Bwyd (Safonau a Chyfansoddiad)

Gwybodaeth i gigyddion

Mae nifer o ofynion deddfwriaethol mae angen i gigyddion fod yn ymwybodol yn eu cylch, gan gynnwys marcio prisiau, rheoli pwysau a marcio pwysau cynhyrchion a werthir yn llac neu wedi'u rhagbecynnu trwy adwerthu. Er enghraifft, mae'n rhaid i eitemau a ragbecynnir gael eu marcio gyda datganiad ar bwysau net mewn unedau metrig, a gellir gwerthu eitemau heb eu rhagbecynnu naill ai gan bwysau net neu dan amgylchiadau penodol gan bwysau gros. Mae'n rhaid hysbysu'r cwsmer o'r pwysau cyn talu am y nwyddau neu eu derbyn. Yn gyffredinol, mae'n rhaid prisio'r holl fwydydd, ai wedi'u rhagbecynnu neu heb eu rhagbecynnu. Mae'n rhaid bod cwsmeriaid yn gallu gweld y pris heb ofyn am gymorth.

Yn y canllaw
Pa ddeddfwriaeth sy'n gymwys i gigyddion?
Gofynion ynghylch pwysau a mesurau
Gofynion ynghylch marcio prisiau - cig a dofednod
Masnachu'n deg gyda'ch cwsmeriaid

Pa ddeddfwriaeth sy'n gymwys i gigyddion?
Mae'r daflen hon yn cynnwys crynodeb o'r ddeddfwriaeth pwysau a mesurau a'r ofynion prisol a orfodir gan y gwasanaeth safonau masnach, fel sy'n berthnasol i gigyddion. Mae yna ddeddfwriaeth arall sy'n berthnasol i gigyddion sy'n ymwneud â gofynion labelu a chyfansoddiadol ar gyfer cig a chynnyrch cig - edrychwch ar ein taflenni ar 'Labelu bwyd wedi'i rhagbecynnu', 'Labelu cig eidion' a 'Cynnyrch cig a safonau cyfansoddiadol' am rhagor o wybodaeth.

Edrychwch hefyd ar ein taflen arall  'Offer pwyso i'w ddefnyddio mewn masnach', sy'n rhoi cyfarwyddyd ar y rheoliadau sy'n ymwneud â'r cloriannau rydych chi'n defnyddio.

Hefyd, mae'r Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008 yn gofyn i fasnachwyr fasnachu'n deg gyda'u cwsmeriaid (gweler 'Masnachu'n deg gyda'ch cwsmeriaid' isod).

Gofynion pwysau a mesurau
Mae'r gyfraith ar bwysau a mesurau yn berthnasol i gig (hynny yw unrhyw ran o fuwch, dafad neu fochyn) a ddofednod o unrhyw fath, os eu bod nhw'n ffres, wedi oeri, wedi rhewi, wedi halltu, wedi coginio, neu wedi prosesu. Hefyd mae'n gymwys i eitemau sydd, er bod nhw'n cynnwys bwyd arall, yn cynnwys cyfran fawr o gig neu ddofednod. Yn gyffredinol, rhaid gwerthu cig a ddofednod yn ôl pwysau, hynny yw, yn ôl cilogram (kg) a/neu gram (g).

Rhaid marcio eitemau wedi'i rhagbecynnu gyda datganiad o'r pwysau net mewn unedau metrig. Nid yw'r gofyniad hwn yn berthnasol i ên mochyn, pwdinau cig neu ddofednod, peis a fflaniau, rholiau selsig (ble mae'r pecyn wedi marcio gyda rhif neu ble mae hyn yn amlwg heb agor y pecyn), neu i gynnyrch sy'n pwyso llai na 5g.

