Eraill

Alcohol

Alcohol

Canllaw i sicrhau nad yw alcohol yn cael ei werthu i'r sawl sydd dan oed, a'r goblygiadau os yw'n cael ei werthu

Yn y canllaw

Mae'r cyfarwyddyd hwn ar gyfer Cymru a Lloegr

Dylai pawb sy'n ymwneud â gwerthu alcohol o fannau gwerthu mewndrwyddedig ac alldrwyddedig fod yn ymwybodol o'u cyfrifoldebau o dan Ddeddf Trwyddedu 2003 o ran atal gwerthu alcohol i blant.

Mae'n hanfodol eich bod yn cadw o fewn y gyfraith a sicrhau bod gennych systemau a wnaiff weithredu fel amddiffyniad cyfreithiol yn erbyn cyhuddiad o werthu alcohol i rywun sydd dan oed. Os byddwch yn gwerthu alcohol i rywun sydd dan 18 oed, gallech gael eich erlyn a'ch dirwyo a gallai eich trwydded gwerthu alcohol fod mewn perygl.

Atal gwerthu alcohol i blant - trosolwg

Mae Deddf Trwyddedu 2003 yn amlinellu cyfres o amcanion y mae angen i awdurdod trwyddedu eu hyrwyddo. Dyma'r amcanion trwyddedu:

  • atal trosedd ac anhrefn
  • diogelwch y cyhoedd
  • atal niwsans cyffredinol
  • gwarchod plant rhag niwed

Mae'r amcan 'gwarchod plant rhag niwed' yn cynnwys atal gwerthu a chyflenwi alcohol i blant. Mae'r gyfraith yn amlinellu'r fframwaith sy'n ceisio cyflawni'r nod hwn.

Dylai deiliad trwydded safle, goruchwyliwr dynodedig y safle (y mae'n rhaid iddo fod yn ddeiliad trwydded bersonol), unrhyw ddeiliaid trwydded bersonol ac unrhyw staff mewn mannau gwerthu mewndrwyddedig ac alldrwyddedig fod yn ymwybodol o'u holl gyfrifoldebau o dan Ddeddf Trwyddedu 2003 ynghylch atal gwerthu alcohol i blant.

Cyfrifoldeb deiliad trwydded y safle a goruchwyliwr dynodedig y safle yw cadw o fewn y gyfraith a sicrhau bod systemau ar waith a wnaiff weithredu fel amddiffyniad cyfreithiol yn erbyn honiad bod alcohol wedi'i werthu i unigolyn sy'n iau na'r oedran cyfreithiol lleiaf.

Mae Hysbysiad Cosb am Anhrefn (PND) yn fath o hysbysiad cosb benodedig y gellir ei gyflwyno gan swyddog yr heddlu, swyddog cymorth cymunedol yr heddlu neu 'unigolyn wedi'i achredu' i unigolyn sy'n gwerthu alcohol i unrhyw un o dan 18 mlwydd oed. Ei fwriad yw darparu ffordd effeithiol o ddelio â mathau penodol o droseddu, fel dewis amgen i erlyniad, a gellir ei gyflwyno lle mae'r gwerthiant wedi'i wneud gan unrhyw un y tu ôl i'r bar neu aelod o staff mewn safle alldrwyddededig. Y gosb ar hyn o bryd yw £90.

Gallai awdurdod cyfrifol, fel yr heddlu neu safonau masnach, ofyn i'r awdurdod trwyddedu adolygu'r drwydded oherwydd bod problem ar y safle yn ymwneud ag unrhyw un o'r amcanion trwyddedu. Gellir gwahardd neu ddiddymu'r drwydded. Ni fydd gweithgareddau eraill sydd angen trwydded neu nad ydynt angen trwydded yn cael eu heffeithio gan y gorchymyn gwahardd hwn.

Y gyfraith

Mae Deddf Trwyddedu 2003 yn nodi'r troseddau, yr amddiffynfeydd a'r cosbau sy'n ymwneud â gwerthu alcohol i blant dan oed.

GWERTHU ALCOHOL I BLANT

Bydd y sawl sy'n gwerthu alcohol i unigolyn sydd dan 18 oed yn troseddu.

