Sut i chwilio, diwygio ac edrych ar y Gofrestr Tir Comin

Tir sydd mewn perchnogaeth breifat yw tir comin fel arfer sy'n destun hawliau comin. Gellir diffinio hawliau tir comin fel yr hawl i rywun ddefnyddio cynnyrch tir dyn arall yn gyffredin â pherchennog y pridd. Cyfeirir at y sawl sydd â hawliau fel Porwyr. Mae tir comin wedi'i amaethu llai na thir amaethyddol cyfagos ac yn ffurfio adnodd pwysig ar gyfer diogelu natur, hamdden ac amaethyddiaeth.

Sir Drefaldwyn - MCL 13

Mae'r Cyngor yn gyfrifol am gadw Cofrestr Tir Comin a Chofrestr o Lawntiau Trefi neu Bentrefi. Ar hyn o bryd, mae'n cynnal cofrestrau a luniwyd gan hen Siroedd Brycheiniog, Maesyfed a Threfaldwyn.

Cafodd y cofrestrau eu creu o dan Ddeddf Cofrestru Tir Comin 1965, rhwng 1967 a 1970 ac maent yn cynnwys gwybodaeth am faint a lleoliad yr holl dir comin a'r lawntiau pentref cofrestredig ym Mhowys.

Mae gan bob ardal o dir cofrestredig sydd yn y cofrestrau Rif Uned (CL neu VG) unigryw. Mae'r cofrestrau hefyd yn nodi unrhyw hawliau tir comin ar y tir ac yn nodi manylion achosion hawlio perchnogaeth.

Gallwn gwybodaeth ar weithdrefnau ond ni allwn roi cyngor cyfreithiol. Os ydych angen cyngor cyfreithiol, neu ddehongliad o'r gyfraith, rhaid i chi gael cyngor annibynnol gan eich cyfreithiwr.

I wneud chwiliad swyddogol o'r cofrestrau tir comin, byddwch angen defnyddio'r  ffurflen drawsgludo boblogaidd "CON 29(O) Optional Enquiries of the Local Authority".

"Is the property, or any land which abuts the property, registered common land or town or village green under the Commons Registration Act 1965 or Commons Act 2006? yw geiriad Cwestiwn 22.1.

Dylai unrhyw ymholiad CON29(O) ynglyn â chwiliad tir comin gael eu cyfeirio at

Adran Pridiannau Tir Cyngor Sir Powys 

Neuadd Maldwyn,

Ffordd Hafren,

 Y Trallwng,

Powys

SY21 7AS. 

Sylwch nad yw ymholiad CON29 (O) ynglyn â chwiliad tir comin ond yn nodi a yw darn o dir neu eiddo wedi'i gofrestru fel tir comin, neu fel lawnt tref neu bentref yn y Cofrestrau Swyddogol. Os ydych am wybod a oes gan lain o dir neu eiddo hawliau pori dros unrhyw dir comin cyfagos neu gerllaw, cysylltwch â Chofrestru Tir Comin i gael y manylion. Sylwch y bydd ffi am gopïau o rannau o gofrestrau a mapiau.

Gofyn am Newid

Anfonwch eich cais yn ysgrifenedig, gan gynnwys cynllun i nodi'r tir dan sylw, cyfeirnod grid chwe-ffigwr yr Arolwg Ordnans, ac os yn bosibl, gwybodaeth am feddianwyr blaenorol y tir.

Ffioedd Ymholi am Bridiannau Tir Lleol

£22.00 yw'r ffi presennol am Ymholiad Dewisol CON29 Cwestiwn 22 ynghylch Tir Comin, a Lawntiau Tref neu Bentref, a gyflwynir ynghyd â Ffurflen Gais am chwiliad gofynnol CON29.

