Bwyd (Safonau a Chyfansoddiad)

Labelu bwyd ar gyfer gwerthwyr pysgod

Labelu bwyd i werthwyr pysgod

Hanfodion labelu bwyd ar gyfer gwerthwyr pysgod, gan gynnwys enwau cyfreithiol rhywogaethau a'r defnydd o'r term mwg

Yn y canllaw

Mae'r canllaw hwn i Gymru

Ymdrinnir â physgod a werthir gan werthwyr pysgod yn Rheoliadau Labelu Pysgod 2013 a Rheoliadau Labelu Pysgod (Cymru) 2013, ac mae'n rhaid eu labelu gydag enw gwirioneddol y pysgod, y dull cynhyrchu, yr ardal dal, a thriniaethau ac ychwanegion y mae'n rhaid eu datgan. Mae rhestr o enwau cyfreithlon cydnabyddedig, sydd yn cael ei chynnal a'i diweddaru gan Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig (Defra).

Mae gofynion labelu ychwanegol ar gyfer pysgod sydd wedi'u harbelydru, wedi'u rhewi yn flaenorol, pysgod mwg a/neu sy'n cynnwys unrhyw ddeunydd a addaswyd yn enetig.

Labelu gofynnol

Mae labelu penodol yn ofynnol ac mae'n rhaid labelu pysgod gyda'r canlynol:

  • dyraniad masnachol y bwyd (gweler isod)
  • yr enw gwyddonol (y gellir ei ddarparu ar boster ar wahân)
  • y dull cynhyrchu (wedi'u dal yn y môr, wedi'u dal mewn dwr croyw, wedi'u ffermio neu wedi'u meithrin)
  • yr ardal dal, sef un o'r canlynol ar gyfer pysgod môr:
    - Gogledd Orllewin yr Iwerydd
    - Gogledd Ddwyrain yr Iwerydd
    - Y Môr Baltig
    - Canol Gorllewinol yr Iwerydd
    - Canol Dwyreiniol yr Iwerydd
    - De Orllewin yr Iwerydd
    - De Ddwyrain yr Iwerydd
    - Môr y Canoldir
    - Y Môr Du
    - Cefnfor yr India
    - Y Môr Tawel
    (a'r wlad ei hun ar gyfer pysgod a ffermiwyd neu a feithrinwyd, neu bysgod a ddaliwyd mewn dwr croyw)
  • a yw'r pysgod wedi'u rhewi o'r blaen neu beidio (gweler isod)

Mae yna eithriad o'r tri gofyniad cyntaf hyn ar gyfer symiau bychan (gwerth llai nag 20 ewro) sy'n cael eu gwerthu'n uniongyrchol i'r defnyddiwr gan y pysgotwr.

Oherwydd bod pysgod yn alergenau penodol, rhaid cydymffurfio â'r gofynion labelu alergenau hefyd. Gweler 'Alergenau ac anoddefiadau bwyd' (opens in a new window) am ragor o wybodaeth.

Enwau ar gyfer rhywogaethau pysgod (dynodiadau masnachol)

Mae enw'n ofynnol yn ôl y gyfraith ar gyfer y pysgod.  Mae Defra'n cadw rhestr gyfredol yn ei ddogfen Dynodiadau Masnachol o Bysgod (opens in a new window).

Diweddarir y rhestr o enwau cyfreithiol a adnabyddir ar gyfer rhywogaethau o bysgod (neu 'dynodiadau masnachol') wrth i rywogaethau newydd gael eu marchnata, a pan ddaw gwybodaeth wyddonol am rywogaethau ar gael.

Ni ddylid amnewid enw brand, enw masnach, neu enw ffug ar gyfer y gwir enw. Enw masnach sy'n cael ei gamddefnyddio'n aml yw 'ffyn cranc'; i gydymffurfio â'r gofynion a restrir uchod, rhaid dangos y gwir enw gyda'r enw masnach sy'n dynodi ei fod yn cynnwys pysgod, grawnfwyd a chyflasynnau cranc.

Addasu genetig

Os yw bwyd yn cynnwys unrhyw gynhwysyn a addaswyd yn enetig (er enghraifft  efallai bod briwsion bara yn cynnwys indrawn neu soia), rhaid labelu'r cynnyrch gyda 'wedi cynhyrchu o indrawn/soia a addaswyd yn enetig'. Am ragor o wybodaeth am fwydydd GM, gweler 'Labelu bwydydd GM' (opens in a new window) a 'Bwydydd a addaswyd yn enetig - cwestiynau cyffredin' (opens in a new window).