Bydd amddiffyniad ar gael i'r sawl a gyhuddir o drosedd os oedd yn credu bod yr unigolyn yn 18 oed neu'n hyn, ac wedi cymryd pob cam rhesymol i ganfod oedran yr unigolyn neu ni fuasai neb wedi amau yn rhesymol o'i bryd a gwedd ei fod o dan 18 oed. Mae'camau rhesymol' yn golygu gofyn i unigolyn ddangos tystiolaeth o'i oedran, ac y buasai'r dystiolaeth yn argyhoeddi unigolyn rhesymol.

Lle y cyhuddir unigolyn o drosedd oherwydd ymddygiad rhywun arall - aelod staff, er enghraifft - bydd amddiffyniad ar gael iddo os bydd wedi arfer pob diwydrwydd dyladwy i osgoi cyflawni'r drosedd. (Mae'r adran Cadw o fewn y gyfraith isod yn egluro ystyr hyn.)

CANIATÁU GWERTHU ALCOHOL I BLANT

Bydd rhywun sy'n gweithio mewn safle sydd â swydd sy'n ei awdurdodi i atal gwerthu alcohol i unigolyn sydd dan 18 oed yn troseddu os bydd yn caniatáu i alcohol gael ei werthu'n fwriadol.

GWERTHU ALCOHOL I BLANT YN GYSON

Mae'n drosedd i 'unigolyn cyfrifol' (deiliad trwydded y safle) werthu alcohol yn anghyfreithlon i rywun sydd dan 18 oed yn yr un safle ddwywaith neu ragor o fewn cyfnod o dri mis dilynol.

Mae 'gwerthu'n anghyfreithlon' yn golygu bod y sawl a werthodd y nwyddau'n credu bod yr unigolyn dan 18 oed neu nid oedd gan y gwerthwr sail resymol i gredu bod yr unigolyn yn 18 oed neu'n hyn. Mae 'sail resymol' yn golygu gofyn i unigolyn ddangos tystiolaeth o'i oedran a buasai'r dystiolaeth honno yn argyhoeddi unigolyn rhesymol, neu ni fuasai neb yn amau'n rhesymol oherwydd pryd a gwedd unigolyn ei fod o dan 18 oed.

Gall corff sy'n gorfodi, fel yr heddlu neu safonau masnach, wneud cais am hysbysiad cau, a fydd yn gwahardd gwerthu alcohol yn y safle, fel dewis arall yn lle erlyniad; gall yr hysbysiad hwn bara am gyfnod o rhwng 48 i 336 awr. Lle y ceir deiliad trwydded safle yn euog o werthu alcohol i blant yn gyson, gall y llys atal y drwydded sy'n awdurdodi gwerthu alcohol yn y safle hwnnw am gyfnod o hyd at dri mis.

GWAHARDD GWERTHIANNAU HEB EU GORUCHWYLIO GAN BLANT

Bydd deiliad trwydded y safle, goruchwyliwr dynodedig y safle, neu unrhyw unigolyn cyfrifol arall dros 18 oed, yn troseddu os yw'n caniatáu i unrhyw un o dan 18 oed werthu neu gyflenwi alcohol oni bai bod y gwerthiant wedi'i gymeradwyo'n benodol a bod yr unigolyn yn goruchwylio. Ceir eithriadau os yw alcohol yn cael ei werthu neu ei gyflenwi i'w yfed gyda phryd o fwyd. Mae angen i chi wirio oedrannau eich staff a sicrhau eich bod yn cydymffurfio a'r gyfraith.

Gwerthu alcohol trwy ddirprwy

Defnyddir y term 'gwerthu trwy ddirprwy' i ddisgrifio prynu alcohol ar ran plant.

Bydd unigolyn yn cyflawni trosedd os yw'n prynu neu'n ceisio prynu alcohol ar ran rhywun o dan 18 oed. Mae hefyd yn drosedd i unigolyn brynu neu geisio prynu alcohol i rywun o dan 18 oed i'w yfed mewn safle trwyddedig. Fodd bynnag, mae'n gyfreithiol i rywun dros 18 oed brynu cwrw, gwin neu seidr i rywun 16 neu 17 oed i'w yfed gyda phryd o fwyd wrth fwrdd mewn safle trwyddedig, cyn belled â bod unigolyn dros 18 oed gyda'r person ifanc pan fydd yn bwyta'r pryd bwyd.