Ffioedd a Chostau Cofrestru Tir Comin

Darn A4/A3 o Gofrestr y Map - o leiaf £6.00

Copïau o Wybodaeth ar y Gofrestr - o leiaf £6.00 (1-5 dalen)

Ymchwilio i Wybodaeth ar y Gofrestr - o leiaf £20.00

Dylid gwneud sieciau'n daladwy i 'Cyngor Sir Powys'.

Ffioedd a Thaliadau

Am wybodaeth ar archwiliadau swyddogol o'r Gofrestr Tir Comin, edrychwch am wybodaeth ar Archwiliadau Cofrestru Tir Comin.

  • Detholiad A4/A3 o'r Gofrestr Mapiau - isafswm o £6.00
  • Copïau o Wybodaeth Gofrestru - isafswm o £6.00
  • Archwilio Gwybodaeth am y Gofrestr - isafswm o £20.00 + TAW

Cyflwynwch eich cais yn ysgrifenedig a chyflwyno cynllun i nodi'r tir dan sylw. Dylid gwneud taliadau trwy siec neu gyda Cherdyn Debyd/Credyd dros y ffôn.

 

Mae Adran 13 Deddf Cofrestru Tir Comin 1965 yn rhoi grym cyfyngedig i'r Awdurdod Cofrestru ddiwygio'r wybodaeth sydd yn y cofrestrau.

Adran Tir: Gallwn wneud diwygiad  pan fydd y tir yn peidio â bod yn dir comin neu'n lawnt pentref; a phan fydd y tir yn dod yn dir comin neu'n lawnt pentref.

Dim ond lle mae cais o ganlyniad i rymoedd statudol (e.e. cyfnewid tir neu orchymyn pryniant gorfodol), y bydd hi'n bosibl symud tir o'r cofrestrau.

Adran Berchnogaeth: Gallwn ddiwygio manylion perchnogaeth pan fydd yr Hawl wedi'i gofrestru yng Nghofrestrfa Tir EM.

Nid yw cofrestru perchnogaeth yn y cofrestrau tir comin yn dystiolaeth derfynol o hawl gyfreithiol i'r tir. Mae cofrestriad Hawl yn y Gofrestrfa Dir yn disodli eitemau yn y cofrestrau tir comin. Fodd bynnag, ni fydd hyn yn effeithio ar statws cyfreithiol y tir fel tir comin cofrestredig .

Adran Hawliau: Gallwn ddiwygio'r gofrestr pan fydd hawliau pori wedi'u dosrannu, eu dileu neu eu rhyddhau, eu hamrywio neu eu trosglwyddo.

Pa bryd bynnag y bydd tir gyda hawliau cysylltiedig yn cael ei werthu fesul llain, rhaid dosrannu hawliau i'r tir comin ar sail pro-rata yn ôl nifer yr erwau. Ni ellir gwerthu hawliau cysylltiedig i'r tir comin, er enghraifft hawliau pori, ar wahân i'r tir ei hunan.

Mae Adran 9 Deddf Tir Comin 2006 wedi gwahardd yr hawl i ddatgysylltu, o 28 Mehefin 2005.

Dylid gwneud cais i ddiwygio Adran Hawliau'r gofrestr trwy ddefnyddio Ffurflen CR 19 (Ddiwygiedig) statudol, "Application for the amendment of a register in relation to a right of common". Ar hyn o bryd, ni chodir tâl am wneud cais Ffurflen CR 19.

Rhybuddion Cofrestru Tir Comin:

Byddwn yn dweud wrthych am weithdrefnau cyfreithiol sydd ar fynd o ran cofrestrau Tir Comin a Lawntiau Trefi neu Bentrefi ar ein tudalen o'r enw 'Cofrestru tir comin - Rhybuddion cyfreithiol'.

 

 

 

 

 

Mae aelodau'r cyhoedd erbyn hyn yn gallu ymgeisio i wneud newidiadau i'r Gofrestr Tir Comin yng Nghymru, os ydynt yn credu ei bod yn anghywir a bod ganddynt dystiolaeth i gefnogi hynny.