Triniaeth neu broses

ARBELYDRU

Os yw'r bwyd neu unrhyw gynhwysyn yn y bwyd wedi cael ei arbelydru, rhaid datgan hyn a'i farcio gyda 'wedi arbelydru' neu 'wedi trin gydag ymbelydredd ïoneiddio' ( arbelydrir rhai cramenogion a physgod cregyn, er enghraifft).

PYSGOD WEDI'U RHEWI'N FLAENOROL

Os caiff pysgod sydd wedi cael eu rhewi eu cynnig ar werth mewn cyflwr wedi dadmer neu wedi dadmer yn rhannol, mae'n rhaid eu labelu gyda'r geiriau "wedi'u dadrewi".

MWG

Dylid labelu pysgod sydd wedi cael eu mygu i ddynodi hynny. Ble mae'n briodol, dylai hyn gynnwys dynodiad os cafodd ei fygu'n oer (a fydd yn gofyn am goginio trwyadl) neu ei fygu'n boeth.

Dylid cymryd gofal i sicrhau bod eich labelu'n gwahaniaethu'n glir rhwng cynnyrch mwg a chynnyrch gyda blas mwg. Dim ond pysgod sydd wedi cael eu cochi trwy fwg y gellir eu labelu fel pysgod 'mwg'.  Rhaid labelu'r pysgod sydd ond â blas pysgod mwg fel 'blas mwg'.

Mae pysgod mwg yn esempt rhag y gofyniad i roi'r dynodiad masnachol.

Problemau eraill

Dylai'r enw rydych yn ei ddefnyddio fod yr un enw a ddefnyddir gan eich cyflenwr. Mae'n bosibl cam-ddisgrifio pysgod trwy gwtogi ei enw. Mae lleden lefn yn wahanol i leden (sy'n golygu lleden chwithig), mae eog yn rhywogaeth wahanol i eog coch neu eog pinc ac ati. Byddwch yn ofalus o leden Fair a lleden lefn, oherwydd mae'n hawdd drysu rhwng y ddau.

Mae nifer o gynhyrchion traddodiadol megis sgampi mewn briwsion a 'stecen' pysgod mewn briwsion nawr yn cael eu gwneud gyda physgod wedi ailffurfio neu bysgod mewn darnau mân. Er mwyn osgoi camarwain cwsmeriaid, rhaid eu labelu i ddangos hyn. Defnyddiwch yr un enw a roddir gan y gwneuthurwr ar y pecyn.

Cosbau

Gall methu â chydymffurfio arwain at dderbyn hysbysiad gwella, sy'n golygu ei bod yn ofynnol i gydymffurfio. Os na chydymffurfir â'r hysbysiad gwella, mae'n drosedd dan Ddeddf Diogelwch Bwyd 1990. Y gosb fwyaf o'ch cael yn euog yw dirwy ddiderfyn a dwy flynedd yn y carchar.

Os nad yw gwybodaeth am alergenau yn cydymffurfio â'r gofynion, mae'n drosedd dan Reoliadau Gwybodaeth am Fwyd (Cymru) 2014. Y gosb fwyaf o'ch cael yn euog yw dirwy ddiderfyn.

Darllen pellach

Gellir gweld cyfarwyddyd manylach yn Nodiadau o gyfarwyddyd ar ddeddfwriaeth ynghylch labelu pysgod (opens in a new window) Defra.

Sylwer

Bwriedir y wybodaeth hon ar gyfer cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n bosibl y bydd dolenni 'Deddfwriaeth allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig, er y ceir dolenni i ddeddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle y mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y Deyrnas Unedig ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer, ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd yn y testun.

Deddfwriaeth allweddol

Rheoliad yr UE (UE) Rhif 1169/2011 (opens in a new window) ar ddarparu gwybodaeth am fwyd i ddefnyddwyr

Rheoliadau Labelu Pysgod 2013 (opens in a new window)

Rheoliadau Labelu Pysgod (Cymru) 2013 (opens in a new window)

Rheoliadau Gwybodaeth am Fwyd 2014 (opens in a new window)

Rheoliadau Gwybodaeth am Fwyd (Cymru) 2014 (opens in a new window)

Adolygwyd/diweddarwyd ddiwethaf: Ebrill 2015

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw