hefyd, gall yr awdurdod lleol fynnu bod y gwerthwr yn cyhoeddi manylion ynghylch y toriad a'r sancsiwn dilynol, a gall wneud gorchymyn i adennill ei gostau gorfodi lle gosodir gofyniad yn ôl disgresiwn ar y gwerthwr.

Gwybodaeth ychwanegol
Dylai busnesau sy'n ceisio gwybodaeth ychwanegol gysylltu â'u hawdurdod lleol; fel arfer, gweinyddir y Rheoliadau gan swyddogion y gwasanaeth safonau masnach.

Gellir gweld gwybodaeth ar gyfer defnyddwyr a manwerthwyr ar wefan benodedig a grëwyd gan Lywodraeth Cymru.

Sylwer
Bwriedir y wybodaeth hon ar gyfer cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n bosibl y bydd dolenni 'Deddfwriaeth allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig, er y ceir dolenni i ddeddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle y mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y Deyrnas Unedig ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer, ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd yn y testun.

Deddfwriaeth allweddol

Rheoliadau Codi Tâl am Fagiau Siopa Untro (Cymru) 2010

Adolygwyd / diweddarwyd ddiwethaf: Awst 2015

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw

Ymgynghoriadau Cyfredol