Gellir gwerthu eitemau heb eu rhagbecynnu naill ai yn ôl pwysau net neu pwysau crynswth os nad yw'r cynhwysydd yn fwy na'r pwysau a ganiateir yn y tabl isod. Nid yw'r gofyniad hwn yn berthnasol i ên mochyn, pwdinau cig neu ddofednod, peis a fflaniau, rholiau selsig, dofednod wedi coginio, selsig wedi coginio unwaith mewn cesys naturiol, neu cynnyrch selsig gyda un math o gig yn pwyso llai na 500g.

Mae 'pwysau net' yn golygu pwysau'r cynnyrch ar eu pen ei hun, heb y pecyn neu'n cynhwysydd. Mae 'pwysau crynswth' yn golygu pwysau'r cynnyrch, yn ogystal â phwysau unrhyw becyn neu gynhwysydd.

Pwysau crynswthPwysau a ganiateir ar gyfer y cynhwysydd
Dim yn fwy na 500g5g
Mwy na 500gPwysau ar gyfradd o 10g ar gyfer pob kg o'r pwysau crynswth

Mae'n rhaid i'r cloriannau rydych chi'n eu defnyddio fod yn gywir ac wedi eu cymeradwyo ar gyfer defnydd masnach - edrychwch ar ein taflen 'Offer pwyso i'w ddefnyddio mewn masnach'.

Rhaid hysbysu'r cwsmer o'r pwysau cyn iddynt dalu a derbyn y cynnyrch. Gellir gwneud hyn naill ai:

  • trwy bwyso'r cynnyrch o flaen y cwsmer, fel bod ganddo/ganddi olwg clir, heb ei rhwystro, o'r pwyso a'r dynodiad pwysau ar y cloriannau
  • marcio'r pwysau ar y pecyn (os ei fod wedi'i rhagbecynnu) neu ar docyn ar wahân (os nad ydyw wedi'i ragbecynnu) neu
  • gwneud datganiad ar lafar o'r pwysau

Os nad yw cwsmer yn cymryd y cynnyrch 'ar y pryd', rhaid i chi roi datganiad ysgrifenedig o bwysau'r cynnyrch, naill ai cyn neu ar adeg y cludo. Mewn achosion o gig wedi tacluso/diesgyrnu a ddofednod glân, mae profiad wedi dangos bod cwsmeriaid yn aml ddim yn deall efallai bod y pris prynu yn seiliedig ar bwysau'r cynnyrch heb eu paratoi ac, yn anghywir, yn meddwl eu bod wedi cael 'pwysau diffygiol', felly dylech chi fod yn ofalus i esbonio hyn ar yr adeg o brynu.

Os mae'r cwsmer yn gofyn i'r cynnyrch gael eu paratoi cyn iddynt gael eu pwyso, dylech dweud y pwys ar ôl paratoi iddyn nhw.

Nodyn: mae'r nodiadau hyn yn ymwneud â gwerthiannau yn ôl y system pwysau isafswm. Os ydych chi'n cynhyrchu pecynnau i faint cyson a bennir o flaen llaw, wedi'u gwneud o flaen llaw mewn cynhwysydd sydd wedi'i gau'n ddiogel,er enghraifft 250g o facwn neu 500g o selsig), mae'n bosib pacio yn ôl y system pwysau isafswm. Edrychwch ar ein taflen 'Nodiadau cyfarwyddyd ar feintiau cyfartalog' neu efallai hoffech cael cyngor penodol o'ch gwasanaeth safonau masnach lleol.

Gofynion marcio pris - cig a ddofednod
Yn gyffredinol, rhaid prisio pob bwyd, os ydynt wedi'u rhagbecynnu neu heb eu rhagbecynnu.

Rhaid i'r dynodiad pris fod yn ysgrifenedig, yn glir, yn hawdd i'w chwilio ac yn hawdd i'w ddarllen ac yn agos i'r eitemau. Rhaid i gwsmeriaid allu gweld y dynodiad pris heb orfod ofyn am gymorth.

