Problemau gyda'ch Cof

Mae anghofio pethau, yn enwedig enwau pobl a lleoedd yn brofiad cyffredin i'r rhan fwyaf ohonom wrth inni fynd yn hyn. Mae rhywfaint o anghofio'n normal ac nid yw hyn yn achos pryder. Fodd bynnag mae yna adegau pan fydd anghofio'n arwydd o gyflwr difrifol.

Os yw'ch cof yn pallu a'ch ymddygiad yn anarferol, a hynny wedi digwydd yn weddol ddisymwth (o fewn wythnosau neu'n gynt na hynny hyd yn oed), yna mae'n destun pryder - gallai ddigwydd o ganlyniad i o haint, gall fod yn un o sgil-effeithiau moddion sydd wedi'u rhagnodi neu gall fod yn arwydd o broblem corfforol mwy difrifol. Dylai'r materion hyn gael eu trin yn ddi-oed. Ewch at eich Meddyg Teulu cyn gynted ag y gallwch.

Os yw'r cof yn pallu a'r ymddygiad yn newid yn digwydd yn fwy graddol (dros gyfnod o fisoedd/blynyddoedd) nes eu bod yn dechrau effeithio ar eich bywyd pob dydd (yn eich pryderu chi neu bobl eraill) yna mae'n bosibl mae symptomau dementia yw'r rhain.

Gwelwch 10 arwydd i'ch rhubuddio ynglyn â dementia i gael rhagor o wybodaeth.

Mae dementia yn broblem gyffredin iawn wrth fynd yn hyn. Amcangyfrifir bod dementia ar hyd at un ymhob tri o bobl dros 85 oed. Er nad yw hynny mor gyffredin gwbl, fe all ddechrau yn y 40au, y 50au a'r 60au.

Gall pob un o'r symptomau fod yn ganlyniad i rywbeth gwahanol, er enghraifft iselder ysbryd, felly mae'n hanfodol eich bod yn gweld eich Meddyg Teulu, a fydd yn rhoi diagnosis o'r broblem cyn gynted â phosibl. 

Weithiau, ni fydd y sawl sydd â phroblemau gyda'r cof am i unrhyw un arall ymyrryd. Mae'r dementia ei hun yn rhannol gyfrifol am hyn, ond hefyd mae llawer o bobl yn amharod i ofyn am help pan fydd ei angen oherwydd eu bod yn rhy falch, neu oherwydd nad ydynt yn hoffi bod yn 'drafferthus'. Hefyd, gallent fod â chymaint o ofn fel eu bod yn ceisio osgoi'r broblem.

Does yna ddim ateb rhwydd i hyn. Nid yw meddygon yn gallu helpu rhywun oni bai eu bod yn cytuno i geisio help. Fodd bynnag, does yna ddim rheswm pam na all trydydd person ofyn am gyngor gan y Meddyg Teulu neu'r Gwasanaethau Gofal Cymdeithasol.

Mae gan y Gwasanaethau Gofal Cymdeithasol ddyletswydd dan y ddeddf i ymchwilio i anghenion rhywun y 'gall' fod angen help arno, p'un a yw'r ungiolyn hwnnw'n dymuno cael help ai peidio. 'Dyw hynny ddim yn golygu bod y sefyllfa'n haws i neb, ond mae'n golygu bod rhywfaint o gymorth ar gael.

Mewn amgylchiadau eithriadol, os gallai rhywun beri niwed iddyn nhw'u hunain neu fywydau pobl eraill, yna mae modd gweithredu yn groes i'w dymuniadau. Dim ond os bydd yn rhaid gwneud hynny pan fydd rhywun mewn perygl y bydd hyn yn digwydd.

Fel rhywun sy'n gofalu am rywun ag angen, p'un a gafwyd diagnosis o'u cyflwr ai peidio, gallwch gael help, gwybodaeth a chymorth o'ch swyddfal Gwasanaeth Gofalwyr agosaf.

Mynd i weld eich Meddyg Teulu

Pan ewch i weld eich Meddyg Teulu, paratowch o flaen llaw. Gwnewch restr o'r hyn sy'n eich poeni, a'r cwestiynau rydych am eu gofyn. Mae gadael y feddygfa gan gofio'r holl bethau yr hoffem ni fod wedi gofyn iddo yn deimlad cyfarwydd i bawb! Os oes gennych gwestiynau, neu os oedd yna rhywbeth nad oeddech yn ei ddeall, peidiwch ag ofni mynd yn ôl.

Mae gan y Gymdeithas Alzheimer wybodaeth dda ar Sut y gall meddyg Teulu gynorthwyo rhywun â dementia

 

 

Rhagor o Wybodaeth

Clirio