Er mai'r sawl sy'n prynu neu'n ceisio prynu alcohol i blant sy'n cyflawni'r drosedd, mae gennych ddyletswydd o dan yr amcan trwyddedu 'gwarchod plant rhag niwed' i atal gwerthiannau o'r fath rhag digwydd.

Cadw o fewn y gyfraith

Er mwyn cadw o fewn y gyfraith ac felly bodloni'r amddiffyniadau cyfreithiol, mae'n rhaid i chi gyflwyno polisi dilysu oedran a chael systemau effeithio i atal gwerthu i bobl ifanc dan yr oedran lleiaf cyfreithiol. Dylai'r systemau hyn gael eu monitro a'u diweddaru fel y bo'r angen er mwyn canfod unrhyw broblemau neu wendidau a'u datrys, neu fanteisio ar unrhyw ddatblygiadau mewn technoleg.

Mae nodweddion arfer gorau allweddol system effeithiol yn cynnwys:

GWIRIADAU DILYSU OEDRAN

Cyflwynodd Gorchymyn Deddf Trwyddedu 2003 (Amodau Trwyddedu Gorfodol) 2010 amodau sy'n berthnasol i bob safle trwyddedig. Un o'r rhain yw os yw'r safle'n gwerthu neu'n cyflenwi alcohol, mae'n rhaid i chi gael polisi dilysu oedran. Gofynnwch i bobl ifanc ddangos prawf o'u hoedran bob amser. Mae'r Sefydliad Safonau Masnach Siartredig, y Swyddfa Gartref a Chymdeithas Prif Swyddogion yr Heddlu yn cefnogi Cynllun Safonau Prawf Oedran (PASS) (opens in a new window) cenedlaethol y Deyrnas Unedig, sy'n cynnwys nifer o gyhoeddwyr cardiau. Gallwch fod yn hyderus bod cerdyn a gyhoeddwyd o dan y cynllun ac sy'n cynnwys yr hologram PASS yn brawf derbyniol o oedran; mae sawl cyhoeddwr cardiau'n rhan o'r cynllun. Mae pasbort neu drwydded yrru â llun yn dderbyniol hefyd, ond gwnewch yn siwr fod y cerdyn yn cyfateb i'r unigolyn sy'n ei ddefnyddio a bod y dyddiad geni'n dangos ei fod yn hyn na'r oedran cyfreithiol lleiaf. Os na all yr unigolyn brofi ei fod o'r oedran cyfreithiol lleiaf, dylid gwrthod y gwerthiant.

GWEITHREDU POLISI 'HERIO 21' NEU 'HERIO 25'

Mae hyn yn golygu os yw'r unigolyn yn edrych yn iau nag 21 neu 25 oed, y gofynnir iddo gadarnhau ei fod o'r oedran cyfreithiol lleiaf trwy ddangos prawf oedran dilys. Gallwch gynnwys hyn yn eich polisi dilysu oedran.

HYFFORDDI STAFF

Gwnewch yn siwr fod eich staff wedi'u hyfforddi'n briodol. Dylent wybod pa gynhyrchion y mae cyfyngiad oedran yn berthnasol iddynt, beth yw'r cyfyngiad oedran hwnnw a'r camau y mae'n rhaid iddynt eu cymryd os ydynt yn credu bod unigolyn o dan oedran yn ceisio prynu. Mae'n bwysig eich bod yn gallu profi bod eich staff wedi deall yr hyn sy'n ofynnol ganddynt o dan y ddeddfwriaeth. Gellir gwneud hyn trwy gadw cofnod o'r hyfforddiant a gofyn i'ch staff lofnodi i ddangos eu bod wedi'i ddeall. Yna, dylai'r cofnodion hyn gael eu gwirio a'u llofnodi'n rheolaidd gan reolwyr neu'r perchennog. Dylid cynghori aelodau staff y gallent hwy eu hunain fod yn atebol yn bersonol os byddant yn gwerthu i bobl ifanc yn groes i'r gofynion cyfreithiol.