Rhaid i eitemau sydd wedi'u rhagbecynnu cael eu marcio gyda'r pris gwerthu. Yn ogystal â hyn, rhaid dynodi pris yr uned - hynny yw, y pris am un cilogram - naill ai neu gerllaw'r cynnyrch, neu ar rhestr brisiau. (Rhaid cyfrifo'r pris gwerthu trwy gyfeirio at bris yr uned a'r pwysau neu'r nifer.)

Ar gyfer eitemau heb eu rhagbecynnu, rhaid dynodi pris yr uned naill ai ar neu gerllaw'r cynnyrch, neu ar rhestr brisiau.

Fodd bynnag, mae yna eithriadau. Mae'r prif rai fel y ganlyn:

(a) Cig a ddofednod heb ei rhagbecynnu, a chig a ddofednod wedi'u rhagbecynnu mewn meintiau amrywiol -  does dim gofyniad i ddynodi pris yr uned ar gyfer:

  • cynnyrch sydd ddim angen eu gwerthu yn ôl pwysau, er enghraifft ffesantod, cwningod, dofednod ac ati wedi coginio ac wedi'u rhagbecynnu
  • amrywiaeth o eitemau gwahanol a werthir fel pecyn sengl, er enghraifft 'pecyn stêc ac arennau ', 'pecynnau barbiciw', ayyb
  • unrhyw gynnyrch ble mae pris yr uned yr un maint â'r pris gwerthu
  • cig sy'n cael ei werthu am bris gostyngedig oherwydd perygl ei  ddirywiad
  • dognau o gig a dorrwyd ar gais y prynwyr yn ei bresenoldeb/ei phresenoldeb

(b) Cig wedi'u rhagbecynnu mewn meintiau wedi sefydlu'n barod sy'n cael eu harddangos i'w gwerthu, does dim gofyniad i ddynodi pris yr uned ar gyfer:

  • unrhyw gynnyrch fel hyn os mae  ardal gwerthu ac arddangos y siop yn llai na 280m2
  • cig sy'n cael ei werthu am bris gostyngedig oherwyddperygl ei ddirywiad

Rhaid i bris yr uned fod yn fetrig - yn gyffredinol pris y kg. Yn ogystal â hyn fe allwch chi ddangos pris y pwys, ond dylai'r dynodiad metrig ddod  yn gyntaf ac yn fwy amlwg. Rhaid gwneud gwerthiannau gyda chyfeiriad at y nifer metrig.

Cynnyrch sy'n rhaid dynodi pris yr unig yn ôl 100g:

  • cig wedi coginio/yn barod i'w fwyta (gan gynnwys cig hela a ddofednod)
  • peis, pasteiod, rholiau selsig, pwdinau a fflaniau sy'n cael eu gwerthu yn ôl maint net (er enghraifft sleis pei o gownter deli)

Masnachu'n deg gyda'ch cwsmeriaid
Mae'r gyfraith  yn gofyn i chi beidio â masnachu'n anheg gyda'ch cwsmeriaid.

Mae'r Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Anheg 2008 yn gwahardd masnachwyr rhag defnyddio arferion busnes anheg tuag at ddefnyddwyr ac yn gosod rheolau eang ynglyn â phryd mae arferion masnachol yn anheg. Gweler ein taflen 'Canllaw at sut i ddefnyddio Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Anheg'.

Noder

Bwriedir yr wybodaeth hon ar gyfer cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Mae'n bosibl bod dolenni 'Deddfwriath allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn gwreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y DU ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr UE yn y testun. Cysylltir â Deddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw.

Deddfwriaeth berthnasol
Deddf Pwysau a Mesurau 1963 (Gorchymyn Caws, Pysgod, Ffrwythau a Llysiau Ffres, Cig a Dofednod) 1984
Gorchymyn Marcio Prisiau 2004
Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008

Adolygiad/diweddariad diwethaf: Mehefin 2013

© 2017 itsa Ltd.

Yn ôl i'r Rhestr o Hysbysebion

Clirio

Cyswllt

Prisiau galw

Ymgynghoriadau Cyfredol