Gwneud cais am Hawl Adeilad Rhestredig

Bydd angen i chi gael caniatâd adeilad rhestredig os ydych am ddatblygu adeilad rhestredig ac ystyrir y bydd eich cynigion yn effeithio ar gymeriad yr adeilad mewn unrhyw ffordd.

Efallai bydd angen caniatâd i wneud gwaith ar adeilad rhestredig, neu ar gyfer adeiladau neu waliau terfyn o fewn cwrtil adeilad rhestredig.

Mae'n drosedd mynd ati i wneud gwaith ar adeilad rhestredig heb gael Caniatâd Adeilad Rhestredig o flaen llaw. 

Yn gyffredinol, bydd angen cael hawl adeilad rhestredig ar gyfer:

  • gosod drysau a ffenestri newydd
  • to newydd
  • cyrn simnai newydd
  • pibellau dwr glaw newydd (e.e. cafnau a phibellau)
  • gwaith ailbwyntio
  • rendro neu ail-rendro
  • paentio'r rendrad, y cerrig, y gwaith brics a'r gwaith coedd allanol
  • gwaith strwythurol mewnol gan gynnwys dymchwel waliau a pharwydydd, creu adwyon drysau newydd, blocio (neu ddad-flocio) drysau/ffenestri
  • unrhyw waith ar risiau, y lleoedd tân, y cyrn simnai neu unrhyw elfennau strwythurol/addurnol mewnol

Nid yw'r rhestr hon yn un terfynol ac os ydych yn berchen ar adeilad rhestredig dylech ofyn a oes angen caniatâd ar gyfer unrhyw waith yr ydych yn bwriadu ei wneud.

Bydd angen caniatâd adeilad rhestredig hefyd ar gyfer codi estyniad, neu unrhyw waith arall sy'n ffinio â'r adeilad rhestredig, neu'n cysylltu ag ef.  Efallai byddwch hefyd angen caniatâd cynllunio

Cyswllt

  • Cyfeiriad:
    Tîm Treftadaeth Adeiledig
    Y Gwalia
    Ffordd Ieithon
    Llandrindod
    Powys
    LD1 6AA
  • Cyfeiriad:
    Tîm Treftadaeth Adeiledig
    Neuadd Maldwyn
    Ffordd Hafren
    Y Trallwng
    Powys
    SY21 7AS
Prisiau galw

Ffiniau Ardal Gadwraeth

Dehongliadau o fapiau diffiniol yr Ardaloedd Cadwraeth sy'n cael eu cadw gan y Cyngor Sir yw'r mapiau hyn.

Yn aml, bydd adeiladau'n cael eu hychwanegu i'r rhestr statudol o ganlyniad i arolwg neu gellir ei rhestru'n unigol o ganlyniad i gais.  Gall unrhyw un ofyn am gael adeilad wedi'i rhestru'n unigol ond ni fydd pob cais yn llwyddiannus.

Dyma'r meini prawf cyffredinol ar gyfer cynnwys adeilad yn y rhestrau statudol:

Mae adeiladau a godwyd cyn 1700 sydd wedi goroesi yn eu cyflwr gwreiddiol, neu bron yn eu cyflwr gwreiddiol, yn gymwys. Felly hefyd enghreifftiau sy'n dyddio o rhwng 1700 a 1840. Mae'r gofynion ar gyfer adeiladau a gafodd eu codi ar ôl 1840 yn fwyfwy llym yn ôl eu hoed.

Wrth ystyried a ddylid rhestru adeilad ai peidio, mae Arolygiaeth Adeiladau Hanesyddol Cadw yn cynghori Llywodraeth Cymru, sy'n ystyried y meini prawf canlynol: 

  • Diddordeb pensaernïol: adeiladau sy'n bwysig oherwydd eu cynllun pensaernïol, neu eu haddurn a'u crefftwaith diddorol.
  • Diddordeb hanesyddol: adeiladau sy'n enghreifftiau o agweddau pwysig ar hanes cymdeithasol, economaidd, diwylliannol neu filwrol.
  • Cysylltiadau hanesyddol agos â phobl neu ddigwyddiadau pwysig yng Nghymru.
  • Gwerth grwp: yn enwedig lle mae'r adeiladau'n dangos undod pensaernïol neu hanesyddol neu'n enghraifft gain o gynllunio (e.e. sgwariau, terasau, neu fodelau o bentrefi).

Dylid cynnwys map lleoliad, ffotograffau (mewnol ac allanol), disgrifiad cryno o'r adeilad ynghyd â'r dyddiad adeiladu (os gwyddys), manylion y perchennog (os gwyddys) ac unrhyw wybodaeth hanesyddol neu bensaernïol arall sy'n gwneud yr adeilad yn un arbennig.

Bydd yr arolygwyr yn cynnal gwerthusiad cychwynnol o'r adeilad ar sail y ffotograffau a'r wybodaeth sy'n cael ei chynnig. Os yw'r adeilad yn ymddangos yn ymgeisydd da, bydd arolwg o'r safle yn dilyn, ac yna o bosibl argymhelliad i restru'r adeilad. Yna bydd yr holl argymhellion yn cael eu cadarnhau neu beidio gan yr Ysgrifennydd Gwladol.

Gan fod y rhan fwyaf o geisiadau ar gyfer rhestru unigol yn cael eu gwneud yn sgîl bygythiad i'r adeilad, mae'n bwysig egluro natur ac amserlen y bygythiad perthnasol.  Ni fydd achos o adeilad y gwrthodwyd ei ychwanegu at y rhestr yn ystod yr ychydig flynyddoedd diwethaf yn cael ei ailystyried oni bai fod gwybodaeth newydd ar gael.

Bydd pob awgrym ar gyfer rhestru ym Mhowys yn mynd drwy Cadw

Cadw
Adran Dynodiadau
Plas Carew, Uned 5/7
Cefn Coed
Parc Nantgarw
CF15 7QQ.

Clirio

Cyswllt

  • Cyfeiriad:
    Tîm Treftadaeth Adeiledig
    Y Gwalia
    Ffordd Ieithon
    Llandrindod
    Powys
    LD1 6AA
  • Cyfeiriad:
    Tîm Treftadaeth Adeiledig
    Neuadd Maldwyn
    Ffordd Hafren
    Y Trallwng
    Powys
    SY21 7AS
Prisiau galw

Ymgynghoriadau Cyfredol