CYNNAL COFNOD GWRTHODIADAU

Dylai pob achos o wrthod gael ei gofnodi (dyddiad, amser, digwyddiad, disgrifiad o'r prynwr posibl).Mae system wrthod wedi'i chynnwys mewn rhai tiliau. Bydd cynnal cofnod gwrthodiadau'n helpu i ddangos eich bod yn gwrthod gwerthu a bod gennych system effeithiol ar waith. Dylai cofnodion gael eu gwirio gan y rheolwr / perchennog er mwyn sicrhau bod pob aelod o staff yn eu defnyddio.  Os ydych chi'n defnyddio system sydd wedi'i chynnwys mewn tiliau, dylech sicrhau bod modd adalw gwrthodiadau yn ddiweddarach. Dylech hefyd fod yn ymwybodol bod rhai gwrthodiadau'n cael eu gwneud cyn i gynnyrch gael ei sganio.

Atodir cofnod gwrthod enghreifftiol isod:
Cofnod gwrthodiadau (Word 31KB) (opens in a new window)

GOSODIAD Y SIOP A'R CYNNYRCH

Dylai safleoedd alldrwyddedig ystyried gosodiad y siop a gosod yr alcohol mewn man lle y gellir ei fonitro'n rhwydd, megis yn agosach at y cownter neu'r tu ôl i'r cownter hyd yn oed.

NEGESEUON ATGOFFA TRWY'R TIL

Os oes gennych chi system EPoS, fe allai fod yn bosibl ei defnyddio i roi neges atgoffa i'r staff ynglyn â chyfyngiadau oedran.

ARWYDDION

Dylech arddangos posteri yn dangos cyfyngiadau oedran a datganiad ynglyn â gwrthod gwerthiannau o'r math hynny. Dylai hyn atal darpar brynwyr a gweithredu fel nodyn atgoffa i staff.

TELEDU CYLCH CYFYNG (CCTV)

Gallai system CCTV weithredu fel ffordd o atal a lleihau nifer yr achosion o werthu i'r rhai dan oed. Gallai helpu hefyd i fonitro 'dallbwyntiau' yn eich siop os nad yw'n bosibl newid y gosodiad neu adleoli'r cynhyrchion y tu ôl i'r cownter, neu'n nes at y cownter. Byddwch yn wyliadwrus: byddwch yn ymwybodol o unrhyw bobl ifanc y tu allan i'ch safle neu'n agos iddo a allai geisio prynu alcohol eu hunain neu geisio perswadio rhywun hyn i'w brynu ar eu rhan.

 

Cosbau

Os byddwch yn gwerthu alcohol i unrhyw un o dan 18 mlwydd oed, fe allech gael eich erlyn. Y gosb fwyaf o'ch cael yn euog yw dirwy ddiderfyn. Gallai trwydded bersonol i werthu alcohol fod mewn perygl.

Os byddwch yn caniatáu gwerthu alcohol i blant yn wybodus, fe allech gael eich erlyn a'r gosb fwyaf o'ch cael yn euog yw dirwy ddiderfyn.

Lle mae alcohol yn cael ei werthu'n gyson i unigolion dan oed, gallai deiliad trwydded y safle dderbyn cosb fwyaf o'i gael yn euog o ddirwy ddiderfyn, neu gellir cyflwyno hysbysiad cau'r safle. Gallai'r corff gorfodi ddefnyddio collfarnau blaenorol, rhybuddion a chosbau penodedig yn ymwneud â gwerthu alcohol i unigolion o dan 18 mlwydd oed fel tystiolaeth.

Os byddwch yn caniatáu i rywun o dan 18 mlwydd oed werthu alcohol heb oruchwyliaeth, y gosb fwyaf o'ch cael yn euog yw dirwy o £200.

Gellir cyflwyno hysbysiad cosb am anhrefn (PND) lle mae'r unigolyn sy'n gwerthu i rywun dan oedran yn gweithio y tu ôl i'r bar neu'n aelod o staff mewn safle alldrwyddedig. Y ddirwy bresennol yw £90.

Sylwer

Bwriedir y wybodaeth hon ar gyfer cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n bosibl y bydd dolenni 'Deddfwriaeth allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig, er y ceir dolenni i ddeddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle y mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y Deyrnas Unedig ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer, ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd yn y testun.

Deddfwriaeth allweddol

Deddf Trwyddedu 2003 (opens in a new window)

Gorchymyn Deddf Trwyddedu 2003 (Amodau Trwyddedu Gorfodol) 2010 (opens in a new window)

Adolygwyd / diweddarwyd ddiwethaf: Mai 2015

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw