Gweithredu ar ran rhywun arall

Os yw rhywun yn methu gwneud penderfyniadau drostynt eu hunain, efallai bydd angen iddynt gael rhywun arall i weithredu ar eu rhan.  Y ffordd fwyaf cyffredin o wneud hyn yw drwy Bwer Atwrnai.

 

 

Dogfen gyfreithiol yw Pwer Atwrnai Arhosol (LPA) sy'n eich galluogi i benodi rhywun i wneud penderfyniadau am eich lles, arian neu eich eiddo.  Gellir ei defnyddio os na allwch chi wneud eich penderfyniadau eich hunan. 

Mae'n rhoi'r hawl i chi benodi rhywun y gallwch ymddiried ynddynt fel 'atwrnai' i wneud penderfyniadau ar eich rhan.  Gall atwrneiod wneud penderfyniadau drosoch os nad ydych mwyach am eu gwneud eich hun neu os nad oes gennych y gallu meddyliol i'w gwneud. 

 

 

Gall Pwer Atwrnai Arhosol eich helpu i gynllunio sut y gofalir am eich iechyd, eich lles a'ch materion ariannol.  Mae'n gadael i chi drefnu ymlaen llaw:

  • y penderfyniadau yr ydych am iddynt gael eu gwneud ar eich rhan os collwch y gallu i'w gwneud eich hun.
  • pa bobl yr ydych am iddynt wneud y penderfyniadau hyn
  • sut ydych am i'r bobl hyn wneud y penderfyniadau hyn

Mae cael Pwer Atwrnai Arhosol yn ffordd ddiogel o gadw rheolaeth dros y penderfyniadau a wneir ar eich rhan oherwydd:

  • rhaid ei gofrestru gyda Swyddfa'r Gwarcheidwad Cyhoeddus cyn y gellir ei ddefnyddio
  • rydych yn dewis rhywun i ddarparu 'tystysgrif' sy'n golygu eu bod yn cadarnhau eich bod yn deall arwyddocâd a phwrpas yr hyn yr ydych yn cytuno iddo
  • gallwch ddewis pwy sy'n cael gwybod am eich Pwer Atwrnai Arhosol pan fydd yn cael ei gofrestru (fel bod ganddynt gyfle i leisio unrhyw bryderon)
  • rhaid cael tystion i'ch llofnod a llofnodion yr atwrneiod a ddewiswch

Mae Swyddfa'r Gwarcheidwad Cyhoeddus yn rhoi cymorth a chyngor defnyddiol am Bwer Atwrnai Arhosol.

Mae dau wahanol fath o Bwer Atwrnai Arhosol:

  • iechyd a lles
  • materion eiddo ac ariannol

Gallwch ddewis i gael y ddau neu ddim ond un.

Dirprwyaeth

Os ydych yn derbyn budd-daliadau gan yr Adran Waith a Phensiynau, gallwch drefnu bod rhywun yn delio â'ch budd-daliadau ar eich rhan.  Mae'r Llys Amddiffyn yn rhoi Gorchmynion Dirprwyaeth sy'n caniatau i rywun arall ofalu am eich cynilion neu asedau eraill. 

Os hoffech chi gael rhagor o wybodaeth, ewch i'r adran Help gyda materion ariannol.

Pleidleisio

Oeddech chi'n gwybod y gallwch enwebu rhywun i bleidleisio ar eich rhan?

Sut i wneud cais

Gallwch lenwi pwer atwrnai arhosol ar-lein.

Gallwch wneud hyn ar wefan Swyddfa'r Gwarcheidwad Cyhoeddus.  Defnyddiwch y ddolen isod:

https://www.gov.uk/power-of-attorney

Codir tâl am gofrestru ar wefan Swyddfa'r Gwarcheidwad Cyhoeddus.

Os ydych yn derbyn rhai budd-daliadau penodol neu os oes gennych incwm isel efallai ni fydd yn rhaid i chi dalu unrhyw ffioedd

Efallai byddwch am gael help gan gyfreithiwr os oes gennych asedau cymhleth, neu os nad yw eich teulu'n cyd-dynnu 

Gallwch hefyd ffonio Swyddfa'r Gwarcheidwad Cyhoeddus ar 0300 456 0300.

Clirio