Ymgynghoriad ar y cynnig i newid y meini prawf cymhwyster ar gyfer Gofal Cymdeithasol i Oedolion

Spectrum of support diagram

Mae Cyngor Sir Powys yn wynebu pwysau cyllidebol difrifol, gan gynnwys y Gwasanaeth Gofal Cymdeithasol i Oedolion. Erbyn 2020, bydd rhaid i ni weld gostyngiad o tua £70m yng nghyllideb y cyngor. Llenwch ein harolwg.  Dyddiad cau’r ymgynghoriad: 31 Hydref.

Mae'r ymgynghoriad hwn wedi cau yn awr.

Gallwch weld graddfa’r cynilion y mae’n rhaid i ni eu gwneud yn y tymor byr yn y tabl isod:

Blwyddyn Cyfanswm y Cynilion Gofal Cymdeithasol i Oedolion
2014-15 £17.5m £2.6m
2015-16 £15.8m £1.1m
2016-17 £7.8m £350,000

Rydym hefyd yn disgwyl cynnydd mewn galw ar ein gwasanaethau fel y bydd oedran cyfartalog ein poblogaeth yn cynyddu. Yn y 17 mlynedd nesaf, bydd Powys yn gweld tyfiant o 53% yn nifer y bobl sydd dros 65 oed,gyda nifer y bobl dros 80 oed yn dyblu.

O ystyried hyn, mae’n rhaid i Gyngor Sir Powys ystyried y ffyrdd y mae’n cyflwyno gwasanaethau Gofal Cymdeithasol i Oedolion gan fod gennym ddyletswydd i gydbwyso’r angen am wasanaethau cymdeithasol a’r costau mewn ffordd deg er mwyn gwneud y defnydd gorau o’r adnoddau sydd ar gael.

Os caiff rhywun ei gyfeirio at Ofal Cymdeithasol i Oedolion, y rheswm am hyn yw bod ef/hi wedi’i nodi fel rhywun sydd angen ychydig o help. 

Os bydd hyn yn digwydd, bydd rheolwr gofal neu rywun proffesiynol arall yn ymweld er mwyn cynnal asesiad. Bydd yr asesiad yn penderfynu eu lefel cymhwyster a nodir fel un o’r pedwar meysydd hyn sydd wedi’u pennu gan Lywodraeth Cymru:-

  • Isel
  • Cymedrol
  • Sylweddol
  • Allweddol

Rhaid i’r asesiad sicrhau fod ef/hi yn gallu cynnal cymaint o reolaeth ag sy’n bosibl am:

  • eu bywydau eu hunain;
  • y gofal a’r cymorth y byddant yn ei dderbyn; ac am
  • y cyfleoedd i gymryd rhan mewn cymdeithas, gwaith, hyfforddiant a gweithgareddau gwirfoddol.

Ym Mhowys, mae ein meini prawf cymhwyster ar hyn o bryd yn dechrau ar ‘Gymedrol’. Er mwyn derbyn gwasanaethau oddi wrth Ofal Cymdeithasol i Oedolion, mae hyn yn golygu fod rhaid iddo ef/iddi hi fod yn cael anhawster wrth reoli un neu ddau o’r categorïau canlynol:-

  • gofal personol
  • tasgau domestig
  • trefniadau arferol o ran dysgu/gwaith ar ei chyfer/ar gyfer ei hunan. 

Mae’r gyfraith wedi’i phennu gan y Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Lles (Cymru) 2014 a rheoliadau sy’n cael eu hystyried ar hyn o bryd a fydd yn sefydlu meini prawf cymhwyster cenedlaethol i Gymru gyfan. Disgwylir cyflawni hyn erbyn 2016 ac mae’n debyg i fod ar lefel uwch na Chymedrol. Ar hyn o bryd, mae 18 o’r 22 awdurdod lleol yng Nghymru gyda Sylweddol fel eu meini prawf cymhwyster isaf. 

Os gwelwch yn dda gymryd rhan yn ein harolwg

I baratoi am y ddeddf hon, ac i gynorthwyo’r cyngor i gyfeirio ei adnoddau ariannol prin at ein poblogaeth sydd yn yr angen mwyaf, rydym yn ymgynghori gydag aelodau’r cyhoedd a rhanddeiliaid ar gynnig i godi ein meini prawf cymhwyster i ‘Sylweddol’ ac i werthuso effaith hyn.

Byddai hyn yn golygu y byddai unigolion yn gymwys am wasanaeth Gofal Cymdeithasol i Oedolion dim ond os;

  • Oes dewis rhannol a rheolaeth dros yr amgylchedd cyfagos, neu y bydd hyn yn digwydd; a/neu
  • Bod camdriniaeth neu esgeulustod wedi digwydd neu y bydd hyn yn digwydd; a/neu
  • Bod anallu i gynnal y mwyafrif o drefnau arferol gofal personol neu ddomestig neu y bydd hyn yn digwydd; a/neu
  • Na ellir neu na fydd cysylltiad â sawl agwedd ar waith, addysg neu ddysgu yn cael eu cynnal; a/neu
  • Na ellir neu na fydd y mwyafrif o systemau cymorth cymdeithasol a pherthnasoedd yn gallu cael eu cynnal; a/neu
  • Na fydd y mwyafrif o rolau a chyfrifoldebau teuluol a chymdeithasol eraill yn gallu neu ddim yn cael eu cynnal.

Bydd hyn ond yn gymwys i gleientiaid newydd sydd wedi cael eu cyfeirio ar gyfer cymorth a chefnogaeth Gofal Cymdeithasol i Oedolion. Os ydych yn glient newydd, mae hyn yn golygu y byddwn dal yn ymweld â chi i gynnal asesiad ac y bydd eich anghenion yn cael eu categoreiddio. 

Spectrum of support diagram

Os yw eich asesiad yn dweud fod eich anghenion yn Gymedrol, byddai’r gwasanaethau sydd eu hangen arnoch yn cael eu cefnogi gan ‘wasanaethau cyffredinol’ y cyngor E.e. gwasanaethau i atal arwahanrwydd cymdeithasol, cynorthwyo unigolion i gynnal eu tenantiaethau a rheoli dibyniaeth ar gamddefnyddio sylweddau. Bydd yr unigolyn sy’n cynnal eich asesiad yn eich cyfeirio at ba wasanaethau a all fod o gymorth o fewn eich cymuned

e.e. gwasanaeth eiriolaeth.  Gallwch weld enghreifftiau eraill o Wasanaethau Cyffredinol yn y diagram isod.

I ddefnyddwyr gwasanaeth presennol y mae eu hanghenion yn cael eu disgrifio fel Cymedrol, fe fydd Gofal Cymdeithasol i Oedolion yn parhau i’ch cefnogi tan yr amser pan fyddwch yn cael eich ailasesu. Os bydd eich anghenion dal yn cael eu disgrifio fel rhai Cymedrol, byddwch yn cael eich cyfeirio at y gwasanaethau cyffredinol (fel y disgrifiwyd yn gynharach). 

Os gwelwch yn dda gymryd rhan yn ein harolwg

Clirio