Mae'r Rheoliadau yn esbonio'r mathau o geisiadau y gellir eu gwneud a'r ffordd y byddant yn cael eu prosesu a'u penderfynu.

Mae ffioedd i'w talu am rai mathau o geisiadau 'cywiro'. Ar gyfer y rhain, bydd disgwyl i ymgeiswyr dalu'r holl gostau sy'n gysylltiedig â'r broses, a fydd yn cynnwys amser y Cyngor wrth:

  1. Wirio fod ceisiadau wedi cael eu 'gwneud yn ddilys', gyda'r wybodaeth gefnogi sy'n ofynnol; cynghori ymgeiswyr am y camau nesaf a /neu unrhyw wybodaeth ychwanegol sydd ei hangen;
  2. Hysbysebu ac anfon unrhyw hysbysiad ffurfiol am y cais, gan gynnwys paratoi dogfennau a sicrhau eu bod ar gael i'w harchwilio gan y cyhoedd;
  3. Codi rhybuddion safle, ar gyfer y mwyafrif (ond nid y cyfan) o geisiadau;
  4. Trafod gyda'r ymgeisydd a gwrthwynebwyr os y gwneir gwrthwynebiadau, er mwyn caniatau cyfnewid sylwadau;
  5. Gwneud penderfyniad ar y cais.
  6. Hysbysu'r ymgeisydd ac eraill am ganlyniad y cais.

Mae'r gost o asesu'r ceisiadau hyn yn adlewyrchu'r ffaith y bydd angen mewnbwn arbenigol a chyfreithiol ar Gofrestru Tir Comin.

Dangosir y ffi y dylid ei chyflwyno gyda phob math o gais isod yn y tabl sydd wedi'i atodi. Dyma isafswm y gost er mwyn prosesu'r cais hyd at ei gwblhau, os na wneir unrhyw wrthwynebiadau. Dangosir y rhanddaliadau sy'n daladwy ar gyfer ceisiadau y gwrthwynebir isod hefyd.

Bydd y penderfyniad am ganlyniad ceisiadau unigol yn cael eu gwneud naill ai gan y Cyngor, fel yr Awdurdod Cofrestru Tir Comin, neu gan yr Arolygiaeth Gynllunio. Bydd hyn yn dibynnu ar y math o gais a wneir ac a oes gwrthwynebiad ai peidio iddo. Ceisiwch fod yn ymwybodol o'r canlynol:

  • Wrth wneud penderfyniad ar gais, efallai y bydd angen i'r Cyngor roi cyfle i wrthwynebwyr ac eraill i gael eu clywed. Efallai y bydd angen cynnal gwrandawiad, neu ymchwiliad cyhoeddus; cost ymchwiliad cyhoeddus gydag arolygydd annibynnol yw o leiaf  £2000;
  • Bydd yr Arolygiaeth Gynllunio yn ail-godi tâl ar yr ymgeisydd, os y bydd angen cyfeirio cais atynt hwy. Byddant yn cynghori'r ymgeisydd am eu ffioedd ar adeg cyfeirio'r cais.

Gweler y ffurflenni cais a'r nodiadau cyfarwyddyd atodedig am ragor o wybodaeth.

Noder y bydd Cyngor Sir Powys yn cofnodi'r amser gwirioneddol a gymerir ac yn hysbysu ymgeiswyr os bydd y costau yn fwy na'r symiau a ddangosir. Rhaid talu'r holl randdaliadau cyn y cyflawnir unrhyw waith pellach ar y cais gan y Cyngor.

 

 

Y m mis Mai 2005, rhoddodd y Ddeddf Cefn Gwlad a Hawliau Tramwy 2000 hawl i'r cyhoedd i gael mynediad i holl dir comin cofrestredig ar droed.  Am ragor o wybodaeth, ewch i'r dudalen Mynediad i Gefn Gwlad a Thir Comin.

Clirio